Στην τηλεόραση ψάχναμε πάντα να βρούμε και τη σκιά του καραγκιοζοπαίχτη, πιστεύοντας κάθε φορά ότι ανακαλύπτουμε κάποιου είδους απάτη. Δεν τον θεωρούσα ποτέ αμιγώς «παιδικό». Τον θεωρούσα παλιακό και λίγο βαρετό. Μου άρεσε όμως γιατί ήταν από τις λίγες εκπομπές που μπορούσαμε να γελάμε μαζί με τους μεγάλους. Θυμάμαι επίσης παραστάσεις σε διάφορα μέρη: σε μια αυλή στην οδό Σμύρνης πάνω από την πλατεία Πάργης και μια φορά στα Λιθαρίτσια. Και θυμάμαι φυσικά και φράσεις που τις λέγαμε συνέχεια: «θα φάμε και θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε», «ε ρε γλέντια» και τα συναφή.

Στο σχολείο μας εξήγησαν λίγο βαθύτερα αυτό που βλέπαμε. Ότι δηλαδή ο Καραγκιόζης είναι ο κλασικός Έλληνας που μέσα στην φτώχια και την ατυχία του διατηρεί την εξυπνάδα, την καλοσύνη, το χιούμορ και το κυριότερο: την αξιοπρέπεια του. Τον θεωρώ λοιπόν Έλληνα και δεν μπορώ να τον συνδέσω με καμία άλλη εθνικότητα ή γλώσσα.

Είμαι σίγουρος πως την ίδια διαδρομή με τον δικό τους Καραγκιόζη ακολούθησαν και οι τούρκοι συνομίληκοι μου. Θα γέλασαν με τους δικούς τους γονείς, θα δανείστηκαν ατάκες για την καθημερινότητά τους και -πολύ πιθανό- να φωνάζουν έτσι και τους διαιτητές τους. Θα φαίνεται και σε αυτούς ο έλληνας Καραγκιόζης, όπως φαίνεται σε εμένα ο τούρκος: ξένος και μεταγλωττισμένος.

Δεν μπορώ όμως να καταλάβω γιατί πρέπει να θεωρώ αποκλειστικά δικό μου κάτι που έζησε και κάποιος άλλος. Δεν είναι μόνο ακατανόητη οποιαδήποτε προσπάθεια να ιδιοποιηθείς το βίωμα του άλλου. Είναι και μάταιη. Αυτό που έχει ζήσει κάποιος δεν αναιρείται. Έλληνες και Τούρκοι ιθύνοντες γελοιοποιούνται τραβώντας μια χάρτινη φιγούρα πέρα δώθε. Είναι σαν το θέατρο σκιών να έχει μεταφερθεί πίσω από τον μπερντέ. Σαν οι φιγούρες να αποκτούν δυσανάλογες διαστάσεις, διαστάσεις που δεν θα έπρεπε να έχουν και να κινούν πια εκείνες τους καραγκιοζοπαίκτες. Κάποια στιγμή αυτή η γελοία ελληνοτουρκική ιστορία (μία ακόμη) θα λάβει τέλος. Ο Καραγκιόζης ανήκει σε όποιον το νιώθει δικό του, αρκεί βέβαια να μην του σκοτίζει και πολύ την ανεμελία του.