Η καταγραφή των πολεμικών επιχειρήσεων και η συμμετοχή των εμπλεκόμενων Ελληνικών στρατιωτικών μονάδων, που υπαγόταν στην Εθνική Φρουρά (ΕΦ), και στην Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛΔΥΚ), κατά την διάρκεια της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974, βρισκόταν μέχρι και πρότινος αποκρυπτόμενη, στο παραβάν της σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας.
Επιπρόσθετα δε οι διεξαχθείσες στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι πρωταγωνιστές εκείνης της κρίσιμης περιόδου, αντιμετωπιζόταν ως δευτερευούσης σημασίας ζητήματα, εξαιτίας της πολυπλοκότητας και των ειδικών συνθηκών εκείνης της εποχής.
Κύπρος 1974, ο αντισυνταγματάρχης Φωκάς Αναγνωστόπουλος
Ο αείμνηστος Φωκάς Αναγνωστόπουλος Υποστράτηγος ε.α, με καταγωγή από τα Ιωάννινα, υπήρξε ένας από τους άξιους αξιωματικούς του ελληνικού στρατού που το καλοκαίρι του 1974, με το βαθμό του Αντισυνταγματάρχη ΠΒ, υπήρξε Διοικητής της 182 Μ.Π.Π. – (Μοίρα Πεδινού Πυροβολικού), με έδρα τον «Βόσπορο» στην Κερύνεια, με ενεργό δράση της Μοίρας κατά τα γεγονότα της Τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.
Η 182 ΜΠΠ, διέθετε δώδεκα (12) πυροβόλα των 25 λιβρών και τέσσερα (4) αντιαεροπορικά πολυβόλα των 0,50 της ίντσας καθώς και δύο ( 2 ) αντιαεροπορικά πολυβόλα των 14,5 χιλιοστών για την αντιαεροπορική της άμυνα.
Άξιος πυροβολητής, ως ηγήτωρ μονάδας, διέθετε πλήρη συναίσθηση της πραγματικότητας στην τέχνη του πολέμου, ακέραιος χαρακτήρας, σωστός οικογενειάρχης, εργατικός, αποδοτικός και ηθικός άνθρωπος.
«O πατέρας μου Φωκάς Αναγνωστόπουλος, γεννήθηκε στα Γιάννενα το 1929, και μετά τον πόλεμο φοίτησε στην Στρατιωτική Σχολή των Ευελπίδων (ΣΣΕ), απ΄όπου και αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός. Το καλοκαίρι του 1973, ένα χρόνο πριν από την τουρκική εισβολή, ο πατέρας μου μετατέθηκε στην Κύπρο και μετακομίσαμε εκεί οικογενειακώς, με την μητέρα μου Ευρυδίκη και τον αδελφό μου Γιώργο. Το 1974 κατά την διάρκεια της εισβολής ήταν διοικητής με τον βαθμό του αντισυνταγματάρχη στην 182 ΜΠΠ, που είχε έδρα το στρατόπεδο «Μάκης Γεωργάλας», στην περιοχή «Βόσπορος», 5km, ανατολικά της Κερύνειας. Το 1974 ήμουν 11 χρονών, πήγαινα στην 5η Δημοτικού και αντιλαμβανόμουνα τα μεγάλα αυτά γεγονότα και τις καταστάσεις στην Κύπρο, ενώ ο μικρός μου ο αδελφός πήγαινε στην 1η Δημοτικού. Εγκατασταθήκαμε στην πόλη της Κερύνειας και ζούσαμε στην ίδια πολυκατοικία, με την οικογένεια του αείμνηστου τιμημένου ήρωα, αντισυνταγματάρχη Παύλου Κουρούπη, που ήταν διοικητής στο 251 τάγμα πεζικού, δυτικά της Κερύνειας, ενώ σε κοντινή απόσταση έμενε η οικογένεια του αείμνηστου τιμημένου ήρωα, ταγματάρχη Γεώργιου Κατσάνη, που ήταν διοικητής στην 33 Μοίρα Καταδρομών (ΜΚ), στα βόρεια της Κερύνειας. Αυτές ήταν οι τρείς (3), στρατιωτικές Μονάδες που βρισκόταν κοντά στην Κερύνεια…», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, γιός του αείμνηστου υποστράτηγου ε.α, Φωκά Αναγνωστόπουλου, σε συνέντευξη του στις 28 Ιουλίου 2025, στον Αλέκο Ράπτη.
