Από την ίδια ημέρα μάλιστα ξεκίνησαν οι έλεγχοι σε 12 σημεία που υπέδειξε η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η Περιφέρεια Ηπείρου ήταν αυτή που διέθεσε τις απαιτούμενες πιστώσεις, ενώ υπεγράφη σύμβαση του ΤΟΕΒ με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων για την πραγματοποίηση εβδομαδιαίων ελέγχων. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθούν συνολικά 120 μετρήσεις.
Σε επίπεδο μετρήσεων και ελέγχων αξίζει επίσης να σημειωθεί πως η προϊσταμένη του Σώματος Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας κα Χριστοφόρου, που παραβρέθηκε στη σύσκεψη, επεσήμανε την ανάγκη χαρτογράφησης των ενδεχόμενων εστιών ρύπανσης της τάφρου, με σχέδιο δειγματοληψιών από κάθε σημείο απόρριψης για όλες τις δραστηριότητες που χρησιμοποιούν ως αποδέκτη αποβλήτων τους την τάφρο. «Ενδεχόμενη απόκλιση των αποτελεσμάτων από τις επιθυμητές τιμές θα επιφέρει αντίστοιχα πρόστιμα και διοικητικές κυρώσεις σύμφωνα με τη νομοθεσία», όπως τονίζεται.
Ο γενικός γραμματέας Ιωάννης Σάββας επαναλαμβάνει πως όλα δείχνουν ότι η φετινή καλλιεργητική περίοδος δε θα χαθεί, καθώς υπάρχει περίσσεια νερού και εντός του επόμενου μήνα θα εκδοθεί από την Διεύθυνση Υδάτων η απαιτούμενη άδεια χρήσης νερού. Σημειώνει, ωστόσο, πως οι επόμενες μέρες και εβδομάδες είναι κρίσιμες για την υλοποίηση των ενεργειών, ιδίως ως προς τις εγκαταστάσεις βιολογικών καθαρισμών και για την ένταξη του έργου αναβάθμισης αρδευτικού δικτύου και των αντλιοστασίων του ΤΟΕΒ, που έχει υποβάλλει η Περιφέρεια Ηπείρου και ο ΤΟΕΒ στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, η έγκριση της οποίας αναμένεται έως τις 10 Μαρτίου.
Ως προς τον εκσυγχρονισμό και τις αναγκαίες βελτιώσεις των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων της γαλακτοβιομηχανίας Δωδώνης ΑΕ, η νέα διοίκηση δήλωσε πως έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες ενέργειες για τον εκσυγχρονισμό αλλά και για τη μείωση της ποσότητας των αποβλήτων. Επισημάνθηκε δε ότι πλέον, και σύμφωνα με τους ελέγχους που πραγματοποιεί η εταιρία στην έξοδο της ΕΕΛ, τα αποτελέσματα είναι εντός των ορίων και ακόμα χαμηλότερα.
Όπως επίσης μεταφέρεται στην ανακοίνωση, ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θ. Μπέγκας και ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ Γ. Παπαδιώτης δήλωσαν ότι τα σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία των μονάδων επεξεργασίας της ΕΕΛ εντοπίζονται σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, όπου παρατηρείται μεγάλη εισροή όμβριων υδάτων, οι οποίες προκαλούν υπερχειλίσεις στα φρεάτια ελέγχου των δικτύων. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, έως το τέλος του μηνός θα δοθεί σε λειτουργία κεντρικός αγωγός ελεγχόμενης παράκαμψης (by pass), ελεγχόμενος από τις αρμόδιες αρχές.
Αναφορικά με τον εκσυγχρονισμό της παλιάς μονάδας ΕΕΛ και τις πρόσθετες παρεμβάσεις για την περαιτέρω βελτίωσή της, αυτές θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος Ιουνίου 2026 και τότε οι δύο μονάδες του συστήματος θα μπορούν να συνεισφέρουν στο αρδευτικό δίκτυο της περιοχής 35.000 m3 την ημέρα κατάλληλου νερού, σύμφωνα με τους εκπροσώπους της ΔΕΥΑΙ.
Τέλος, ο κ. Σάββας, σχολιάζει και τις αντιπαραθέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. «Οι συσκέψεις, αλλά και η καθημερινή δράση, απαιτούν συνεργασία και όχι αντιπαλότητα. Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε για να συνεργαστούμε όλοι προς τη σωστή κατεύθυνση και όχι για να βρούμε έναν ένοχο. Γιατί σε αυτή την περίπτωση θα βρούμε πολλούς ενόχους, αλλά δε θα επιτύχουμε κανένα θετικό αποτέλεσμα», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Με βολές κατά της ΔΕΥΑΙ η σύσκεψη των αγροτών
Σε ετοιμότητα, προκειμένου να αντιδράσουν εάν δεν υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις που έχουν λάβει, παραμένουν οι παραγωγοί του κάμπου της Λαψίστας, στον απόηχο των συσκέψεων που πραγματοποιήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες τόσο με την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για το θέμα των αποζημιώσεων, όσο και με τους τοπικούς φορείς για τη ρύπανση στην τάφρο.
