Πρόταση Στ. Καλογιάννη για μεταφορά νερού από τον Αώο

Η πρότασή του, που κοινοποιείται σε όλους τους συναρμόδιους φορείς –μεταξύ αυτών στους υπουργούς Εσωτερικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και στον περιφερειάρχη Ηπείρου, τον δήμαρχο Ιωαννίνων και τον πρόεδρο της ΠΕΔ Ηπείρου, συνίσταται στη μεταφορά νερού από τον ταμιευτήρα του υδροηλεκτρικού σταθμού (ΥΗΣ) της ΔΕΗ στον Αώο ποταμό και εντάσσεται στο πλαίσιο των κατευθύνσεων του Σχεδίου Διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών του Υδατικού Διαμερίσματος Ηπείρου (ΦΕΚ 2292/Β/2013), που προβλέπει έργα αξιοποίησης υδατικών πόρων για την κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών ύδρευσης της περιοχής.
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Καλογιάννης, τα υδατικά αποθέματα του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων είναι εδώ και καιρό ανεπαρκή, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη μεταφορά καθαρού νερού από γειτονικές λεκάνες απορροής. Η πρόταση προβλέπει τη μεταφορά 40.000 κυβικών μέτρων νερού ημερησίως από τον υφιστάμενο ταμιευτήρα του ΥΗΣ Αώου, ποσότητα ικανή να καλύψει τις συνολικές ανάγκες ύδρευσης της πόλης και των γύρω οικισμών.
Ο ταμιευτήρας του Αώου βρίσκεται σε υψόμετρο 1.343 μέτρων, έχει επιφάνεια περίπου 11,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων και συγκεντρώνει νερά από πηγές και απορροές ορεινών περιοχών χωρίς ανθρώπινες δραστηριότητες. Τα νερά του χαρακτηρίζονται από χαμηλές συγκεντρώσεις ιόντων ασβεστίου και μαγνησίου, γεγονός που τα καθιστά κατάλληλα για ύδρευση. Σήμερα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας και εκφορτίζονται στον Μετσοβίτικο ποταμό, που αποτελεί μία από τις δύο πρωταρχικές κοίτες του Αράχθου.
Με βάση τα στοιχεία της ΔΕΗ, η μέση ετήσια εκροή από τον ταμιευτήρα ανέρχεται σε 100 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Η προτεινόμενη μεταφορά προς το λεκανοπέδιο Ιωαννίνων αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 15% αυτής της ποσότητας, χωρίς να προκαλεί ουσιαστική μείωση στην εκμετάλλευση του υδάτινου δυναμικού για ενεργειακούς σκοπούς. Εξάλλου, όπως υπενθυμίζει ο πρώην υπουργός, η περιβαλλοντική αδειοδότηση του υδροηλεκτρικού σταθμού προβλέπει ότι η ύδρευση και άρδευση αποτελούν προτεραιότητα έναντι κάθε άλλης χρήσης, περιλαμβανομένης της παραγωγής ενέργειας.
Η προτεινόμενη χάραξη του αγωγού εκτιμάται ότι θα έχει μήκος περίπου 45 χιλιομέτρων και θα λειτουργεί με τη βαρύτητα, χωρίς αντλήσεις, μειώνοντας σημαντικά τόσο το κόστος κατασκευής όσο και τη λειτουργική δαπάνη. Επιπλέον, από τα υψομετρικά δεδομένα προκύπτει ότι μπορεί να κατασκευαστεί μικρός υδροηλεκτρικός σταθμός, ώστε το έργο να αποκτήσει πολυλειτουργικό χαρακτήρα, συνδυάζοντας ύδρευση και παραγωγή «πράσινης» ενέργειας.
Τα οφέλη που προκύπτουν από την υλοποίηση του έργου είναι, σύμφωνα με τον κ. Καλογιάννη, πολλαπλά. Εκτός από την εξασφάλιση επάρκειας καθαρού νερού για τον Δήμο Ιωαννιτών, το έργο θα συμβάλει στην αποσυμπίεση της λίμνης Παμβώτιδας και των υπόλοιπων περιορισμένων υδατικών αποθεμάτων του λεκανοπεδίου, τα οποία σήμερα επιβαρύνονται υπέρμετρα για την κάλυψη αναγκών ύδρευσης και άρδευσης. Παράλληλα, η μείωση του κόστους άντλησης θα έχει άμεση οικονομική αντανάκλαση στους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η λύση του ταμιευτήρα Αώου δεν επιφέρει περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις και κοστολογικά βρίσκεται περίπου στο 50% των έργων που αφορούν τη μεταφορά νερού από τις πηγές του Αμαράντου ή την κατασκευή του λεγόμενου Πολυδύναμου έργου Πίνδου. Φέρνει επιπλέον 50% περισσότερες ποσότητες νερού σε σχέση με τη λύση του Αμαράντου, αν και υστερεί ως προς τις ποσότητες που θα μπορούσε να εξασφαλίσει το Πολυδύναμο έργο.
Ο πρώην υπουργός προτείνει η πρόταση να ενταχθεί και να εξεταστεί αναλυτικά στο υπό εκπόνηση Master Plan ύδρευσης του Δήμου Ιωαννιτών, με μελέτη του εξωτερικού υδραγωγείου εκτός περιοχών Natura 2000, ακριβέστερη εκτίμηση κόστους, επιλογή εναλλακτικών τρόπων χρηματοδότησης και δημοπράτησης, καθώς και πρόβλεψη ανταποδοτικών ωφελημάτων προς τη ΔΕΗ. Ζητά, επίσης, η μεταφορά νερού για ύδρευση να συμπεριληφθεί στην ανανέωση των περιβαλλοντικών όρων λειτουργίας του ΥΗΣ, η οποία προγραμματίζεται για το 2026.