Κύπρος 1974, τα γεγονότα πριν από το πραξικόπημα και την εισβολή
Το καλοκαίρι του 1974, το στρατιωτικό καθεστώς των Αθηνών, και ο ισχυρός άνδρας της χούντας, Ταξίαρχος Δημήτριος Ιωαννίδης, ήταν αποφασισμένοι να ανατρέψουν τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄, καθώς το καθεστώς θεωρούσε ότι ο Μακάριος ήταν «ανθέλληνας, φιλοσοβιετικός, κρυπτοκομμουνιστής και εθνικά επικίνδυνος».
Η ΕΦ, μετά την αποχώρηση της Ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο το 1967, αποτελούσε ουσιαστικά τον εκτελεστικό βραχίονα του στρατιωτικού καθεστώτος των Αθηνών, στην Κύπρο.
Σε αντιδιαστολή των ανωτέρω ο Μακάριος, υποστηρικτής του «εφικτού», για την πορεία της Κύπρου ως ανεξάρτητης Δημοκρατίας, μη μπορώντας να ελέγξει την ΕΦ, είχε δημιουργήσει το Εφεδρικό Σώμα της Αστυνομίας, σε επίπεδο τάγματος, που διέθετε στρατιωτική δομή με άρτιο εξοπλισμό τσεχοσλοβακικής προέλευσης, που επανδρωνόταν από άνδρες δικής του επιρροής.
Στην αντίπερα όχθη, οι «Γριβικοί – Ενωτικοί», θιασώτες του «επιθυμητού», θεωρούσαν ότι είναι αποφασιστικής σημασίας η ένωση της Κύπρου, με την Ελλάδα και διέθεταν ως εκτελεστικό βραχίονα την ένοπλη ΕΟΚΑ Β΄, με πολιτικό και στρατιωτικό αρχηγό, τον στρατηγό Γεώργιο Γρίβα – Διγενή.
Επικρατούσε λοιπόν στην Κύπρο, ένας εν ισχύ «εμφύλιος πόλεμος», καθώς «Ενωτικοί», συλλαμβάνοντο και κακοποιούντο από το Εφεδρικό Σώμα, ενώ κατά διαστήματα, «αντάρτες» της ΕΟΚΑ Β΄, προσέβαλλαν δια των όπλων, αστυνομικούς σταθμούς του Εφεδρικού Σώματος, ενώ πραγματοποιούντο κλοπές στρατιωτικού οπλισμού και πυρομαχικών, από τις αποθήκες πυρομαχικών της ΕΦ.
Οι Ελλαδίτες αξιωματικοί (οι αξιωματικοί προερχόμενοι από την Ελλάδα), ήταν τυπικά ουδέτεροι σε αυτό το «πολεμικό κλίμα» και υπάκουαν ως όφειλαν, στην νόμιμη κυβέρνηση του Μακαρίου.
Ωστόσο το μεγαλύτερο ποσοστό από τους Έλληνες αξιωματικούς, δεν έκρυβε την συμπάθειά τους, για τους «Γριβικούς – Ενωτικούς», του στρατηγού Γεώργιου Γρίβα – Διγενή.
Το καλοκαίρι του 1974, πριν από το πραξικόπημα και την εισβολή, το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου για το νησί της Κύπρου άρχιζε να ξεδιπλώνεται τραγικά, ανάμεσα στους δύο κόσμους, του «εφικτού» και του «επιθυμητού».
15 Ιουλίου 1974, το πραξικόπημα και η διαφαινόμενη τουρκική απειλή
Στις 15 Ιουλίου 1974, το στρατιωτικό καθεστώς των Αθηνών, με εντολή στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς Κύπρου (ΓΕΕΦ) και στην ΕΦ, ανέτρεψαν τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄.