Οι παραγωγοί – μέλη του ΤΟΕΒ Κρύας – Λαψίστας παραβρέθηκαν σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τετάρτης, όπου ο πρόεδρος Ηρακλής Μπαλαντάνης τους ενημέρωσε για τα αποτελέσματα των συσκέψεων, με σαφείς αιχμές προς τον Δήμο Ιωαννιτών και την ΔΕΥΑΙ για τη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού, τον οποίο «δείχνει» ως ένοχο για τη ρύπανση.
Η σύσκεψη στο μεγαλύτερο μέρος της ήταν κλειστή, με τον κ. Μπαλαντάνη, στην αρχική του τοποθέτηση, να αναφέρεται στο πρόβλημα που παρουσιάστηκε την περσινή καλλιεργητική περίοδο, κάνοντας λόγο για ένα πρόβλημα που υπήρχε από την έναρξη λειτουργίας του βιολογικού καθαρισμού, το οποίο αναδείχθηκε λόγω της έλλειψης νερού.
Ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ καταλόγισε ευθύνες στην ΔΕΥΑΙ, γιατί δεν υλοποιήθηκαν όσα είχε δεσμευθεί και κυρίως για το γεγονός πως οι εργασίες για την αναβάθμιση του παλιού βιολογικού καθαρισμού δεν ολοκληρώθηκαν μέχρι το τέλος του χρόνου, όπως αρχικά προβλεπόταν, αλλά θα ολοκληρωθούν τον Ιούνιο.
Οριστική λύση τώρα ζητά η Μ. Τζούφη
Την ανάγκη να δοθεί «οριστική λύση τώρα» στα προβλήματα άρδευσης και ρύπανσης που αντιμετωπίζουν οι αγρότες του κάμπου της Λαψίστας αναδεικνύει, με δήλωσή της, η βουλευτής Ιωαννίνων της Νέα Αριστερά Μερόπη Τζούφη, κάνοντας λόγο για ασφυκτικά χρονικά περιθώρια και για δεσμεύσεις της Πολιτείας που δεν έχουν τηρηθεί.
Όπως επισημαίνει, το ερώτημα αν οι αγρότες της περιοχής θα μπορέσουν φέτος, αλλά και τα επόμενα χρόνια, να καλλιεργήσουν τα χωράφια τους παραμένει αναπάντητο. Τα προβλήματα που οδήγησαν σε καταστροφή καλλιεργειών την προηγούμενη χρονιά δεν έχουν αντιμετωπιστεί, καθώς –όπως τονίζει– δεν έχουν γίνει οι αναγκαίες παρεμβάσεις για την επαρκή άρδευση και την καταλληλότητα του νερού. Η αδράνεια αυτή, σύμφωνα με τη δήλωσή της, απειλεί άμεσα την επιβίωση της τοπικής παραγωγής.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας, όπου –όπως σημειώνει– αναδείχθηκαν τα σοβαρά προβλήματα ρύπανσης στην τάφρο της Λαψίστας, αλλά και η καθυστέρηση στην εφαρμογή μέτρων που είχαν ήδη εξαγγελθεί. Η δυσκολία εντοπισμού των ρυπαντών, σε συνδυασμό με τις ανεπαρκείς υποδομές του αρδευτικού δικτύου, συντηρούν, κατά την ίδια, το πρόβλημα.
Η κ. Τζούφη αναφέρεται στις προτάσεις των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος για χαρτογράφηση των πηγών αποβλήτων και για εντατικούς ελέγχους, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να υλοποιηθούν άμεσα. Παράλληλα, ζητά ολοκληρωμένη και χρηματοδοτημένη πρόταση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τον εκσυγχρονισμό του αρδευτικού δικτύου, τονίζοντας ότι χωρίς καθαρό νερό και σύγχρονες υποδομές δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη λύση.
Στη δήλωσή της χαρακτηρίζει το νερό δημόσιο αγαθό και εκφράζει την αντίθεσή της σε σχέδια ιδιωτικοποίησης, υποστηρίζοντας ότι δεν διασφαλίζουν ούτε την αγροτική παραγωγή ούτε την ποιότητα της τροφής και τη δημόσια υγεία.
Ιδιαίτερη μνεία κάνει και στις κινητοποιήσεις των αγροτών της Λαψίστας, οι οποίοι –όπως σημειώνει– διεκδικούν το αυτονόητο: καθαρό νερό και ουσιαστικές λύσεις. Το ζήτημα, σύμφωνα με την ίδια, δεν αφορά μόνο τους ίδιους, αλλά συνολικά την τοπική κοινωνία που πλήττεται οικονομικά και κοινωνικά.
Καταλήγοντας, η βουλευτής Ιωαννίνων της Νέας Αριστεράς τονίζει ότι η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της, επισημαίνοντας πως δεν μπορεί το κόστος της αδράνειας να το πληρώνουν οι παραγωγοί και οι οικογένειές τους, και διαβεβαιώνει ότι στέκεται δίπλα στους αγρότες «μέχρι να δοθεί οριστική και δίκαιη λύση».
