Ένας μονόλογος, που εξυπηρετεί απόλυτα τον ρόλο του θεάτρου να προβληματίσει, να αγγίξει ευαίσθητες χορδές και να λυτρώσει, είναι η παράσταση «Η μάνα αυτουνού… Έλλη Ζάχου Ταχτσή», με τη Ράνια Σχίζα να ερμηνεύει τη μητέρα του λογοτέχνη Κώστα Ταχτσή.
Ο μονόλογος της Κικής Μαυρίδου, σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Λάσκαρη, αποτελεί μια μία από τις τρεις παραστάσεις του θεατρικού πρότζεκτ «Ο γιος μου…», ένα θεατρικό φεστιβάλ μονολόγων, με εμπνευστή και καλλιτεχνικό διευθυντή τον Δημήτρη Καρατζιά, που έφερε επί σκηνής μάνες σπουδαίων Ελλήνων ανδρών.
Η μία και μοναδική παράσταση στα Γιάννινα θα γίνει το Σάββατο 6 Μαΐου, στο Καμπέρειο Θέατρο, με τη Γιαννιώτισσα –κάτι που δε γνωρίζουν πολλοί- Ράνια Σχίζα να αποκωδικοποιεί στον Η.Α. την επιτυχία αυτής της παράστασης, αλλά και τη διαχρονικότητα της ιστορίας μιας μητέρας και ενός γιού.
Έρχεστε στα Γιάννενα με την παράσταση «Η μάνα αυτουνού… Έλλη Ζάχου Ταχτσή» και μάλιστα κλείνει ο κύκλος των παραστάσεων εδώ.
Κλείνει και έχω πολύ μεγάλη χαρά, γιατί είμαι από τα Γιάννενα. Είναι ο πατέρας μου από ένα λατρεμένο χωριό, τον Άγιο Κοσμά Πωγωνίου, κοντά στη Βήσσανη, και εκεί έχω περάσει τα περισσότερα καλοκαίρια μου από παιδάκι, με τις παρέες μου, τα πανηγύρια. Έχω πολύ μεγάλη αγάπη και χαρά που θα έρθω και που κλείνω κιόλας έτσι την περιοδεία.
Έρχεστε συχνά; Έχετε δεσμούς;
Έρχομαι, όχι όσο συχνά θα ήθελα. Έχω βέβαια δεσμούς, συγγενείς, φίλους, αλλά δεν έρχομαι όσο συχνά θα ήθελα. Η δουλειά μας βλέπετε πώς είναι, ελεύθεροι επαγγελματίες και πρέπει να βρίσκεις «τρύπες». Μου έχουν λείψει τα πανηγύρια, οι άνθρωποι, είναι ο τόπος μου.
Κλείνει, λοιπόν, ένας μεγάλος κύκλος αυτής της παράστασης, που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2022 και έχει λάβει πολύ θετικές κριτικές.
Έχει πάει πολύ καλά, έχει αγαπηθεί πολύ και αυτό είναι πολύ όμορφο, γιατί το θέατρο αυτό είναι: ανταλλαγή, λύτρωση, κάθαρση. Να σε βάζει σε διαδικασία να σκεφτείς, να ανοίγεις. Και όταν καταφέρνει να γίνει αυτή η ένωση με τους θεατές, είναι πολύ σπουδαίο.
Μια πρωτότυπη ιδέα, μια σειρά παραστάσεων για μητέρες σημαντικών ανθρώπων, και τελικά που αποδίδετε εσείς το ενδιαφέρον του κοινού;
Η ιδέα αυτή για τις μητέρες σπουδαίων ανδρών –αυτό που λέμε ότι πίσω από έναν σπουδαίο άνδρα κρύβεται μια σπουδαία γυναίκα – είναι ενδιαφέρουσα, γιατί μαθαίνεις πάρα πολλά πράγματα για την εποχή που έζησαν, για τους ανθρώπους αυτούς. Αντιλαμβανόμαστε πως πίσω από τη ζωή κάθε ανθρώπου υπάρχει μια οικογένεια, μια ιστορία, μια συνθήκη. Είναι ενδιαφέρον ότι μαθαίνεις ιστορία και σημαντικά πράγματα, όχι κουτσομπολιά, όπως συνήθως συμβαίνει.