Και ενώ το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου βρισκόταν σε εξέλιξη, το Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων του ελληνικού στρατού (ΑΕΔ), μετέπειτα Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμύνης (ΓΕΕΘΑ), δεν έλαβε υπ΄ όψιν την απίστευτη και λεπτομερή ροή πληροφοριών του κλιμακίου της ελληνικής ΚΥΠ στην Κερύνεια, που κατέγραφε για 5 τουλάχιστον χρόνια, μέχρι και τον Ιούλιο του 1974, τις κινήσεις του τουρκικού στρατού μια υπερβολική κινητικότητα και προετοιμασία, που αναφερόταν για το 6ο τουρκικό Σώμα Στρατού, την 39η Μεραρχία στην Αλεξανδρέττα, δύο (2), Τάγματα Πεζοναυτών και μία αποβατική δύναμη, (σύνολο 1 Σύνταγμα), στην Μερσίνα, πλαισιούμενο συνεχώς με νέους στρατιωτικούς σχηματισμούς, με σαφή προσανατολισμό τις ακτές της Κύπρου, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο τότε επικεφαλής του κλιμακίου της ΚΥΠ, υπολοχαγός Σημαιοφορίδης Αλέξανδρος, (Φάκελος Κύπρου, έτος 1986, πρακτικά συνεδριάσεων τόμος Η΄).
19 Ιουλίου 1974, παραμονή της τουρκικής εισβολής
Στις 17:10, η Διοίκηση του Πυροβολικού, απέστειλε σήμα στον διοικητή της 182 ΜΠΠ, Μοίρας, αντισυνταγματάρχη Φωκά Αναγνωστόπουλο, όπου διατασσόταν σε μέγιστο βαθμό, η αντιαεροπορική ετοιμότητα, «Αεράμυνα τύπου Δέλτα», ενώ στις 20:00 η Μοίρα διατάχθηκε να καλέσει εφέδρους, να φορτώσει πυρομαχικά, και να συνδέσει τα πυροβόλα της, για πολεμική αποστολή.
Πράγματι με εντολή του διοικητή, η Μοίρα ετοιμάσθηκε, με τα ρυμουλκά, να συνδέονται με τα πυροβόλα.
Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, σε συνέντευξη του στις 28 Ιουλίου 2025, στον Αλέκο Ράπτη: «…εκείνες τις ημέρες, μέναμε στο στρατόπεδο της 182 ΜΠΠ…θυμάμαι σαν τώρα, σαν παιδιά ότι παίζαμε και κάποια στιγμή πήγα στο διοικητήριο…και εκεί άκουσα τον πατέρα μου να λέει σε αξιωματικούς της Μονάδας του ότι: «εμένα ο εχθρός μου είναι ο Τούρκος και όχι ο Κύπριος»… η Μονάδα του πατέρα μου, ετοιμάστηκε για την τουρκική εισβολή. Στις 19 Ιουλίου 1974, όταν νύχτωσε, θυμάμαι πολύ καλά ότι το στρατόπεδο ήταν φωτισμένο, ενώ άλλα βράδια δεν ήταν… το ίδιο βράδυ η Μονάδα μετακινήθηκε εκτός στρατοπέδου (χώρος διασποράς)…γύρω – γύρω υπήρχαν περιβόλια με πορτοκαλιές και τα πυροβόλα όλα μετακινήθηκαν εκτός της Μονάδος, αλλά δεν γνωρίζω τι ακριβώς πυροβόλα είχε η Μονάδα…»
20 Ιουλίου 1974, η τουρκική εισβολή
Στις 3:30 – 04:00, το ξημέρωμα Τούρκοι πολιτοφύλακες επιχειρούν να εισβάλουν στο στρατόπεδο της 182 ΜΠΠ.
Αμέσως οι σκοποί και τα περίπολα ανταπέδωσαν τα πυρά μέσα στο σκοτάδι και κατάφεραν να τους απωθήσουν.
