Ο συνάδελφος είναι δεμένος με τον τόπο του, κάνει διακοπές στην Άρτα και είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε για θέματα επικαιρότητας, όπως τα επεισόδια με τους Κροάτες και τη βία στα γήπεδα, τη διαιτησία, το ελληνικό ποδόσφαιρο, τη δημοσιογραφία και τον περιφερειακό Τύπο, όπως και τις πολιτικές εξελίξεις. Από τη συζήτηση δεν έλειψε και η θρυλική Αναγέννηση Άρτας, ομάδα καρδιάς για τον Άρη Ραβανό, με πολλές παιδικές αναμνήσεις. Μπορεί να ασχολείται λόγω δουλειάς με το πολιτικό ρεπορτάζ, αλλά ξέρει πολύ καλά και τον χώρο του αθλητισμού. Από μαθητής υπήρξε ποδοσφαιριστής στα τσικό της Αναγέννησης και σε άλλες ομάδες της Άρτας (Μέλισσα, Δόξα), διαιτητής στη συνέχεια στα πρώτα φοιτητικά χρόνια στην Πάτρα. Σήμερα είναι ένας καταξιωμένος πολιτικός συντάκτης στο «Βήμα» κάνοντας τα τελευταία χρόνια ρεπορτάζ ΣΥΡΙΖΑ, διατηρώντας παράλληλα και δικηγορικό γραφείο στην Αθήνα. Είναι αρθρογράφος της πανηπειρωτικής εβδομαδιαίας εφημερίδας «Δημοκρατική Φωνή» με πολλές παρουσίες και σε τηλεοπτικά πάνελ εκπομπών. Αφού τον ευχαριστήσουμε για την προσφορά κάποιων βιβλίων αθλητικού περιεχομένου από τις εκδόσεις Δίχτυ του Κώστα Πάλλη, πάμε στη συνέντευξη.
Άρη, ποια είναι η άποψή σου για τη βία στα γήπεδα και τα όσα έγιναν με τους Κροάτες έξω από το γήπεδο της ΑΕΚ;
Είναι οπωσδήποτε ένα λυπηρό γεγονός. Το βλέπω ως ένας φίλαθλος που αγαπά το ποδόσφαιρο και μετά ως φίλαθλος της ΑΕΚ που είναι η ομάδα μου. Υπάρχει ένα μεγάλο ζήτημα σχετικά με την εφαρμογή των νόμων. Το λέω και με την δικηγορική μου ιδιότητα ότι στην Ελλάδα δεν στερούμαστε από νόμους. Το ζητούμενο είναι η εφαρμογή τους. Άκουσα και τον κύριο πρωθυπουργό να λέει για αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου και τη θεσμοθέτηση πιο σκληρών κανόνων. Ξέρουμε όλοι ότι νόμοι υπάρχουν, αλλά το θέμα είναι να τηρούνται. Και άλλες φορές στο παρελθόν έχουν εξαγγείλει το κλείσιμο των συνδέσμων φιλάθλων, αλλά επί της ουσίας δεν έγινε τίποτα. Ποτέ δεν μπήκε το μαχαίρι στο κόκκαλο. Η δολοφονία του Μιχάλη έξω από το γήπεδο της ΑΕΚ θα επισκιάζει για χρόνια την αθλητική ζωή της χώρας. Όπως είχε γίνει πριν με τον Άλκη ή πιο παλιά με τον καθηγητή Μπλιώνα στη Λάρισα.
Οι ΠΑΕ με ποιον τρόπο μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων;
Θα πρέπει να ενεργοποιηθούν περισσότερο. Η ΑΕΚ πήρε μια πρωτοβουλία να μην υπάρχουν καπνογόνα και βεγγαλικά στο γήπεδό της. Γιατί και αυτά είναι επικίνδυνα και με αυτά μπορεί να σκοτωθεί άνθρωπος. Οι ομάδες θα πρέπει να τιθασεύσουν τους οργανωμένους οπαδούς τους για να δοθεί λύση στο πρόβλημα. Ότι και να κάνει η πολιτεία, όσους νόμους και αν ψηφίσει, αν δεν βοηθήσουν και οι ΠΑΕ δεν μπορεί να γίνει τίποτα.