Για το συγκεκριμένο, για τον Κώστα Ταχτσή, ήταν πολύ μεγάλη πρόκληση και επίσης επειδή τα πρόσωπα είναι πραγματικά, δεν υπάρχει μυθοπλασία. Η μυθοπλασία στο συγκεκριμένο είναι σχεδόν μηδαμινή, είναι γεγονότα. Και αυτό δίνει πολύ μεγάλη ευθύνη, γιατί η μητέρα του υπήρξε. Ο Κώστας Ταχτσής, πέρα από τη σημαντικότητά του ως λογοτέχνης, «Το Τρίτο Στεφάνι», που το γνωρίζουμε όλοι, ήταν τομή στη λογοτεχνία, ήταν και ένας άνθρωπος που έδωσε αγώνα, άνοιξε δρόμους με τον τρόπο που αντιμετώπισε και πολέμησε για την ελευθερία της επιλογής του, της ερωτικής, σε μια εποχή που η ομοφυλοφιλία θεωρείτο αρρώστια, που η παρενδυσία, πόσο μάλλον το να ντύνεσαι γυναίκα, ήταν κάτι άγνωστο, και που το τέλος του ήταν πολύ τραγικό. Δολοφονήθηκε στο σπίτι του το 1988 και δε βρέθηκε ποτέ ο δολοφόνος.
Και μέσα από την ιστορία της μητέρας του, που υποδύεστε, βλέπουμε πώς έζησε όλη αυτή την πορεία η ίδια αλλά και τις επιρροές του Ταχτσή από την μητέρα του;
Ο μονόλογος είναι η ζωή αυτής της γυναίκας από τη στιγμή που γεννήθηκε, που ήταν μικρό παιδάκι και μέσα από αυτή βλέπουμε τα ήθη και τις αξίες της εποχής, όλα τα πρόσωπα που πέρασαν από τη ζωή της, φυσικά τον Κώστα από μικρό μέχρι ενήλικα και τη σχέση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο ανθρώπους. Δύο άνθρωποι με πολύ ισχυρές προσωπικότητες, με τεράστια αποθέματα αγάπης, που δυστυχώς αυτή την αγάπη δεν μπόρεσαν να τη δώσουν στον βαθμό που άξιζαν ο ένας στον άλλο. Και φυσικά, αν μπορούμε να πούμε, αυτός που ευθύνεται είναι η μάνα, η οποία, όμως, και αυτή, έζησε πάρα πολύ δύσκολα. Πριν τη δούμε σαν μάνα και την κρίνουμε, πρέπει να τη δούμε σαν κοριτσάκι, που όντας ένα αγρίμι, είχε μια μητέρα, η οποία ποτέ δεν την αποδέχθηκε, δεν αποδέχθηκε τα κορίτσια της, δεν αγάπησε την κόρη της, όσο αγάπησε τους γιους. Δεν είχε την αποδοχή που ήθελε, ενώ είχε ένα πατέρα τον οποίο λάτρευε και ο οποίος άφησε την οικογένεια για μια άλλη γυναίκα. Αυτό πλήγωσε πάρα πολύ την μικρή Έλλη και σαν αντίδραση τους έκανε τη ζωή δύσκολη. Την παντρέψανε με έναν άνδρα αλκοολικό, κακοποιήθηκε πολύ άσχημα, έγινε πολύ μικρή μητέρα και έδωσε δυστυχώς το παιδί της σε ηλικία επτά ετών στον άνθρωπο που δεν έπρεπε, στη μητέρα της. Αυτό ήταν η μεγάλη πληγή και για την ίδια και για τον Κώστα, γιατί δεν έζησε την αγκαλιά της μάνας. Και ο ίδιος ο Ταχτσής το έχει πει αυτό και το βλέπουμε και στο έργο του.