Ο υποδιοικητής, λοχαγός Γεώργιος Αντωνακόπουλος, ενημέρωσε ταχύτατα τον διοικητή του αντισυνταγματάρχη Φωκά Αναγνωστόπουλο, που εκείνη τη στιγμή μιλούσε στο τηλέφωνο πιθανότατα με την Διοίκηση Πυροβολικού, αναφέροντας κοφτά στο τηλέφωνο: «Mάλιστα, Εντάξει, Mάλιστα, Εντάξει, Mάλιστα, Mάλιστα».
Το νυχτερινό περιστατικό ήταν πλέον, ήσσονος σημασίας, γιατί μόλις έκλεισε το τηλέφωνο, ο διοικητής τον διέταξε: «πάρε τη Μοίρα και πήγαινε στο χώρο διασποράς», με τον διοικητή να μεταβαίνει εσπευσμένα, στο 3ο Τακτικό Συγκρότημα ΤΣ, για να αποκαταστήσει σύνδεσμο.
Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Αναγνωστόπουλος σε συνέντευξη του στις 28 Ιουλίου 2025, στον Αλέκο Ράπτη: «…Ξημερώνοντας 20 Ιουλίου 1974, άκουσα πυροβολισμούς μέσα στη νύχτα, γύρω από το στρατόπεδο. Εμείς, εκείνη τη στιγμή κοιμόμασταν στο χώρο του Διοικητηρίου, και άκουσα ότι οι σκοποί (του στρατοπέδου), είδαν σκιές μέσα στο σκοτάδι, (προφανώς Τουρκοκύπριοι) και πυροβόλησαν. Το βράδυ, ο πατέρας μου έδωσε εντολή στον υποδιοικητή του, τον Γιώργο Αντωνακόπουλο και του είπε: «Πάρε τα πυροβόλα και βγάλτα έξω από την Μονάδα… όπως έλεγε ο πατέρας μου αρκετά χρόνια αργότερα, μετά το 1974, όταν έβγαλε τα πυροβόλα στο χώρο της διασποράς, πήρε την Διοίκηση του Πυροβολικού στην Αθαλάσσα και είπε ότι: «Έχω βγάλει την Μονάδα στην διασπορά…» και εκείνοι της Διοίκησης του Πυροβολικού, του απάντησαν: «Φωκά, κακώς έπραξες, αυτό θα έχει συνέπειες και θα τιμωρηθείς, γιατί προκαλείς τους Τούρκους, οι Τούρκοι θα έλθουν και θα κάνουν μια βόλτα… το σίγουρο είναι όπως το αντιλαμβάνομαι, είναι ότι εκείνη την εποχή, άλλη εικόνα είχαν οι άνθρωποι που σε λίγο θα βρισκόταν στο πεδίο της μάχης (όπως ήταν πατέρας μου) και άλλη εικόνα είχαν αυτοί που βρισκόταν στα υψηλά κλιμάκια της Διοίκησης…».
Στην Συνοπτική Έκθεση της 182 ΜΠΠ, 20 Ιουλίου 1974, Διεύθυνση Ιστορίας Εθνοφρουράς, ΔΙΕΦ/182ΜΠΠ, ημερολόγιο 20 Ιουλίου 1974, ο διοικητής της 182 ΜΠΠ, αντισυνταγματάρχης Φωκάς Αναγνωστόπουλος, αναφέρει ότι στις 22:00 διέταξε την έξοδο της Μοίρας από το στρατόπεδο σε χώρο γύρω στα 300 μέτρα νοτιοανατολικά του στρατοπέδου και κοντά στο χώρο διασποράς, επισημαίνοντας: «κατόπιν προσωπικής μου πρωτοβουλίας και μέσα στα όρια της λογικής και της υπευθυνότητας και μετά από ορθολογιστική εκτίμηση για λόγους ασφαλείας και προς αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων…»…
Και ενώ οι πυροβολητές και τα πυροβόλα, είχαν εγκατασταθεί στο χώρο της διασποράς, στις ακτές της Κερύνειας άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα πλοία του τουρκικού πολεμικού ναυτικού.