Βλέπουμε και στον κόσμο μια δυσπιστία κατά πόσο θα εφαρμοστούν όλα αυτά για να χτυπηθεί το πρόβλημα στη ρίζα του, γιατί και στο παρελθόν, όπως είπες πριν, εξαγγέλθηκαν μέτρα χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Η δυσπιστία υπάρχει γιατί πολλές φορές εξαγγέλθηκαν πολλά επί σειρά ετών, αλλά στην ουσία δεν εφαρμόστηκαν. Στην πορεία ξεχάστηκαν, μέχρι να έρθει το επόμενο θύμα. Το πρόβλημα της βίας είναι ευρύτερο. Οφείλεται σε έλλειψη κουλτούρας και παιδείας. Όταν θα μπορέσουμε να πάμε στο γήπεδο μαζί, οι φίλαθλοι όλων των ομάδων, να είναι δίπλα οι Ολυμπιακοί με τους Παναθηναϊκούς ή με τους ΑΕΚτζήδες, θα δοθεί και λύση στο πρόβλημα.
Το δημοσιογραφικό αισθητήριό σου τι λέει, να είμαστε αισιόδοξοι για τη συνέχεια, ότι κάτι καλό μπορεί να προκύψει, ή όχι;
Δεν είμαι δύσπιστος και πάντα είμαι αισιόδοξος άνθρωπος. Πιστεύω ότι κάποια στιγμή θα δοθεί λύση. Γιατί αυτή η κατάσταση πλέον δεν συμφέρει και τις ΠΑΕ. Έχουν ανάγκη να πηγαίνει ο κόσμος με ασφάλεια στο γήπεδο, να πηγαίνουν οικογένειες και να γίνονται οι αγώνες σε καλό περιβάλλον. Είδατε τις επιτυχίες των ομάδων μας στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αποκλείστηκε μόνο ο Άρης από ατυχία στα πέναλτι. Προκρίθηκαν όλες οι υπόλοιπες μέσα από σημαντικούς αγώνες. Κατά ένα μεγάλο ποσοστό αυτό οφείλεται στο ότι είχαμε την περασμένη σεζόν ανταγωνιστικό πρωτάθλημα. Και για να υπάρχει ανταγωνιστικό πρωτάθλημα, πέραν όλων των άλλων παραμέτρων, πρέπει να πηγαίνει ο κόσμος στα γήπεδα και να μην υπάρχουν κρούσματα βίας.
Να μιλήσουμε τώρα με ποδοσφαιρικούς όρους και λογική. Τι γνώμη έχετε για το ελληνικό ποδόσφαιρο;
Μπορούν να γίνουν βήματα προς τα εμπρός και να φτιάξουμε καλύτερο ποδόσφαιρο. Όπως είπα και πριν, την περασμένη σεζόν είχαμε το καλύτερο πρωτάθλημα των τελευταίων δέκα χρόνων. Ο ανταγωνισμός έφερε τις επιτυχίες στην Ευρώπη. Γιατί να μην συνεχιστεί; Έτσι θα έρχονται καλύτεροι ξένοι παίκτες και προπονητές, δίνοντας παράλληλα κίνητρα και εμπιστοσύνη και σε Έλληνες παίκτες. Πρέπει να αλλάξουν και οι παράγοντες των ομάδων το σκεπτικό τους. Γιατί να φέρνουν αμφιβόλου ποιότητας ξένους παίκτες και να μην παίζουν Έλληνες; Γιατί να μην δώσει για παράδειγμα ο Ολυμπιακός εμπιστοσύνη στον Αλεξανδρόπουλο που σημείωσε το γκολ της πρόκρισης με την Γκενκ; Με περισσότερους Έλληνες στις ομάδες θα έχουμε και καλύτερη εθνική ομάδα. Συνεπώς οι παράγοντες θα πρέπει να ενδιαφερθούν περισσότερο και για τις ακαδημίες. Να πάμε και στη διαιτησία. Γιατί να φέρνουμε τον Περέιρα από την Πορτογαλία όταν αντίστοιχο ….Περέιρα μπορούμε να βρούμε και στην Ελλάδα; Έχουμε καλούς διαιτητές και στην Ελλάδα, αρκεί να τους αφήσουν να κάνουν χωρίς πιέσεις την δουλειά τους.
