Η απάντηση – ανακοίνωση της Διαχειριστικής αρχής αφορούσε βέβαια και τους τέσσερις δήμους των εδρών των νομών (Ιωαννιτών, Άρτας, Ηγουμενίτσας και Πρέβεζας), που με έγγραφό τους ζήτησαν παράταση έξι μηνών στην πρόσκληση των αντίστοιχων ΒΑΑ, αλλά έλαβαν τρεις.
Αναφερόμενοι στον Δήμο Ιωαννιτών, ο δήμαρχος Θωμάς Μπέγκας και ο αντιδήμαρχος Προγραμματισμού Θωμάς Γιωτίτσας αφενός επιχείρησαν να εξηγήσουν τις αιτίες της όποιας καθυστέρησης, αφετέρου δεν έκρυψαν τη δυσαρέσκειά τους για την «αυστηρότητα» της Διαχειριστικής Αρχής, «βλέποντας» στην απάντησή της και την πρόθεση να μην ξανανοίξει η πρόσκληση, σε περίπτωση που δεν προλάβουν οι δήμοι να καταθέσουν τις μελέτες. Το σημείο αυτό, στο οποίο στάθηκε ο κ. Μπέγκας, θα τεθεί υπό εξέταση με τη νομική υπηρεσία, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως οι πόροι των ΒΑΑ είναι «κλειδωμένοι» για τους αντίστοιχους δήμους.
«Ζητήσαμε και οι τέσσερις δήμοι μια παράταση έξι μηνών για να υπάρξει μια πληρότητα μελετών. Πήραμε μια απάντηση από τη Διαχειριστική Αρχή με μεγάλη καθυστέρηση, στην οποία μάλιστα αναφέρεται ότι με το κλείσιμο των προσκλήσεων για την ΒΑΑ αυτές δε θα ανοίξουν ξανά. Επιφυλασσόμαστε να δούμε βάσει ποιου νομικού πλαισίου ισχύει αυτό, διότι είναι κάτι που το αντιμετωπίζουμε για πρώτη φορά. Η εμπειρία μας από προηγούμενες προγραμματικές περιόδους λέει ότι οι προσκλήσεις αυτές κλείνουν και ανοίγουν ξανά. Ειλικρινά δεν μπορώ να καταλάβω πως τρεις μήνες ακόμα παράτασης μέσα στο 2026 θα αναστάτωναν τη λειτουργία της Διαχειριστικής Αρχής, με το ΕΣΠΑ να ολοκληρώνεται στα τέλη του 2029;», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Πέρα βέβαια από την «υπηρεσιακή» διάσταση και τα ζητήματα των προθεσμιών και των απορροφήσεων των πόρων, δε λείπει και η πολιτική, με τον κ. Μπέγκα να κάνει λόγο για «παιχνίδια ισχύος», μια αναφορά βέβαια για την οποία δέχθηκε πολλές ερωτήσεις, χωρίς ωστόσο να «διολισθήσει» στην απόδοση ευθυνών σε πολιτικά πρόσωπα.
«Τίποτε δεν προχωρά χωρίς συνεργασία. Αν όλοι δεν αναλάβουμε τις ευθύνες που μας αναλογούν με κοινό και ξεκάθαρο στόχο, τότε δεν μπορούμε να έχουμε τα αποτελέσματα που θέλουμε. Για να πετύχουμε απαιτείται κουλτούρα συνεργασίας, καλή θέληση και συνεννόηση. Όχι παιχνίδια ισχύoς. Το γνωρίζουμε ότι δεν μας επιτρέπουν οι συσχετισμοί να είμαστε εμείς οι ισχυροί. Άλλωστε είναι ένα πράγμα που δεν μας ενδιαφέρει και θα συνεχίσουμε να καταθέτουμε δημοσίως τις απόψεις μας, οι οποίες βασίζονται στον ορθολογισμό, την επιστημονοσύνη, την ευθύνη μας απέναντι στους πολίτες και τη συνέπεια απέναντι στις προγραμματικές μας διακηρύξεις. Άρα λοιπόν, όχι παιχνίδια ισχύος, όχι μεταθέσεις ευθυνών, αλλά κοινή προσπάθεια», υπογράμμισε, στην αρχική του τοποθέτηση, έχοντας πρώτα αναφερθεί στους περιορισμένους εθνικούς πόρους και τις προσπάθειες της δημοτικής αρχής να αξιοποιήσει κάθε ευρωπαϊκό εργαλείο.
