Η δέσμευση Χωμενίδη έγινε πράξη στο Επισκοπικό

Ο συγγραφέας ανταποκρίθηκε, «όχι αυθωρεί», όπως έγραψε σε μια ανάρτησή του για την παρουσία του, αλλά ύστερα από μια δεύτερη… ενόχληση, όπως του υπενθύμισε μετά το τέλος της εκδήλωσης η Κ. Φώτου. Η δεύτερη υπόμνηση, πάντως, στάθηκε αρκετή για να επιβιβαστεί στο αεροπλάνο και να βρεθεί, μαζί με τη σύντροφό του Γωγώ Μπρέμπου, το απόγευμα της Παρασκευής, στο Επισκοπικό, για μια συνάντηση με το κοινό που γέμισε την αίθουσα της βιβλιοθήκης.
Εκεί, ο Χρήστος Χωμενίδης μίλησε για τη διαδρομή του, από τα χρόνια των σπουδών του μέχρι την καθιέρωσή του στη λογοτεχνία. Από την αναμονή δύο ετών μέχρι να εκδοθεί από την «Εστία» το «Σοφό Παιδί» και πώς τον βοήθησε να γλιτώσει σκοπιές, μέχρι το τελευταίο του μυθιστόρημα, την «Πανδώρα».
Η συζήτηση που ακολούθησε, είχε τη ζωντάνια μιας πραγματικής συνάντησης. Ο Χρήστος Χωμενίδης δεν περιορίστηκε σε απαντήσεις τυπικές, αλλά μιλούσε με την αμεσότητα εκείνου που χαίρεται να μοιράζεται τις σκέψεις του, να παρατηρεί, να σχολιάζει, να χαμογελά.
«Η Ελλάδα για έναν μυθιστοριογράφο σαν κι εμένα είναι παράδεισος», είπε. «Μια χώρα γεμάτη αντιφάσεις, ακριβή στα πίτουρα και φθηνή στ’ αλεύρι. Κι οι Έλληνες έχουν ένα μοναδικό ταλέντο –από την εποχή του Οδυσσέα ακόμη– να κάνουν την πορδή βροντή, να καυχιούνται με τρόπο καταπληκτικό για τους εαυτούς τους και τα κατορθώματά τους».
Από εκεί, πέρασε στη γραφή, στη λεπτή εκείνη τέχνη της αφήγησης που, όπως είπε, δεν είναι αυτονόητη. «Η ανάγνωση βιβλίων δεν είναι μια φυσική διαδικασία. Τον αναγνώστη πρέπει να τον κερδίζεις φράση τη φράση. Αν η επόμενη σελίδα δεν τον κρατήσει, θα το κλείσει», σημείωσε και στη συνέχεια μίλησε για τη δημιουργία, για τη στιγμή που η φαντασία παίρνει μορφή πάνω στις λέξεις, λέγοντας, μεταξύ άλλων: «Ένας συγγραφέας είναι, στην ουσία, ένας φανατικός αναγνώστης που αγαπά τόσο πολύ τα βιβλία, ώστε θέλει να γράψει και δικά του. Γράφεις για να δεις εσύ τι θα συμβεί παρακάτω. Όταν οι ήρωες αυτονομούνται, όταν αρχίζουν να κάνουν πράγματα που δεν τα περίμενες, τότε καταλαβαίνεις πως το μυθιστόρημα άξιζε να γραφτεί».
«Η έμπνευση σε περιμένει μπροστά στο laptop. Δεν έρχεται στην πολυθρόνα», πρόσθεσε, καταθέτοντας, επίσης, την άποψή ότι «στην τέχνη, κάθε έργο πρέπει να μην έχει καμία σχέση με το προηγούμενο ή το επόμενο. Κάθε ενάμιση χρόνο, πρέπει να βγάζεις κάτι καινούριο από το μυαλό σου». Κάτι, βέβαια, που δε βρήκε και τόσο σύμφωνο το κοινό, που του υπενθύμισε πως πολλοί κάνουν καριέρα επαναλαμβάνοντας την ίδια συνταγή.
Μιλώντας για τα βιβλία που τον διαμόρφωσαν, ο Χρήστος Χωμενίδης ταξίδεψε από την Ιλιάδα του Ομήρου ως τον Γιούγκερμαν του Μ. Καραγάτση και από τον Μπαλζάκ ως τον Φλωμπέρ. Ανάμεσα στους αγαπημένους του, ο Τόμας Μαν με τις Εξομολογήσεις του απατεώνα Φέλιξ Κρουλ, ο Μάριο Βάργκας Λιόσα με τη Γιορτή του τράγου, ο Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ με τον Μαιτρ και τη Μαργαρίτα. «Το Μπουβάρ και Πεκισέ είναι ίσως το πιο αστείο βιβλίο που έχω διαβάσει ποτέ», είπε γελώντας, ενώ για το Τρίτο Στεφάνι του Ταχτσή σημείωσε πως «είναι η κορυφή του στυλ». Και, όπως πάντα, θυμήθηκε τον Σκαμπαρδώνη – «έναν διηγηματογράφο εξαιρετικό».
Δεν αρνήθηκε, τέλος, να απαντήσει και σε ερωτήσεις για την πολιτική, αν και φάνηκε πως δεν ήθελε να επικεντρωθεί σε αυτή η συζήτηση. «Η ψήφος είναι δικαίωμα και υποχρέωση. Αυτός που δεν ψηφίζει, ουσιαστικά βλασφημεί τους ανθρώπους που αγωνίστηκαν για τη δημοκρατία. Εγώ θα πήγαινα και παράλυτος να ψηφίσω. Απαγορεύεται να μην ψηφίζεις. Είσαι γελοίος. Γνώμη μου», είπε στην πιο χαρακτηριστική αποστροφή.
Ο Χρήστος Χωμενίδης υποσχέθηκε ότι θα επιστρέψει κάποια στιγμή στο Επισκοπικό, αν τον καλέσουν ξανά. Ίσως όμως βρεθεί στα Γιάννενα νωρίτερα, καθώς παραμένει ανοιχτή η εκκρεμότητα από το 2023, όταν επρόκειτο να εκφωνήσει την ομιλία του με θέμα «Γιάννενα, μια απελευθέρωση» στην πανηγυρική εκδήλωση για τα 110ά Ελευθέρια των Ιωαννίνων — μια εκδήλωση που ματαιώθηκε μετά τον θάνατο του τότε δημάρχου Μωυσή Ελισάφ.
Ο ίδιος, σε συνομιλία του, εμφανίστηκε πρόθυμος να κλείσει αυτή η εκκρεμότητα αν του ζητηθεί.