Καλά, είναι ποτέ δυνατό, από ένα ον να δημιουργηθεί ένα τελειότερο; Ο Ασίμοφ (Исаак Азимов) ήταν ένας Ρωσοαμερικανός καθηγητής της βιοχημείας με βαθιά γνώση της σύγχρονης φυσικής, που έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό με τα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας που έγραψε. Σε ένα από αυτά, όσο το θυμάμαι, ένας αστροναύτης ταξίδευε στο διάστημα με τη βοήθεια ενός ρομπότ. Επρόκειτο να περάσει το διαστημόπλοιο από μια εξαιρετικά επικίνδυνη περιοχή που χρειαζόταν ακραία λεπτούς χειρισμούς. Ο αστροναύτης πήγε να καθίσει στο πηδάλιο, αλλά το ρομπότ τον εμπόδισε και τον απομόνωσε χωρίς να τον βλάψει και κάθισε αυτό στο πηδάλιο. Όταν βγήκαν από την επικίνδυνη περιοχή, το ρομπότ τον ελευθέρωσε και έπιασε συζήτηση μαζί του. «Με απασχολεί ένα πρόβλημα» είπε. «Ποιος με δημιούργησε;» «Η απάντηση είναι εύκολη», λέει ο αστροναύτης. «Εγώ!». Το ρομπότ απάντησε ειρωνικά. «Μα εσύ είσαι ατελέστερος από εμένα. Δεν θα μπορούσες να τα βγάλεις πέρα με τη διαδρομή από τη δύσκολη περιοχή που περάσαμε και γι΄ αυτό δεν σε άφησα να καθίσεις στο πηδάλιο. Και τώρα λες κουταμάρες. Είναι δυνατό ένα ατελέστερο ον, όπως εσύ, να δημιουργήσεις ένα τελειότερο, όπως εγώ;» Τι λέτε; Είναι;
Ο μόνος φυσικός νόμος που έχει μείνει αλώβητος ως σήμερα είναι της εντροπίας: Τα πάντα βαδίζουν αδυσώπητα από την τάξη προς την αταξία. Κι όμως σε ένα κλειστό σύστημα είναι δυνατό να υπάρχει εξέλιξη από την αταξία προς την τάξη, αλλά με αύξηση της αταξίας έξω από το κλειστό σύστημα. Και γι΄ αυτό από το χάος σχηματίστηκαν με τη σειρά Γαλαξίες, ηλιακά-πλανητικά συστήματα, σε ένα από αυτά τουλάχιστον εμφανίστηκε ζωή, κι αυτή εξελίχθηκε ως τον άνθρωπο.
Με αρκετά αξιόπιστες μετρήσεις υπολογίζεται πως η γη μας δημιουργήθηκε πριν από 5,453 δισεκατομμύρια χρόνια. Και η ζωή πρωτοεμφανίσθηκε πριν από τουλάχιστον 3,465 δισεκατομμύρια χρόνια. Κι από τότε εξελίχτηκε στον τεράστιο αυτό, πάντως πεπερασμένο, χρόνο, ως εμάς τους ανθρώπους. Ξεκίνησε με την εμφάνιση ενός μορίου DNA (δεσοξυριβοζονουκλεϊνικού οξέος) που μπορούσε να μαζεύει στοιχεία γύρω του και να τα συνθέτει στο χώρο ίδια κι απαράλλακτα όπως ήταν αυτό δομημένο κι έτσι να αναπαράγεται. Αυτή ήταν η θεμελιώδης ιδιότητα της ζωής. Έκτοτε εξελίχτηκε σε ιούς, μονοκύτταρους, πολυκύτταρους οργανισμούς, ως τον άνθρωπο. Στους πολυκύτταρους οργανισμούς το DNA, μέσα στους πυρήνες των κυττάρων τους, αποτελεί ένα είδος αρχιτεκτονικού σχεδίου, που με βάση αυτό, θα δομηθεί ολόκληρος ο οργανισμός.
Εξελίχτηκε! Από τα ατελέστερα προς τα τελειότερα είδη, ως τον άνθρωπο. Και να η απάντηση στο ρομπότ του Ασίμοφ. Ναι, από ένα ατελέστερο ον μπορεί να προκύψει τελειότερο. Ναι, αλλά είναι το ατελέστερο που κατασκεύασε το τελειότερο; Ή κάποιος άλλος (ποιος;) επενέργησε πάνω τους και πέτυχε τη δημιουργία; Η αλήθεια είναι πως μπορεί να συνέβηκε δημιουργία χωρίς δημιουργό. Να κάποιος τρόπος.
