Τα ζητήματα της υποστελέχωσης, της ανάγκης ενίσχυσης των υποδομών και της έρευνας, αλλά και η μεγάλη πρόκληση του δημογραφικού ζητήματος, βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ των πρυτανικών αρχών των ελληνικών Πανεπιστημίων και των θεσμικών φορέων, που παραβρέθηκαν, μεταξύ των οποίων η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.
Το δημογραφικό είναι το «στοίχημα του μέλλοντος» για τα δημόσια Πανεπιστήμια και ιδιαίτερα για αυτά της περιφέρειας, όπως ανέφερε η πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Άννα Μπατιστάτου, κάνοντας έναν απολογισμό της Συνόδου, μαζί με τους αντιπρυτάνεις Ι. Λεονάρδο, Π. Καντή και Θ. Ματίκα. Το δημογραφικό αποτελεί ένα πρόβλημα για τη χώρα, με τις επιπτώσεις ωστόσο να είναι ιδιαίτερα ορατές στην εκπαίδευση, ξεκινώντας από τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμιας εκπαίδευση, που θα αρχίσει να αποτυπώνεται και στην τριτοβάθμια τα επόμενα χρόνια. Όπως ανέφερε η κ. Μπατιστάτου, το Πανεπιστήμιο απέναντι στην πληθυσμιακή συρρίκνωση, προετοιμάζεται ώστε να προσφέρει πολλές μορφές εκπαίδευσης, αλλά και να προσελκύσει φοιτητές από το εξωτερικό.
Σε ό, τι αφορά τα οικονομικά ζητήματα, η Σύνοδος επανέλαβε την ανάγκη χρηματοδότησής των Ιδρυμάτων κυρίως για την ανακαίνιση και τη συντήρηση των υποδομών τους, καθώς η χρηματοδότηση που έχει εξασφαλιστεί από το ΕΠΑ 2026-2030, υπολείπεται των αναγκών των Πανεπιστημίων.
Στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, με βάση τα κονδύλια που είχαν εγκριθεί, θα αρχίσουν σύντομα να παραδίδονται τα ανακαινισμένα και επιπλωμένα δωμάτια στις φοιτητικές εστίες, ωστόσο στόχος είναι και η δημιουργία νέων, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του πανεπιστημίου, όπως ανέφερε η κ. Μπατιστάτου. Πάντως, το Πανεπιστήμιο, όπως τόνισε ο αρμόδιος αντιπρύτανης Ιωάννης Λεονάρδος, είναι σε πλήρη ετοιμότητα, διαθέτοντας σχέδιο και μελέτες, για την ενίσχυση των υποδομών, εφόσον υπάρξουν τα ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που δόθηκαν στη Σύνοδο, θα υπάρξει ένα νέο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των πανεπιστημίων σε υποδομές.
Η Σύνοδος επεσήμανε το πάγιο πρόβλημα της υποστελέχωσης των Πανεπιστημίων σε διοικητικό και ακαδημαϊκό προσωπικό, ενώ στο θέμα της κινητικότητας τονίστηκε ότι θα πρέπει να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των Πανεπιστημίων για την όποια μετακίνηση του προσωπικού, όπως αυτό ισχύει στους δήμους και στις περιφέρειες.
Χρηματοδότηση εκ των έσω
ΟΙ μειωμένοι πόροι για την έρευνα ήταν ένα από τα ζητήματα που απασχόλησε την Σύνοδο των αρμόδιων αντιπρυτάνεων και των Πρυτάνεων, με δεδομένο πως αφενός υπάρχουν καθυστερήσεις στην αξιολόγηση των προτάσεων σε προγράμματα όπως το «Ερευνώ – Καινοτομώ» και αφετέρου απεντάξεις και αβεβαιότητα για προγράμματα που επρόκειτο να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως το πρόγραμμα «Εμπιστοσύνη στ’ αστέρια», που πλέον αναζητούν άλλες πηγές.
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση της έρευνας, ο αντιπρύτανης Θ. Ματίκας σημείωσε πως η Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου υλοποιεί αρκετά προγράμματα κυρίως με ευρωπαϊκούς πόρους. Μάλιστα, για πρώτη φορά από τον ΕΛΚΕ θα επιστραφεί μέρος των κρατήσεων που γίνονται, ύψους 300.000 ευρώ, για τη χρηματοδότηση νέων ερευνητών, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας που ονομάστηκε «Δωδώνη».