Είχε πλέον ξημερώσει όταν η 182 ΜΠΠ, έλαβε την διαταγή από την Διοίκηση του Πυροβολικού, να μεταβεί ως σχηματισμός μάχης από τον χώρο της διασποράς, στο χώρο τάξης, όπου θα εκτελούσε βολές κατά του Τουρκικού προγεφυρώματος και θα εξέπεμπε πυρά υποστήριξης των μαχόμενων τμημάτων του 3ου Τ.Σ.
Στο χώρο τάξεως στην περιοχή Αγίου Παύλου, η Μοίρα θα δεχόταν αεροπορικές επιδρομές από τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη και βολές από τον αποβατικό στόλο του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, καταγράφοντας στις απώλειες της, δύο (2), τιμημένους νεκρούς οπλίτες.
Η 182 ΜΠΠ, αποτέλεσε την αιχμή του δόρατος του Πυροβολικού της ΕΦ, στην προσβολή των τουρκικών αποβατικών δυνάμεων, στις ακτές της Κερύνεια, κατά την φάση Αττίλας 1 (20 – 22 Ιουλίου 1974).
Η έξοδος της Μοίρας από το στρατόπεδο, πραγματοποιήθηκε μετά από την γενναία πρωτοβουλία που έλαβε ο διοικητής της, αντισυνταγματάρχης ΠΒ, Φωκάς Αναγνωστόπουλος, δίνοντας της την δυνατότητα, προχωρήσει στην εμπλοκή της για την αντιμετώπιση της τουρκικής εισβολής.
Στον Αττίλα 2, (14 Αυγούστου – 16 Αυγούστου 1974), η Μοίρα τάχθηκε στην περιοχή Κοκκινοτριμιθιάς και εκτέλεσε βολές κατά των προελαυνόντων τμημάτων των τουρκικών δυνάμεων στο δυτικό μέτωπο στην περιοχή της Δένειας – Μάμμαρι καθώς επίσης και πυρά υποστήριξης της άμυνας του στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ.
Απολογισμός δράσης της 182 ΜΠΠ
Η Έκθεση διοικητών, Έκθεσις Αντισυνταγματάρχου Φωκά Αναγνωστόπουλου, Σχόλια επί των ανωτέρω, (ΔΙΕΦ), αναφέρει ότι (ο διοικητής της Μοίρας) εισήλθε στις επιχειρήσεις με ευνοϊκές συνθήκες καθώς είχε τον απαραίτητο χρόνο προπαρασκευής.
Στις 29 Αυγούστου 1974, στην Ημερήσια Διαταγή της Διοίκησης Πυροβολικού, – Συνοπτική Έκθεσις της 182 ΜΠΠ, Αύγουστος 1974, ο Διοικητής της Μοίρας, διαμνημονευόταν και προτείνοταν για τον Πολεμικό Σταυρό Β΄ Τάξεως, ενώ στις 30 Αυγούστου 1974, ο Διοικητής, διαμνημόνευσε και πρότεινε για απονομή ηθικών αμοιβών σε αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και πυροβολητές της Μοίρας.
Ο δικός μας πατέρας, ο άνθρωπος, ο στρατιώτης, ο διοικητής
Κατά την διάρκεια της τουρκικής εισβολής και στις δύο φάσεις Αττίλας 1 και Αττίλας 2, ο αντισυνταγματάρχης Φωκάς Αναγνωστόπουλος, συνάντησε μόνο δύο (2) φορές την οικογένειά του: «…Δεν ξέραμε αν ζούσε…τον πατέρα μου, τον είδαμε ξανά την 3η ημέρα της τουρκικής εισβολής, στις 22 Ιουλίου 1974, ήρθε ένα βράδυ στο Μπέλαπαϊς…ήταν αξύριστος, καταπονημένος, με σκισμένες στρατιωτικές φόρμες, και θυμάμαι ότι μας είχε πει ότι σκοτώθηκε ο Κατσάνης, (ταγματάρχης Γεώργιος Κατσάνης, διοικητής στην 33 Μοίρα Καταδρομών (ΜΚ), και πως ήταν αγνοούμενος ο Κουρούπης, (αντισυνταγματάρχης Παύλος Κουρούπης, διοικητής στο 251 τάγμα πεζικού)…πριν φύγει και μας αποχαιρετήσει η μητέρα μας, έβγαλε το σταυρό που φορούσε και του τον έδωσε για να τον προστατεύει μέσα στον πόλεμο…» aναφέρει χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, σε συνέντευξη του στις 28 Ιουλίου 2025, στον Αλέκο Ράπτη.
