Το Προεδρικό Διάταγμα, που υπογράφηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κώστα Τασούλα, περιορίζει ουσιαστικά τους οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων στα όρια πριν το 1983, και ταυτόχρονα αποκλείει και τη μελλοντική διεύρυνσή τους, καθώς προβλέπει πως «κατά τη διαδικασία επανέγκρισης ή αναοριοθέτησης, απαγορεύεται η διεύρυνση του ορίου του οικισμού με βάση νέα πραγματική κατάσταση, που προέκυψε μετά τον καθορισμό του». Εκτιμάται πως το 80% της γης, που βρισκόταν χθες εντός ορίων και περιελάμβανε και οικόπεδα, αυτόματα σήμερα βρίσκεται εκτός ορίων και μετατρέπεται σε… χωράφια.
Το ΥΠΕΝ προχώρησε στην κατάρτιση του επίμαχου ΠΔ, επιδιώκοντας «τη θέσπιση ενιαίου πλαισίου οριοθέτησης, πολεοδομικού κανονισμού και χρήσεων για όλους τους οικισμούς, που έχουν δημιουργηθεί μέχρι το 1983, και με ειδική μέριμνα για την προστασία των προϋφισταμένων του 1923 τμημάτων, όπου αυτά εντοπίζονται», ενόψει του νέου πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, που βρίσκεται σε εξέλιξη σε όλη τη χώρα με μελέτες των νέων ΤΠΣ, ΕΠΣ και οριοθέτησης οικισμών. Ωστόσο, φαίνεται να αγνοεί την εξέλιξη των 40 τελευταίων ετών και δημιουργεί ένα μεγάλο πλήγμα στην περιφέρεια και ιδιαίτερα στην Ήπειρο, όπου οι περισσότεροι οικισμοί είναι κάτω των 2000 κατοίκων.
Για διαχρονικά λάθη της πολιτείας έκανε λόγο ο περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης, ερωτηθείς σχετικά. «Θεωρώ ότι άμεσα όλες αυτές τις αδικίες πρέπει το Υπουργείο Υποδομών να τις αλλάξει με νομοθετική ρύθμιση, γιατί είναι άδικο και δεν μπορούμε να λέμε, ειδικά με την τελευταία παρέμβαση, ότι μας ενδιαφέρει να ξαναγυρίσει ο κόσμος στα χωριά, όταν του απαγορεύεις να χτίσει σε αυτούς τους μικρούς οικισμούς. Είναι απαράδεκτο, είναι τελείως λανθασμένο και είναι για ανθρώπους, οι οποίοι το μυαλό τους φτάνει από το Κολωνάκι μέχρι την Γλυφάδα και την Κηφισιά», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Για μια αρνητική εξέλιξη και παραλογισμό ταυτόχρονα, έκανε λόγο ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, με το θέμα να έχει απασχολήσει και το δημοτικό συμβούλιο, αλλά και την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, μετά από πλείστες αντιδράσεις από δήμους σε ολόκληρη τη χώρα.
Το ζήτημα αφορά και τον Δήμο Ιωαννιτών, καθώς πλήθος ιδιοκτησιών με νόμιμες οικοδομικές άδειες από τη δεκαετία του 1980 κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν εκ των υστέρων ως μη άρτιες και μη οικοδομήσιμες.
Όπως σημείωσε ο δήμαρχος, «δυστυχώς το Προεδρικό Διάταγμα έχει υπογραφεί και αυτή είναι μία αρνητική εξέλιξη. Είναι παραλογισμός την ώρα, που εκπονούνται σε όλη τη χώρα – και φυσικά και στα Ιωάννινα – τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, να λαμβάνονται μεμονωμένες αποφάσεις χωρίς την πλήρη εικόνα της κάθε περιοχής».
Η συγκεκριμένη απόφαση έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές του ορθού χωρικού σχεδιασμού, σύμφωνα με τον δήμαρχο, καθώς καθορίζει εκ νέου τα όρια των οικισμών, αγνοώντας τα δεδομένα που ίσχυαν επί δεκαετίες και στα οποία βασίστηκαν αποφάσεις πολιτών και της διοίκησης.
«Με βάση μια απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, κρίθηκαν άκυρες οι παλαιότερες αποφάσεις νομαρχών, που καθόριζαν τα όρια οικισμών, οδηγώντας στην κατάργηση ορίων μέσα στα οποία είχαν χτιστεί σπίτια και είχαν εκδοθεί οικοδομικές άδειες. Πολίτες που ενήργησαν απολύτως νόμιμα, κινδυνεύουν να βρεθούν με ακίνητα εκτός οικισμού», τόνισε.
Ο κ. Μπέγκας χαρακτήρισε την κατάσταση άδικη και υπογράμμισε ότι η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην τελευταία της συνεδρίαση, έθεσε το ζήτημα και προετοιμάζει συντονισμένες ενέργειες αντίδρασης. «Θεωρώ ότι είναι στη λάθος κατεύθυνση. Η ΚΕΔΕ θα προσπαθήσει να αλλάξει αυτές τις αποφάσεις, γιατί είναι πραγματικά αδιανόητο να χαρακτηρίζεται σήμερα ως παράνομος ένας συμπολίτης, που ενήργησε απολύτως νόμιμα στο παρελθόν. Είναι ο απόλυτος παραλογισμός», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ο δήμαρχος εξέφρασε την αισιοδοξία του για την ολοκλήρωση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Ιωαννιτών, το οποίο υλοποιείται με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, και επισήμανε ότι για πρώτη φορά ο δήμος θα αποκτήσει έναν σοβαρό και ολοκληρωμένο σχεδιασμό για τη χωρική του οργάνωση.
Ανάγκη επανεξέτασης έστω και την ύστατη στιγμή
Σε ισχύ τέθηκε το επίμαχο Προεδρικό Διάταγμα, που συντάχθηκε με το βλέμμα στραμμένο 50 και πλέον χρόνια πριν, στερώντας, από την περιφέρεια κυρίως, κάθε δυνατότητα οικιστικής ανάπτυξης, σε μια περίοδο μάλιστα που βρίσκονται σε εξέλιξη τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα οποία θα έρθουν να «επικυρώσουν» μια παράλογη απόφαση που έρχεται να ανατρέψει δεδομένα δεκαετιών.