Ταυτόχρονα σημείωσε πως η πορεία ωρίμανσης και υλοποίησης των έργων δεν είναι μια απλή διαδικασία, ενώ προς ενίσχυση αυτής της θέσης τοποθετήθηκε και ο αντιδήμαρχος κ. Γιωτίτσας, επισημαίνοντας αφενός τις χρηματοδοτήσεις, που κατάφερε να εξασφαλίσει ο Δήμος τα τελευταία δύο χρόνια, και αφετέρου στις γραφειοκρατικές δυσκολίες, την υποστελέχωση των υπηρεσιών, αλλά κυρίως τα λάθη του παρελθόντος, συμπεριλαμβανομένων μελετών με ελλείψεις και εκκρεμότητες (ιδιοκτησιακές, πολεοδομικές, περιβαλλοντικές κ.α.), οδηγώντας πολλά χρηματοδοτούμενα έργα στις καλένδες.
«Αν οποιαδήποτε Διαχειριστική Αρχή αγωνιά για την αποτελεσματική υλοποίηση των παρεμβάσεων, αυτό ισχύει στο πολλαπλάσιο για τη δημοτική αρχή Ιωαννίνων», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως υπήρξε επιλογή της δημοτικής αρχής η επιστημονικά και τεχνικά άρτια εκπόνηση των μελετών, η επίλυση εκκρεμοτήτων, προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα και καθυστερήσεις στην εκτέλεση των έργων, όπως και ο συμμετοχικός σχεδιασμός.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο ρόλος των Διαχειριστικών Αρχών είναι η τεχνική υποστήριξη των Δήμων και ο συνσχεδιασμός και χρονοπρογραμματισμός των προσκλήσεων, σε διαρκή και ουσιαστική συνεργασία μαζί τους.
«Η δημοτική μας αρχή έχει πάρει συνειδητά την απόφαση να μην επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος», τόνισε, προσθέτοντας ότι τα μεγάλα έργα έχουν και μεγάλες απαιτήσεις, όχι μόνο σε επίπεδο μελετών αλλά και στον συνολικό έλεγχο από την αρχή, ώστε να προλαμβάνονται δυσάρεστες εκπλήξεις, που οφείλονται σε διαχρονικές ελλείψεις ή ανεπαρκή τεχνικά υπόβαθρα.
Παράλληλα, εξήγησε ότι για τους παραπάνω λόγους κρίθηκε αναγκαία η τροποποίηση σε αρκετά σημεία της αρχικά εγκεκριμένης ΒΑΑ, καθώς και η σωστή ενσωμάτωση των τεσσάρων μεταφερόμενων έργων από την προηγούμενη ΒΑΑ. Υπενθύμισε ότι από τα συνολικά 40 εκατ. ευρώ, περίπου τα μισά είχαν ήδη δεσμευτεί για έργα που έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί στην προηγούμενη προγραμματική περίοδο, με κυριότερο τον μεγάλο δακτύλιο, γεγονός που περιόρισε ασφυκτικά τις δυνατότητες νέων παρεμβάσεων, ενώ τέλος, θύμισε ότι έπρεπε να διασφαλιστεί και η απαιτούμενη περιβαλλοντική συνεισφορά, ύψους 30% επί του συνολικού προϋπολογισμού.
Αναφορικά με τις αιτιάσεις για την καθυστέρηση ενεργοποίησης της Τεχνικής Βοήθειας, σημείωσε πως δεν αποτελεί το μοναδικό εργαλείο ωρίμανσης μελετών, καθώς πολλές μελέτες έχουν ήδη ξεκινήσει εδώ και καιρό από τις ίδιες τις υπηρεσίες του Δήμου, με ή χωρίς τη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών.
Ουσιαστικά, ο Δήμος Ιωαννιτών ζήτησε την εξάμηνη παράταση για τρία έργα: την ανάπλαση του Δημοτικού Parking στα Λιθαρίτσια, την Πλατεία Χατζή και τον νέο παραλίμνιο ποδηλατόδρομο (από την Ακτή Μιαούλη έως την πλατεία Μαβίλη), με τα δύο τελευταία βέβαια να μελετώνται εδώ και χρόνια.
Όπως ανέφερε ο κ. Γιωτίτσας, πάντως, και τα τρία βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο ωρίμανσης. «Το αίτημα αυτό δε δείχνει ανετοιμότητα, αλλά υπευθυνότητα και σεβασμό απέναντι στους πολίτες και στα χρήματα που διαχειριζόμαστε. Εύχομαι στο τέλος να επικρατήσει η λογική. Γιατί αν δε γίνει αυτό, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για τις χαμένες ευκαιρίες και ποιος θα διασφαλίσει ότι υπάρχει σοβαρό και ρεαλιστικό εναλλακτικό σχέδιο ώστε οι πολύτιμοι αυτοί πόροι να μη χαθούν; Εμείς θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για τους Γιαννιώτες. Η δουλειά δεν σταματά», κατέληξε, δηλώνοντας ότι η δημοτική αρχή παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της υλοποίησης σωστών, ώριμων και βιώσιμων έργων για την πόλη.