Από την περιγραφή σας βλέπω εικόνες από καταστάσεις, που ακόμη και σήμερα ζουν γυναίκες και παιδιά. Έχει αναφορά στη σύγχρονη ζωή;
Είναι ένα έργο με τρομερή διαχρονικότητα. Βλέπουμε τότε που η θέση της γυναίκας ήταν η υποταγή, σήμερα που υποτίθεται ότι έχουμε προχωρήσει βλέπουμε τις γυναικοκτονίες και πραγματικά αναρωτιέσαι πως είναι δυνατόν σε μια εποχή, δύο αιώνες σχεδόν μετά, να συμβαίνει αυτό. Πραγματικά δεν έχουν αλλάξει τα πράγματα, δεν έχουν εξελιχθεί. Μπορεί να είναι πιο εύκολο να εκφράσεις την ερωτική σου ταυτότητα, αλλά παρόλα αυτά ένα τεράστιο κομμάτι της κοινωνίας εξακολουθεί να βάζει ταμπέλες και να αντίκειται σε ό,τι πολεμάει τα στερεότυπα και τον πουριτανισμό. Λείπει η εκπαίδευση, η πληροφόρηση είναι μεγάλη, αλλά λόγω της ταχύτητας, η κοινωνία δεν προλαβαίνει να το επεξεργαστεί βαθιά, να το συναισθανθεί. Να νοιαστούμε, να μάθουμε. Είναι ένα έργο πολύ σημερινό, χτυπάει κατευθείαν στο υπογάστριό μας. Μας αφορά όλους. Είμαστε όλοι γιοι και κόρες, όλοι έχουμε αδικήσει, έχουμε αδικηθεί. Ως γυναίκες, δεν ξέρω τι αισθάνεστε εσείς, αλλά εγώ αισθάνομαι ότι δεν έχουμε πάρει τη θέση που αξίζουμε. Θα έπρεπε να ήταν αυτονόητο ότι είμαστε διαφορετικοί, αλλά ίδιοι. Η διαφορετικότητα είναι ο κανόνας, αυτό είναι το φυσιολογικό.
Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη.
Πάρα πολύ. Για να δούμε… Είναι ο ένας με τον άλλον πώς θα συμπεριφερθούμε, οι γονείς πως μεγαλώνουν τα παιδιά τους και ειδικά οι μανάδες πώς μεγαλώνουν τα αγόρια τους και αυτό που έχω δει στο έργο, επειδή οι αντιδράσεις του κόσμου είναι απίστευτες, είναι ότι είναι λυτρωτικό. Και ανοίγει παράθυρα στο μυαλό. Είναι πολύ σημαντικό για τις μάνες που θα έρθουν και έχουν έρθει και έχουν παιδιά με έναν άλλο ερωτικό προσανατολισμό από αυτόν που λέμε «φυσιολογικό», να θυμώσουν με τον εαυτό τους, θυμώνοντας με αυτή τη γυναίκα, και να δούμε τελικά ποιό είναι το ζητούμενο για να είμαστε ευτυχισμένοι. Αυτό που διαπνέει το έργο είναι η λαχτάρα να αγαπηθούμε και να αγαπήσουμε, με όλη την ομορφιά και την ελευθερία που δίνει η αγάπη και αυτό να γίνει χωρίς να λιθοβολούμε ό,τι δε μας πηγαίνει, επειδή έτσι μας μάθανε, αλλά να κάνουμε την αγκαλιά και να αγαπήσουμε και να το πούμε, πριν να είναι αργά, ένα ακόμη πράγμα που υπάρχει στο έργο.
INFO
Σάββατο 6 Μαΐου, 9:15 μ.μ. Διάρκεια: 80′ (χωρίς διάλειμμα). Τα εισιτήρια κοστίζουν 15 ευρώ και 12 ευρώ το μειωμένο (φοιτητές, σπουδαστές, κάτοχοι κάρτας πολυτέκνων / ΑμεΑ /ανω των 65 ετών / κάτοχοι κάρτας ανεργίας). Προπώληση εισιτηρίων από το viva.gr.
Κλήρωση προσκλήσεων
O Η.Α. κληρώνει δύο διπλές προσκλήσεις για την παράσταση «Η μάνα αυτουνού… Έλλη Ζάχου Ταχτσή». Στέλνετε e-mail στο eisitirio@agon.gr με τα στοιχεία σας, γράφετε «για Έλλη Ζάχου Ταχτσή» στο θέμα του mail, μέχρι σήμερα Παρασκευή, στις 12 το μεσημέρι. Οι νικητές θα ειδοποιηθούν στο mail με το οποίο συμμετείχαν στην κλήρωση, για το πώς θα παραλάβουν τις προσκλήσεις τους.