Πολλές φορές στα ρεπορτάζ κυριαρχούν τα θέματα διαιτησίας παρά οι πρωταγωνιστές των γηπέδων που είναι οι παίκτες.
Έτυχε να ασχοληθώ με τη διαιτησία στα φοιτητικά μου χρόνια και έζησα από μέσα κάποια πράγματα. Και σε ερασιτεχνικό επίπεδο ψάχνονταν από την αρχή της εβδομάδας ποιος θα οριστεί διαιτητής, τι είναι αυτός και άλλα τέτοια για να μπορέσουν να τον επηρεάσουν. Η πλειονότητα δεν επηρεαζόταν αλλά υπήρχαν και κάποιοι που επηρεάζονταν, είτε από φόβο είτε από οτιδήποτε άλλο. Πρέπει να φτιάξουμε διαιτησία αξιόπιστη, επαγγελματική, με καλύτερη κατάρτιση των διαιτητών. Να υπάρχουν πραγματικές σχολές διαιτησίας και όχι με τον τρόπο που λειτουργούν τώρα.
Απ’ ό,τι ξέρουμε υπήρξες διαιτητής και ποδοσφαιριστής. Ξέρεις και από μέσα τον χώρο.
Ξεκίνησα από τα τσικό της Αναγέννησης Άρτας, όπως όλα τα παιδιά. Στη συνέχεια έπαιξα ποδόσφαιρο στη Μέλισσα, μια ομάδα που δημιούργησε ο Γιάννης Καψάλας, ο επονομαζόμενος και «Κουμπίλια» στην Άρτα. Επίσης, αγωνίστηκα και στη Δόξα Άρτας με Βασίλη Λάιο προπονητή και Γεωλδάση πρόεδρο. Η Άρτα είναι ποδοσφαιρομάνα, έβγαλε σπουδαίους ποδοσφαιριστές. Η δε Αναγέννηση μεγαλούργησε όχι από μεταγραφές αλλά από δικούς της παίκτες.
Η διαιτησία πως προέκυψε;
Σταμάτησα το ποδόσφαιρο γιατί τραυματίστηκα και είχα σε νάρθηκα 40 ημέρες το χέρι. Στη συνέχεια προέκυψαν οι σπουδές στην Πάτρα όπου ξεκίνησα τη διαιτησία, αρχικά ως βοηθός και στη συνέχεια ρέφερι τοπικών πρωταθλημάτων. Ξεκίνησα με πρόεδρο των διαιτητών τον Τσεκλένη και πρόεδρο της ΕΠΣ Αχαΐας τον Κάνιστρα. Έφτασα μέχρι τη Δ’ Εθνική. Αν και φοιτητής, έφτασα στο σημείο να έχω και οκτώ παιχνίδια την εβδομάδα, γιατί γινόταν πολλοί αγώνες πρωί και απόγευμα. Μετά προέκυψε η δημοσιογραφία, προσλήφθηκα στο «Βήμα», οπότε δεν μπόρεσα να συνεχίσω.
