Αποκέντρωση στη διαχείριση των πόρων, απλοποίηση των εφαρμοζόμενων διαδικασιών και αποτελεσματικότητα στην εφαρμογή των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.
«Η πολυπλοκότητα του συστήματος διαχείρισης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ σε συνδυασμό με τη γραφειοκρατική και συγκεντρωτική εφαρμογή του, από την έναρξή του το 2007 μέχρι σήμερα, οδήγησε σε σοβαρές δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις στην υλοποίηση των στόχων του και την απορρόφηση των σχετικών κονδυλίων από τα ταμεία της ΕΕ και υπολογίζεται ότι η απορρόφηση των κοινοτικών πόρων από την έναρξή του ΕΣΠΑ, μέχρι σήμερα, δεν ξεπερνάει το 5% του συνολικού προϋπολογισμού όλων των προγραμμάτων», τόνισε η κ. Κατσέλη μιλώντας στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.
Όπως ανακοίνωσε η υπουργός «παράλληλα, για την προώθηση των ανωτέρω, υπογράφεται ‘Επιχειρησιακή Συμφωνία Υλοποίησης’ μεταξύ του υπουργού Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και του Γενικού Γραμματέα κάθε Περιφέρειας, καθώς και του κάθε καθ' ύλην αρμόδιου υπουργού, στην οποία εξειδικεύονται οι στρατηγικές προτεραιότητες κάθε Επιχειρησιακού Προγράμματος και ΠΕΠ. Οι Επιχειρηματικές Συμφωνίες Υλοποίησης δεν καταργούν τα Επιχειρησιακά Προγράμματα, αλλά εξειδικεύουν την υλοποίησή τους, και θα τεθούν σε ισχύ με Υπουργική Απόφαση».
«Ειδικά για τους τομείς του πολιτισμού, τουρισμού και υγείας, δημιουργούνται Ειδικά Αναπτυξιακά Προγράμματα και με πρωτοβουλία του υπουργείου Οικονομίας και των συναρμόδιων υπουργείων θα προβλεφθεί ανακατανομή πόρων, ώστε αυτά να χρηματοδοτηθούν. Το πλαίσιο αυτό εξειδικεύεται όχι μόνο σε άξονες προτεραιότητας, αλλά και σε επιμέρους τομείς πολιτικής (π.χ. πολιτισμός, τουρισμός, υγεία κ.λπ.), καθώς και σε επίπεδο συγκεκριμένου έργου, με οικονομικό και χρονικό προγραμματισμό. Η διαδικασία παρακολούθησης της προόδου υλοποίησης γίνεται από το ΥΠΟΙΑΝ και προβλέπεται η αναθεώρηση ή ανακατανομή των πόρων μεταξύ αξόνων και τομέων - ανάλογα με την πρόοδο υλοποίησης», διευκρίνισε η υπουργός.
Ειδικότερα, όπως ανέφερε η κ. Κατσέλη, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του νόμου 3614/2007 εξασφαλίζουν την:
α). Αποκέντρωση στη διαχείριση των πόρων. Αυτό επιτυγχάνεται: Με την άμεση εκχώρηση στις Περιφέρειες της διαχείρισης του συνόλου των πόρων των αξόνων προτεραιότητας του οικείου ΠΕΠ, στη βάση της «Επιχειρησιακής Συμφωνίας Υλοποίησης», που θα συναφθεί μεταξύ του υπουργείου Οικονομίας και της κάθε Περιφέρειας. Κατά το στάδιο της προγραμματικής διαβούλευσης εν όψει της «Επιχειρησιακής Συμφωνίας Υλοποίησης», κάθε υπουργείο παρέχει προς κάθε Περιφέρεια τις αναπτυξιακές κατευθύνσεις στον τομέα ευθύνης του και τα σημαντικά αναπτυξιακά έργα για κάθε Περιφέρεια.
Το υπουργείο Οικονομίας, ως Εθνική Αρχή Συντονισμού, παρακολουθεί συστηματικά, συντονίζει και εποπτεύει την ορθή και έγκαιρη, βάσει χρονοδιαγραμμάτων, υλοποίηση των Επιχειρησιακών Συμφωνιών Υλοποίησης. Η εφαρμογή παρακολουθείται και αξιολογείται σε διμηνιαία βάση και το υπουργείο Οικονομίας διατηρεί τη δυνατότητα ανακατανομής πόρων εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.
β). Απλοποίηση στις εφαρμοζόμενες διαδικασίες με την κατάργηση φορέων που δεν χρειάζονται και την αλλαγή διαδικασιών που δημιουργούν πολυπλοκότητα και επικαλύψεις. Παράλληλα διασφαλίζεται η ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη επιτάχυνσης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και στην ανάγκη εξασφάλισης της χρηστής διαχείρισης.
Καταργείται η υποχρεωτική εφαρμογή του δεύτερου βαθμού πιστοποίησης της επάρκειας των δικαιούχων με βάση το πρότυπο ΕΛΟΤ.
Καταργείται η διαδικασία διατύπωσης γνώμης πριν από την ένταξη για πράξεις προϋπολογισμού έως 50 εκατ. ευρώ (σήμερα ισχύει για πράξεις άνω των 5 εκ. ευρώ για έργα ΕΤΠΑ και 2 εκ. ευρώ για το ΕΚΤ). Απλοποιούνται, με τον τρόπο αυτό, οι διαδικασίες ένταξης έργων, περιορίζοντας την εμπλοκή των φορέων και ενισχύοντας τον αποκεντρωμένο χαρακτήρα της διαχείρισης.
γ). Αποτελεσματικότητα και επιτάχυνση στην εφαρμογή των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων. Οι πόροι Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων διατίθενται κατά προτεραιότητα στα συγχρηματοδοτούμενα έργα, με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση των δημόσιων πόρων και την ταχεία ροή της κοινοτικής συνδρομής.
Επιταχύνονται και απλοποιούνται οι διαδικασίες επικαιροποίησης των μελετών έργων, δίνοντας τη δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές να επικαιροποιούν και από μόνες τους τις μελέτες (Σήμερα πρέπει οι μελέτες να ανατίθενται βάσει του 3621/2007 υποχρεωτικά σε μελετητές).
Επιταχύνονται δραστικά οι διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, με την κατάργηση του ελέγχου συμβασιοποίησης για μικρά έργα. Ο έλεγχος περιορίζεται για τα έργα αυτά σε έλεγχο προκήρυξης και κατασταλτικό έλεγχο πριν την πρώτη δαπάνη. Αντίθετα, εφαρμόζονται υποχρεωτικά οι προληπτικοί έλεγχοι που ασκούν οι αρμόδιες αρχές διαχείρισης στα στάδια εξέλιξης των δημόσιων συμβάσεων, για συμβάσεις που ο προϋπολογισμός τους εμπίπτει στα όρια των Κοινοτικών Οδηγιών.
Αίρονται οι περιορισμοί για προκήρυξη και υποβολή προτάσεων έργων χαμηλού προϋπολογισμού, ώστε να αποφευχθεί η υπερκοστολόγηση μικρών έργων και να υπάρξει διάχυση της χρηματοδότησης και για τα μικρά έργα.
Η υλοποίηση της "Επιχειρησιακής Συμφωνίας Υλοποίησης" παρακολουθείται σε διμηνιαία βάση από την Εθνική Αρχή Συντονισμού.