Τα τελευταία χρόνια, την περίοδο πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων, έχει «καθιερωθεί» να ανοίγει η συζήτηση περί του αποκαλούμενου «Χριστουγεννιάτικου δέντρου της πόλης». Οι συζητήσεις και οι προβληματισμοί περιλαμβάνουν τον τόπο τοποθέτησής του, φέτος συνδέθηκε και με την πολύπαθη κεντρική πλατεία, τη μορφή, την αισθητική του, αν ανάγεται στα ντόπια έθιμα ή είναι ξενόφερτο και άλλα παρόμοια. Θα σταθώ στο τελευταίο δηλ. στην προέλευση του όλου «σκηνικού». Ασφαλώς και το έθιμο είναι εισαγόμενο από τις βόρειες χώρες, έχει όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον να αναφερθεί πώς και κάτω από ποιες συνθήκες η όλη διαδικασία έγινε γνωστή στην πόλη μας.
Το έθιμο του στολίσματος δέντρου κατά την περίοδο των Χριστουγέννων εισήχθη στα Γιάννενα αρκετά πρώιμα το 1912, μέσα από την έμπνευση της γνωστής με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Γκυ Σαντεπλέρ, συζύγου του Γάλλου διπλωμάτη Edgar Dussap στην τουρκοκρατούμενη και πολιορκημένη από τα ελληνικά στρατεύματα πόλη μας, να οργανώσει μια γιορτή για να απαλύνει το βαρύ κλίμα των ημερών.
Φορτισμένη λοιπόν συναισθηματικά η Γκυ Σαντεπλέρ, αποφασίζει να δράσει και να φωτίσει με εορταστικό φως τη μιζέρια των καιρών. Γράφει στο βιβλίο της «Τα Ιωάννινα πολιορκημένα, Οκτώβριος 1912 – Μάρτιος 1913»: «…προς χάριν των παιδιών στόλισα ένα δέντρο… ένα δέντρο στα Ιωάννινα και καθ’ ην στιγμήν πολιορκούνται!». Και παρά τις δυσκολίες η Γκυ Σαντεπλέρ κατορθώνει, ελλείψει ελάτου, να στολίσει έναν πρίνο με ότι πολύχρωμο και λαμπερό είχε στη διάθεσή της, με αυτοσχέδια στολίσματα και πενιχρά παιχνίδια και να οργανώσει μια χριστουγεννιάτικη γιορτή για τα παιδιά της μαρτυρικής πόλης. Κατ’ αυτόν τον τρόπο και κάτω από αυτές τις συνθήκες η Γκυ Σαντεπλέρ έκανε γνωστό στα Γιάννενα το έθιμο του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Ήταν δε τόσο μεγάλη και θετική η επίδρασή του, ώστε η σχετική γιορτή καθιερώθηκαν από την επόμενη κιόλας χρονιά: «Τον Δεκέμβριο του 1913, τον πρώτο ελεύθερο Δεκέμβριο της πόλης, κόραι αβραί με τόσον ευαίσθητον τρυφερότητα προετοιμάζουν τη γιορτή του Χριστουγεννιάτικου Δένδρου στην πόλη των Ιωαννίνων, γύρω από τη σκιά του οποίου θα περιαχθούν οι δίσκοι των υπέρ Πατρίδος προσφορών», (Εφημερίδα «Ήπειρος», 22 Δεκεμβρίου 1913).