Βρέθηκες ποτέ σε δύσκολη θέση στα γήπεδα ως διαιτητής;
Είναι δύσκολο το έργο των διαιτητών. Αν είσαι βοηθός και χάσεις κάποια φάση οριακή, ακούς τις φωνές των φιλάθλων που είναι σε απόσταση αναπνοής από πίσω σου. Όπως είπα και πριν για το θέμα της βίας, ορισμένοι είναι φορτισμένοι από προβλήματα των σπιτιών τους και πηγαίνουν στο γήπεδο για να εκτονωθούν, παίρνοντας η μπάλα όλους. Σε έναν αγώνα σήκωσα το σημαιάκι για υπόδειξη οφσάιντ και ένας τύπος που ήταν από πίσω μου άρπαξε το σημαιάκι!
Να αλλάξουμε λίγο κλίμα. Θυμάσαι τη μεγάλη ομάδα της Αναγέννησης;
Δεν πρόλαβα την Αναγέννηση της δεκαετίας του ’70 που διεκδικούσε άνοδο στην Α’ Εθνική, αλλά την πρόλαβα στη Γ’ εθνική σε καλή κατάσταση. Πήγαινα από μικρός στο γήπεδο. Ο πατέρας μου πήγαινε ακόμα και στις προπονήσεις. Σε προπόνηση Παρασκευής, πριν από το παιχνίδι, μπορεί να ήταν και πεντακόσιοι φίλαθλοι στις εξέδρες. Ωραία χρόνια που θα θυμάμαι για πάντα. Είδα αγωνιζόμενους τους Νικοπολίδη, Βαΐτση, Νταλάκα, Γεωργιάδη και άλλους σπουδαίους παίκτες που έπαιξαν στην Α’ Εθνική. Τα ματς της Αναγέννησης ήταν μια γιορτή, το μεγαλύτερο γεγονός της εβδομάδας. Δεν υπήρχαν τηλεοπτικές μεταδόσεις, ο κόσμος πήγαινε στο γήπεδο. Θυμάμαι ένα παιχνίδι Κυπέλλου με τον Ολυμπιακό στην Άρτα το 1985. Στο γήπεδο δεν έπεφτε καρφίτσα. Είχε γεμίσει κόσμο και ο λόφος που είναι πάνω από το γήπεδο της Άρτας. Ο Κέσλερ, μόλις μπήκε στο γήπεδο και είδε έναν αγωνιστικό χώρα νταμάρι κουνούσε το κεφάλι σαν να έλεγε μέσα του «που μας έστειλαν να παίξουμε…». Δεν είχε μπει ακόμη χόρτο στο γήπεδο της Άρτας.
Τι λες, θα ξαναβρεί η Αναγέννηση την παλιά αίγλη της;
Γίνεται μια καλή προσπάθεια, τουλάχιστον να σταθεί σε πρώτη φάση στη Γ’ Εθνική. Η ομάδα αυτή δεν θα υπήρχε αν δεν υπήρχαν κάποιοι άνθρωποι που μέσα στην τρέλα τους να αφιερώνουν χρόνο για αυτήν, ώστε να ορθοποδήσει με τα λίγα έσοδα που υπάρχουν. Η Αναγέννηση είναι μεγάλη ομάδα και κάποια στιγμή θα ξαναβρεί τον δρόμο της. Υπάρχουν στην Άρτα άνθρωποι που θα μπορούσαν να βοηθήσουν περισσότερο την ομάδα. Όσοι ήταν στις διοικήσεις βοήθησαν ανάλογα με τις δυνατότητες που είχε ο καθένας. Τώρα γίνεται μια νέα προσπάθεια για να κινητοποιηθεί και κόσμος που είναι έξω από την Άρτα. Εγώ πήρα εισιτήριο διαρκείας και εγγράφηκα μέλος της Αναγέννησης. Πρέπει να βοηθήσουν όλοι οι Αρτινοί. Χορηγίες δεν υπάρχουν ούτε και κάποιος επενδυτής. Προσωπικά, προσπάθησα να δώσω σε κάποιους οικονομικούς παράγοντες στην Αθήνα το πρότζεκτ της Αναγέννησης. Δεν το είδαν αρνητικά. Προσφέρεται η Αναγέννηση για να επενδύσει κάποιος στον χώρο του ποδοσφαίρου. Η προσπάθεια αυτή για κάποιους λόγους δεν τελεσφόρησε. Πρέπει να στηρίξουμε την προσπάθεια που κάνει η παρούσα διοίκηση και πιστεύω ότι η ομάδα θα έχει επιτυχίες.
