Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, στις 8 το βράδυ, και η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 14 Μαρτίου.
Περισσότερες από έξι δεκαετίες μετά τον καταστροφικό σεισμό που έπληξε τα Σκόπια στις 26 Ιουλίου 1963, η έκθεση «Το μέλλον υπό κατασκευή | Ο Δοξιάδης στα Σκόπια» επανεξετάζει την εξαιρετική ιστορία της ανασυγκρότησης της πόλης, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο και τη συμβολή του έλληνα αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Α. Δοξιάδη.
Ως ένας από τους διεθνείς εμπειρογνώμονες που προσκλήθηκαν από τα Ηνωμένα Έθνη να συμμετάσχουν στη διεθνή προσπάθεια αναδόμησης των Σκοπίων, ο Δοξιάδης δεν προσέφερε μόνο τεχνική κατάρτιση και οραματικό σχεδιασμό, αλλά εξέφρασε και βαθιά ενσυναίσθηση για την πόλη και τους κατοίκους της. Μέσα από πλούσιο αρχειακό υλικό –όπως αναλυτικές εκθέσεις, πολεοδομικές έρευνες, μελέτες κατοικίας, διαγράμματα και προσωπικές αναστοχαστικές καταγραφές– αναδεικνύεται η προσέγγιση του ίδιου και της ομάδας του στην αστική αποκατάσταση ως ταυτόχρονα ολοκληρωμένη και βαθιά ανθρωποκεντρική. Οι παρεμβάσεις αυτές διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του Ρυθμιστικού Σχεδίου, που καθοδήγησε τη μετασεισμική ανασυγκρότηση των Σκοπίων.
Το Ρυθμιστικό αυτό Σχέδιο αποτέλεσε στρατηγικό εργαλείο για τη μεταμόρφωση των Σκοπίων σε μια κοσμοπολίτικη μητρόπολη, θέτοντας τα θεμέλια για την πρωτοφανή οικοδομική άνθηση της πόλης κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και τη δεκαετία του 1970. Κατά την περίοδο αυτή, που χαρακτηρίστηκε από πνεύμα ανασυγκρότησης, αισιοδοξίας και προοπτικής προς το μέλλον, τοπικοί και διεθνείς αρχιτέκτονες και πολεοδόμοι συνεργάστηκαν για τον σχεδιασμό τολμηρών και ριζοσπαστικών αστικών τοπίων. Τα Σκόπια, γνωστά ως «η πόλη της παγκόσμιας αλληλεγγύης», αποτέλεσαν έναν μοναδικό τόπο αρχιτεκτονικού πειραματισμού και διεθνούς συνεργασίας. Αν και αυτό το αξιοσημείωτο κεφάλαιο της σύνθετης αστικής ιστορίας της πόλης έχει τύχει αυξανόμενης κριτικής προσοχής τα τελευταία χρόνια, η αρχιτεκτονική και πολιτιστική του κληρονομιά παραμένει ανεπαρκώς αναγνωρισμένη και εξακολουθεί να απειλείται από την εγκατάλειψη και τις ασύμβατες μεταμορφώσεις.
Επτά χρόνια μετά την πρώτη της παρουσίαση ως μεγάλης έκθεσης, συνεδρίου και έκδοσης στο Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα, και δύο χρόνια μετά την παρουσίασή της στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στα Σκόπια, η έκθεση «Το μέλλον υπό κατασκευή | Ο Δοξιάδης στα Σκόπια» επιστρέφει στην Ελλάδα. Μετά την πρόσφατη παρουσίασή της στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στα τέλη του περασμένου έτους, η έκθεση φιλοξενείται πλέον στα Γιάννενα, υπό την αιγίδα του Δήμου Ιωαννιτών.
Οι επιμελητές εκφράζουν την ελπίδα ότι η έκθεση αυτή θα συμβάλει όχι μόνο στη διατήρηση της κληρονομιάς της ανασυγκρότησης των Σκοπίων, αλλά και στην επαναβεβαίωση της διαχρονικής δυναμικής –και ευθύνης– της αρχιτεκτονικής ως δύναμης κοινωνικής προόδου.
«Το μέλλον υπό κατασκευή | Ο Δοξιάδης στα Σκόπια»
Την έκθεση «Το μέλλον υπό κατασκευή | Ο Δοξιάδης στα Σκόπια» παρουσιάζει το Ερευνητικό Εργαστήριο CRISIS του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ηπείρου, τον Δήμο Ιωαννιτών και την Πρεσβεία της Ελλάδας στα Σκόπια, στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Δημήτρης Χατζής».