Σε όλες τις αντιγραφές μπορεί να γίνονται λάθη. Όπως αναφέρθηκε, το μόριο του DNA αναπαράγεται έτσι που να προκύπτει ένα αντίγραφό του. Δοκιμάστε το στην πράξη. Γράψετε μια λέξη κι ύστερα αντιγράψτε τηνꞏ κι ύστερα αντιγράψτε το αντίγραφοꞏ κι ύστερα ξανά αντιγραφή. Μετά από πολλές αντιγραφές θα δείτε ότι έχετε κάνει κάποιο λάθος. Νόμος της εντροπίας. Συνεχίζοντας τις αντιγραφές επαναλαμβάνετε το λάθος. Προστίθεται κι άλλο λάθος, ύστερα κι άλλο. Η λέξη πια είναι αγνώριστη, τυχαία παράθεση γραμμάτων. Ή προκύπτει μια αλληλουχία γραμμάτων που σχηματίζουν μια καινούργια λέξη. Στις πολλές, αναρίθμητες αντιγραφές του DNA γίνονται λάθη. Κι αυτά αναπαράγονται με τις επόμενες αντιγραφές. Ώσπου προκύπτει ένα νέο είδος. Τις περισσότερες φορές αυτό το νέο είδος που προέκυψε από την τύχη δεν αφήνει αντίγραφα απογόνους. Μπορεί όμως, μέσα στον ιλιγγιώδη χρόνο της δημιουργίας, να τύχει το νέο είδος να είναι προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος καλύτερα από εκείνα χωρίς το «λάθος». Και αυτό το νέο είδος επιβιώνει και αφήνει απογόνους.
Καλά και ποιος αποφάσισε το Νόμο της Εντροπίας που ισχύει σε όλη αυτή την πολύπλοκη αλυσίδα των γεγονότων; Σ΄ αυτή την ερώτηση δεν υπάρχει απάντηση. Μπορεί να τον αποφάσισε Κάποιος, αυτή είναι η βούλησή Του. Ή μπορεί κανένας. Αν δεχθούμε πως αυτό το κλειδί της δημιουργίας είναι η βούληση Κάποιου, προκύπτει αμέσως το επόμενο ερώτημα. Και τον Κάποιον, ποιος τον δημιούργησε; Αν η απάντηση είναι κανένας, το ερώτημα μένει απλώς αναπάντητο. Έτσι κι αλλιώς το ερώτημα μένει χωρίς υποχρεωτική απάντηση στο άπειρο. Κι εμείς, τα θνητά όντα, μένομε να δεχόμαστε το αναπάντητο. Και να προσπαθούμε εσαεί να βρούμε απάντηση. Η προσπάθεια δεν πάει χαμένη. Οδηγεί στη δημιουργία νέων «ειδών (φυτικών ή ζωικών αδιάφορο), αλλά και μια νέα θεωρία που η εφαρμογή της κάνει πιο εύκολη τη ζωή μας. Όταν πιεστούμε να δώσουμε μιαν απάντηση, αυτή δεν θα είναι γνώση, αλλά πίστη, χωρίς δηλαδή διασταύρωση με τον αισθητό κόσμο. Μόνη «απόδειξή» της είναι ότι την ασπάζονται και άλλοι. Αυτό μπορεί να είναι έντονα δημιουργικό ή καταστρεπτικό. Ξέρω βαθιά μέσα μου πως η πίστη μου είναι χωρίς απόδειξη. Κάθε προβαλλόμενη απόδειξη ακυρώνεται, χωρίς να ακυρώνεται η πίστη μου. Και τότε Εγώ προσπαθώ να πείσω άλλους. Στην «ιδανική» (100%) περίπτωση θα πείσω κάποιους να ασπασθούν την πίστη μου και τους άλλους, τους άπιστους, τους σκοτώνω. Κατά το πρότυπο των σταυροφόρων ή των τζιχαντιστών. Έτσι, «ιδανικά, δεν θα μείνει κανένας άπιστος και η πίστη μου «αποδεικνύεται» σωστή. Αλλά τέτοιο «ιδανικό» δεν υπάρχει.
Καλά είναι δυνατό από τον άνθρωπο με την τελειότερη γνωστή νοημοσύνη να δημιουργηθεί ένα νέο ον με τελειότερη, τεχνητή, νοημοσύνη. Η απάντηση είναι Ναι, με περιορισμούς. Κατασκευάζω ένα μαχαίρι κι αυτό κόβει καλύτερα από το χέρι μου. Όμως δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο από το να κόβει. Κι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο από το να νοεί, να συλλογίζεται με υποθετικές προτάσεις. Ο άνθρωπος όμως είναι εκτός από νοήμον, και ένα βουλητικό και προπάντων συναισθηματικό ον.
Σε όλο τον παραπάνω συλλογισμό δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Κάποιος Δημιουργός στον οποίον πιστεύομε (αν πιστεύουμε) έχει κι άλλες ιδιότητες. Είναι Παντογνώστης και Πανάγαθος. Η βούλησή του είναι εξορισμού η ηθική. Ακόμη και όταν αποφασίζει όχι να δημιουργεί, αλλά να καταστρέφει, όπως με ένα κατακλυσμό, όπου σώζεται ένας μόνον άνθρωπος μέσα σε μια κιβωτό ή με μια φωτιά (έκρηξη ηφαιστείου), αυτό είναι το υπέρτατο Αγαθό κι εμείς, για να είμαστε τέλειοι, θα πρέπει να τον μιμούμαστε καταστρέφοντας τους απίστους!