Μέχρι που μπορεί να φτάσουν τα όνειρα;
Μέχρι τη Β’ Εθνική. Ας είμαστε ρεαλιστές. Αν γίνει αυτό, όλη η Άρτα θα είναι στο πλευρό της. Δεν υπάρχει άλλη ομάδα σε αυτήν την πόλη εκτός από της Αναγέννηση. Ανέβηκε και η ΑΕ Καραϊσκάκης στη Β’ Εθνική, αλλά δεν την αγάπησε και ούτε την αγκάλιασε ο κόσμος της Άρτας. Ο κύριος Δράκος έκανε μεγάλες προσπάθειες στην ΑΕ Καραϊσκάκης, αλλά η ομάδα αυτή δεν είχε το δέσιμο που έχει η Αναγέννηση με την πόλη. Είναι πολύ βαριά η φανέλα της Αναγέννησης. Πέρασε μια μεγάλη κρίση για πολλά χρόνια, όπως και άλλες ιστορικές ομάδες της περιφέρειας.
Η δημοσιογραφία πως προέκυψε;
Ήταν τρέλα που την είχα από μικρός όπου έγραφα κείμενα σε εφημερίδες της Άρτας. Μάλιστα έγραφα τα κείμενα σε γραφομηχανή, δώρο του πατέρα μου. Τελείωσα τις σπουδές στην Πάτρα, τελείωσα και τη Σχολή Δημοσιογραφίας και γύρισα στην Άρτα για να βρω δουλειά. Μετά σπούδασα και νομική. Κάποια στιγμή έφυγα για Αθήνα με σκοπό να γίνω δημοσιογράφος, εντελώς άγνωστος, χωρίς να ξέρω κανέναν. Γνώρισα μέσω ενός συμπατριώτη τον Γιώργο Λακόπουλο που δούλευε δημοσιογράφος στο «Βήμα», έχοντας και αυτός καταγωγή από την Άρτα. Μου λέει «μικρέ, κάθισε εδώ, προσπάθησε, και αν είσαι καλός θα επιβιώσεις». Έτσι έγινε η αρχή και είμαι επί 25 χρόνια στο «Βήμα», κάνοντας ρεπορτάζ αρχικά Νέας Δημοκρατίας, μετά κοινοβουλευτικό στη Βουλή και τα επτά τελευταία χρόνια ρεπορτάζ ΣΥΡΙΖΑ. Η δημοσιογραφία είναι πάθος, μεράκι, πρέπει να το έχεις μέσα σου. Αν δεν το έχεις μέσα σου, μην το κάνεις ποτέ.
Αφού κάνεις ρεπορτάζ ΣΥΡΙΖΑ, τι λες, θα έχουμε ντέρμπι στην εκλογή του νέου προέδρου; Υποψήφιοι είναι η κυρία Αχτσιόγλου και οι κύριοι Παππάς, Τζουμάκας και Τσακαλώτος, τους λέω με αλφαβητική σειρά να μην παρεξηγηθούμε.
Είναι μια διαδικασία, που δεν ξέρω πόσο κόσμο θα προσελκύσει. Αν θα είναι ντέρμπι ή όχι θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των μελών που θα ψηφίσουν. Αν είναι μεγάλος ο αριθμός μπορεί να είναι ντέρμπι.