Και απολογισμός
Η ΒΑΑ δεν είναι το μοναδικό εργαλείο που «απαιτεί» ώριμες μελέτες, προκειμένου να παρέχει χρηματοδότηση, με τον κ. Γιωτίτσα να σημειώνει πως ο Δήμος Ιωαννιτών, μέσα σε λιγότερο από 18 μήνες, κατάφερε να εξασφαλίσει χρηματοδοτήσεις άνω των 25 εκατ. ευρώ για 17 μεγάλα έργα, «χωρίς να χαθεί ούτε μία πρόσκληση και ούτε ένα ευρώ».
Μεταξύ αυτών είναι η αναβάθμιση οδικού δικτύου και βελτίωση συνθηκών διαβίωσης περιοχής Ν. Ζωής, με προϋπολογισμό 2 εκ. ευρώ (η σύμβαση υπογράφεται τις επόμενες μέρες), οι αστικές αναπλάσεις στην περιοχή του Βοτανικού με 1.283.000 ευρώ (αναμένεται απόφαση ένταξης), η ενεργειακή αναβάθμιση σχολικού συγκροτήματος Κιάφας με προϋπολογισμό 2.4 εκ. ευρώ (υπάρχει οριστικός ανάδοχος), η ανάπλαση χώρου παλιών στρατιωτικών φυλακών με προϋπολογισμό 8.5 εκ. ευρώ (προχωρά στη δημοπράτηση), η ανάπλαση Δημοτικής αγοράς Αγίου Νικολάου με 600.000 ευρώ ( οι οριστικές μελέτες θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου), η αναβάθμιση υποδομών Περάματος με 600.000 ευρώ (προχωρά η δημοπράτηση), η αναβάθμιση υποδομών Κουτσελιού με 875.000 ευρώ (δημοπρατείται μέσα στον Φεβρουάριο), η αγροτική οδοποιία με προϋπολογισμό 3 εκ. ευρώ (έχει υποβληθεί στο ΥΠΑΑΤ τον Φεβρουάριο του 2024 και αναμένεται η αξιολόγηση), το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» για παρεμβάσεις σε επτά σχολικά συγκροτήματα, το πρόγραμμα «Αθηνά» για την ενεργειακή αναβάθμιση τεσσάρων σχολικών μονάδων ύψους 700.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης (σε αναμονή της επίσημης απόφασης ένταξης από τον Μάιο του 2025), οι υποδομές προσχολικής αγωγής και φροντίδας με 517.000 ευρώ για την προμήθεια υλικοτεχνικού εξοπλισμού (εντός των ημερών αναμένεται η απόφαση ένταξης στο ΠΕΠ Ηπείρου), η ανάπλαση χώρου σκαλοπατιών στο Τζαμί της Καλούτσιανης με προϋπολογισμό 260.000 ευρώ από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Streets for Citizens.
Ακόμη, αναμένεται να υποβληθούν οι μελέτες για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτηρίου του 1ου ΚΑΠΗ και η μετατροπή του σε πρότυπο κέντρο υγιούς γήρανσης, καθώς και η προμήθεια ενός νέου οχήματος με προδιαγραφές και για ΑμεΑ για τις ανάγκες του ΚΗΦΗ, προϋπολογισμού 780.000 ευρώ, και την ανέγερση νέου 2θέσιου Νηπιαγωγείου για τη μεταστέγαση του 28ου Νηπιαγωγείου στο Κ. Νεοχωρόπουλο, με κόστος δύο περίπου εκ. ευρώ και προχωρούν η εγκατάσταση σταθμών ηλεκτροφόρτισης οχημάτων σε επιλεγμένα σημεία της πόλης, με τις μελέτες να ολοκληρώνονται τον Απρίλιο, η μελέτη για την ανάπλαση πλατειών και κοινόχρηστων χώρων σε τοπικές κοινότητες του Δήμου (με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα LEADER), που πρόκειται να υποβληθεί τον Μάιο, και η κατασκευή πάρκου και χώρων αναψυχής στα Καρδαμίτσια, που πρόκειται να υποβληθεί μέχρι τον Μάιο σε ανοιχτή πρόκληση του Πράσινου Ταμείου, με προϋπολογισμό 1,2 εκ. ευρώ και χρηματοδότηση των μελετών από το Πρόγραμμα Τεχνικής Βοήθειας της Ε.Ε. EUCF.
