Το φιλόδοξο εγχείρημα αποτυπώνεται στο μάστερ πλαν του Εργαστηρίου Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διεπιστημονικής Κριτικής CRISIS του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, αλλά θα πρέπει να αποτυπωθεί και σε λεπτομερή μελέτη, που στόχος είναι να ενταχθεί για χρηματοδότηση στο πρόγραμμα της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου 2021-2027.
Σε κάθε περίπτωση, το μάστερ πλαν περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες δομές και αξιοποιεί μια μεγάλη έκταση, περίπου 1000 στρεμμάτων, που παραμένει αναξιοποίητη αλλά και μη προσβάσιμη, στο μεγαλύτερο μέρος της, εδώ και χρόνια.
Όπως αναφέρεται στη συνοπτική παρουσίαση, που διένειμε στα μέλη της Περιφερειακής Επιτροπής κατά την τελευταία συνεδρίαση, ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλ. Καχριμάνης, το Πάρκο Αγροτικής Καινοτομίας αποτελεί μια ολοκληρωμένη πρόταση ανάπλασης του ιστορικού τέως αγροκτήματος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που συνδέει την παραγωγή με την έρευνα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό. «Το εγχείρημα δεν επιδιώκει μόνο τη δημιουργία ενός σύγχρονου πολυλειτουργικού θεματικού πάρκου, αλλά τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου συμβίωσης ανθρώπου και τοπίου, ικανού να λειτουργήσει ως υπόδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης για τον 21ο αιώνα», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την πρόταση, στόχος είναι «η δημιουργία ενός ερευνητικού και εκπαιδευτικού campus, που αναδεικνύει τη σύνδεση ανθρώπου – τεχνολογίας – φύσης, προωθώντας ταυτόχρονα την καινοτομία στον αγροτικό τομέα», αλλά ταυτόχρονα, το νέο Πάρκο να συνιστά έναν νέο σύγχρονο δημόσιο χώρο αναψυχής, εκπαίδευσης, αθλητισμού με κεντρικό θέμα την αγροκτηνοτροφική πολιτιστική κληρονομιά και το μέλλον της.
Η προτεινόμενη χωρική ανάπτυξη του Πάρκου Αγροτικής Καινοτομίας περιλαμβάνει δύο κύριες λειτουργικές ενότητες, στην εκτός σχεδίου δόμησης έκταση, την Οργανική Φάρμα και το Περιαστικό Πάρκο. Παράλληλα, προτείνεται και μια τρίτη λειτουργική ενότητα, στο τμήμα του εντός σχεδίου οικισμού, με χρήση αγοράς, πολιτισμού και αναψυχής.
Κεντρικό στοιχείο οργάνωσης αποτελεί ένας νέος πεζόδρομος – ποδηλατόδρομος, που συνδέει την πόλη και το αγρόκτημα με το παραλίμνιο μέτωπο, με αφετηρία τις υφιστάμενες κτιριακές εγκαταστάσεις. Αυτός καταλήγει στο ανατολικό του άκρο στο παρόχθιο ανάχωμα, το οποίο περιλαμβάνει τον υφιστάμενο πεζόδρομο – ποδηλατόδρομο της λίμνης, όπου προβλέπεται η κατασκευή παρατηρητηρίου και μικρής προβλήτας.
Ως προς το Πάρκο, αυτό προβλέπεται να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ερευνητικά κέντρα για αρωματικά – φαρμακευτικά φυτά και για τη γενετική βελτίωση των ντόπιων φυλών αιγοπροβάτων, καθώς και έναν χώρο αγοράς τοπικών αγροτικών προϊόντων από παραγωγούς. Προτείνεται ακόμη, Μουσείο Ιστορίας του Γεωργικού Σταθμού, όπου θα εκτίθεται και το έργο Αρδευτικά Έργα Πεδιάδας Ιωαννίνων, μέρος του οποίου -ως «ζωντανό» έκθεμα -υφίσταται στην έκταση του αγροκτήματος.
Τέσσερις ζώνες, πλήθος δραστηριοτήτων
Το μάστερ πλαν δομεί το Πάρκο Αγροτικής Καινοτομίας σε τέσσερις ζώνες. Η πρώτη περιλαμβάνει τις εμπορικές δραστηριότητες και περιλαμβάνει έργα για την προώθηση τοπικών προϊόντων (π.χ. γαλακτοκομικά, αρωματικά-θεραπευτικά φυτά, σπόρους σπάνιων ποικιλιών), που παράγονται στην οργανική φάρμα. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται κτίρια εμπορικής εκμετάλλευσης, αποκατάσταση κατάλληλων υπαρχόντων κτιρίων και προσθήκη νέων εγκαταστάσεων, όπως θερμοκήπια, για τις ανάγκες της τοπικής αγοράς.
Η δεύτερη ζώνη περιλαμβάνει την έρευνα, εκπαίδευση, κοινωνικές και εκθεσιακές υποδομές, μέσα από εγκαταστάσεις για εκπαιδευτικά σεμινάρια και εκδηλώσεις πολιτισμού, αναψυχής και συνευρέσεων. Επίσης, προβλέπει ανάπλαση υπαρχόντων κτιρίων και νέα κτίρια ειδικών χρήσεων (όπως εργαστήρια, χώροι σεμιναρίων κ.ά.), σύμφωνα με τις ανάγκες της κοινότητας.
Η τρίτη ζώνη είναι η ζώνη αγροδασοπονίας, πειραματισμού, υποδομών και υποστήριξης οργανικής φάρμας, όπου συγκεντρώνονται όλες οι εγκαταστάσεις της φάρμας, όπως στάβλοι, δεξαμενές, υποδομές αναπαραγωγής ζώων κ.ά., σε έκταση περίπου 400 στρ. που περιλαμβάνουν εκτροφή τοπικών φυλών, (ορεινό πρόβατο, ορεινό άλογο Πίνδου, βοοειδή, μελισσοκομείο), δημιουργία βοτανικού κήπου με 200 περίπου επιλεγμένες ποικιλίες τοπικών φυτών, καλλιέργεια τοπικών ποικιλιών και ενδημικών οπωροκηπευτικών, όπως ντομάτα, φασόλι, μηλιές, αχλαδιές, για τα οποία υπάρχει γενετικό υλικό.
Τέλος, η τέταρτη ζώνη αφορά την αναψυχή, τον Γεωργικό τουρισμό και το περιαστικό πάρκο με υποστηρικτικές και ενεργειακές υποδομές. Μεταξύ αυτών, υποδομές υπαίθριου αθλητισμού και αναψυχής, όπως γήπεδα τένις, μπάσκετ, γήπεδο γκολφ, ποδηλατόδρομους, ιππικούς περιπάτους κ.ά., για την εξυπηρέτηση της ευρύτερης περιοχής. Υπενθυμίζεται πως σε τμήμα του Πάρκου, στόχος είναι να εγκατασταθεί και το Κλειστό της Ξιφασκίας, το οποίο δεν περιλαμβάνεται στο μάστερ πλαν.