Μια και μιλάμε στην Άρτα και ο Αλέξης Τσίπρας είναι συντοπίτης σας, τι πιστεύεις ότι θα κάνει στο μέλλον; Κανένας δεν πιστεύει ότι θα μείνει έτσι σε αδράνεια.
Όπως τον έχω ζήσει και μπορώ να τον καταλάβω, θα περάσει μια περίοδο αγρανάπαυσης που λέμε, δηλαδή δεν θα εμπλακεί σε τίποτα. Κάποιοι δικοί του άνθρωποι έχουν τοποθετηθεί υπέρ της κυρίας Αχτσιόγλου, αλλά δεν σημαίνει ότι ο ίδιος έδωσε κάποιο σήμα. Προσωπικά, θεωρώ ότι μετά από κάποιο χρονικό διάστημα θα επανέλθει σε ενεργό ρόλο, δεν θα φύγει από την πολιτική και θα κάνει δικό του κόμμα, περισσότερο σοσιαλδημοκρατικό στο χώρο της κεντροαριστεράς.
Σου μπήκε το μικρόβιο της πολιτικής; Πολλοί δημοσιογράφοι έγιναν πολιτικοί και βουλευτές.
Δεν είχα ποτέ προτάσεις για την κεντρική πολιτική σκηνή. Στον χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης ήθελα στις εκλογές του 2019 να κατέβω ως υποψήφιος δήμαρχος στον δήμο Αρταίων. Αλλά για κάποιους λόγους, που δεν θέλω να σχολιάσω δεν έθεσα υποψηφιότητα. Κάποια συστήματα που υπάρχουν στον χώρο πολέμησαν μια τέτοια υποψηφιότητα.
Ποια είναι η γνώμη σου για τον επαρχιακό Τύπο;
Έχω εμπλακεί και εγώ σε αυτό τον χώρο, κάνοντας μια προσπάθεια με τον Χρήστο Τσούτση, στην εβδομαδιαία εφημερίδα «Δημοκρατική Φωνή». Οι τοπικές εφημερίδες είναι αναγκαίες για κάθε περιοχή και θα πρέπει να τις στηρίξει περισσότερο ο κόσμος, σαν ένα κομμάτι δικό του, για να επιβιώσουν. Δεν έχουν από πίσω επιχειρηματίες ή άλλους οικονομικούς παράγοντες. Επιβιώνουν από τον κόσμο, με τις πωλήσεις και τις συνδρομές. Πρέπει να στηριχτούν και από την πολιτεία, όπως στη Γαλλία που υπάρχουν προγράμματα στήριξης του επαρχιακού Τύπου. Υπάρχουν και πολλοί, καλοί δημοσιογράφοι στις επαρχιακές εφημερίδες.
Μιλάμε δίπλα στο πιο ξακουστό γεφύρι, στο γεφύρι της Άρτας. Και το μαγαζί που καθόμαστε λέγεται «Πρωτομάστορας». Έχει αξιοποιηθεί τουριστικά το γεφύρι, όπως θα έπρεπε;
Όχι, δεν έχει αξιοποιηθεί και αυτό θα πρέπει να είναι το μεγάλο στοίχημα της δημοτικής αρχής που θα προκύψει από τις εκλογές του Οκτωβρίου. Είναι παραμελημένο το γεφύρι. Έρχεται ο κόσμος, βγάζει φωτογραφίες και φεύγει, ενώ μπορούν να γίνουν πολλά πράγματα. Άλλες πόλεις έχουν μικρότερα ποτάμια και τα αξιοποίησαν. Η αξιοποίηση του γεφυριού θα πρέπει να συνδυαστεί με τα υπόλοιπα αξιόλογα βυζαντινά μνημεία της πόλης, να μάθει επιτέλους ο κόσμος τη βυζαντινή Άρτα. Πολλά μπορούν να γίνουν με όραμα και προσπάθεια.