Νέα εποχή, νέα προβλήματα
Το ζήτημα της κυβερνοασφάλειας αναδείχθηκε σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα, ιδιαίτερα μετά τις «κυβερνοεπιθέσεις» που έχουν δεχθεί στο παρελθόν πανεπιστημιακά ιδρύματα, με τη Σύνοδο να ζητά από την ηγεσία του Υπουργείου να υπάρξει υποστήριξη και χρηματοδότηση κοινών εργαλείων, ώστε να υλοποιηθούν όλες οι απαιτούμενες δράσεις. Το υπουργείο δεσμεύθηκε για μια ενιαία λύση, ωστόσο, όπως τόνισε ο κ. Λεονάρδος, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων είναι «θωρακισμένο» και μπορεί να ανταπεξέρχεται σε δυσκολίες και προβλήματα αυτού του είδους.
Σε ακαδημαϊκό επίπεδο, η Σύνοδος επανέφερε την πρόταση ώστε οι εισακτέοι στα πανεπιστήμια των ακαδημαϊκών ετών 2024-25, 2025-26 και εξής να λαμβάνουν διδακτική και παιδαγωγική επάρκεια με τους ίδιους όρους, με τους οποίους το ελάμβαναν και οι εισακτέοι προ της εφαρμογής του Νόμου 4957/22, όπως ανέφερε η κ. Καντή, ενώ ένα ακόμη θέμα, που ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, έχει να κάνε με τη δυνατότητα εξέλιξης μελών ΔΕΠ που κάνουν χρήση της άδειας λοχείας ή ανατροφής τέκνου.
Η Σύνοδος προχώρησε στη σύσταση Επιτροπής για την επικαιροποίηση- αναμόρφωση των δεικτών, που οδηγούν στην ετήσια κατανομή της τακτικής χρηματοδότησης, στην οποία συμμετέχει και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ταυτόχρονα, η κ. Καντή σημείωσε την πρόοδο σε ό,τι αφορά την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών του Πανεπιστημίου από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Συγκεκριμένα, έχουν πιστοποιηθεί όλα τα προπτυχιακά προγράμματα του Πανεπιστημίου, καθώς και τα επτά νέα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών, ενώ θα ακολουθήσει η πιστοποίηση των παλαιότερων, με τέσσερα από αυτά τα αναμένεται να πιστοποιηθούν άμεσα. Μέχρι το τέλους του έτους, θα υποβληθούν και οι φάκελοι για την πιστοποίηση των διδακτορικών σπουδών που παρέχει το Ίδρυμα.
Μίνι – σύνοδος στα Γιάννενα τον Ιούνιο
Στον ρόλο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στη συνδιαμόρφωση του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας, αναφέρθηκε ο αντιπρύτανης κ. Μπήτσικας, κάνοντας γνωστό πως τα Γιάννενα θα φιλοξενήσουν τη 2η Συνάντηση των Ελληνικών Πανεπιστημίων που συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκές Συμμαχίες, όπως είναι η «Άρτεμις», στην οποία συμμετέχει το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Πρόκειται, όπως είπε για μίνι-Σύνοδο, με δεδομένο πως συμμετέχουν τα 15 από τα 24 πανεπιστήμια της χώρας.
Στις 9.500 οι διαγραφές
Στο μεταξύ, συνεχίζονται οι διαδικασίες για τη διαγραφή των φοιτητών, που δε δικαιούνται παράταση των σπουδών του και οι οποίοι στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ανέρχονται περίπου στις 9.500.
Σε αυτή τη φάση, ξεκίνησε η προσωποποιημένη ενημέρωση μέσων ηλεκτρονικού και «παραδοσιακού» ταχυδρομείου των φοιτητών και θα ακολουθήσει η περίοδος ενστάσεων.
Η διαγραφή ενός τόσο μεγάλου αριθμού φοιτητών δεν πρόκειται να επηρεάσει τη χρηματοδότηση του Ιδρύματος, καθώς εδώ και αρκετά χρόνια, υπολογίζονται οι ενεργοί μόνο φοιτητές, ωστόσο, από την άλλη μεριά, θα επηρεαστούν και μάλιστα θετικά, οι δείκτες που αφορούν στην αναλογία φοιτητών και προσωπικού, ένα βασικό κριτήριο σε πολλές διεθνείς κατατάξεις των ανώτατων ιδρυμάτων. «Οι δείκτες αυτοί θα βελτιωθούν σημαντικά και θα είμαστε πολύ πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο», σημείωσε, ερωτηθείσα σχετικά, η αντιπρύτανης κ. Καντή.