Αρκετές μέρες αργότερα η οικογένεια του αντισυνταγματάρχη Φωκά Αναγνωστόπουλου, έχει βρεθεί στη Λευκωσία και φιλοξενείται στο σπίτι ενός γνωστού τους αξιωματικού, όπως αναφέρει σχετικά η Ευρυδίκη Αναγνωστόπουλου, σύζυγος του αείμνηστου υποστράτηγου ε.α, Φωκά Αναγνωστόπουλου, σε συνέντευξη της στις 28 Ιουλίου 2025, στον Αλέκο Ράπτη: «…μετά από αρκετές ημέρες δεν ξέραμε τι είχε απογίνει ο άντρας μου, ενώ φιλοξενούμασταν σ΄ένα σπίτι ενός Έλληνα αξιωματικού, που λεγόταν Γρίβας, στη Λευκωσία. Θυμάμαι σαν τώρα, να χτυπάει η πόρτα, φαινόταν μια σκιά στο σκοτάδι, απ΄έξω στην πόρτα, που φωτιζόταν με μια λάμπα από νέον και ακούστηκε μια φωνή: «Είμαι ο Φωκάς». Ανοίξαμε την πόρτα και τον είδαμε, είχε μια γενειάδα άλλο πράγμα, δεν ήταν αναγνωρίσιμος, μας αγκάλιασε. Πρέπει να είχαν περάσει 7 ημέρες από την τουρκική εισβολή, και θυμάμαι μας πήρε και μας πήγε στη Μόρφου, που ήταν στην Δυτική Κύπρο…Θυμάμαι τι μου είπε ο άντρας μου: «Το σημαντικό είναι πως είμαστε εν ζωή και οι τέσσερις της οικογένειας…στις αρχές Αυγούστου 1974, ήμασταν στα Γιάννενα…ο άντρας μου, μας πήρε τηλέφωνο από την Κύπρο, διαμέσου του Ισραήλ, και τον ακούσαμε ότι είναι ζωντανός…».
Μεταπολίτευση 1974 ο επίλογος της Κυπριακής τραγωδίας
Ο Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, αναφέρεται χαρακτηριστικά για τον πατέρα του, σε συνέντευξη του στις 28 Ιουλίου 2025, στον Αλέκο Ράπτη: «Από το 1974 και μετά τον απασχολούσε συνεχώς το ζήτημα της Κύπρου και η Τουρκική εισβολή, το συζητούσε κατ΄ιδίαν με τους φίλους του και με τους συναδέλφους του αξιωματικούς …Αυτό που του είχε μείνει, είναι ότι επρόκειτο περί προδοσίας, και ότι η Αθήνα (το στρατιωτικό καθεστώς των Αθηνών), τους είχε αφήσει εκτεθειμένους. Πίστευε (ο πατέρας μου), ότι θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί η τουρκική εισβολή, έως ότου υπάρξει μια πολιτική λύση, στην κρίσιμη εκείνη φάση. Ωστόσο, όπως μας έλεγε, «Δεν παρατάχθηκαν όπως προβλεπόταν από τα επιχειρησιακά τους σχέδια, στην διάρκεια της τουρκικής εισβολής, δεν υπήρξε συντονισμός». Η γεύση που του είχε μείνει, η πίκρα του, είναι η απώλεια των συναδέλφων του, στρατιωτών και αξιωματικών, του Κουρούπη… του Κατσάνη…του Κατούντα και τόσων άλλων που χάθηκαν στις μάχες της Κύπρου, γνωριζόντουσαν όλοι τους, και ήμασταν σαν μια μικρή οικογένεια και ξαφνικά όλοι αυτοί όπως και τόσοι άλλοι χάθηκαν. Έκαναν το χρέος τους προς την πατρίδα, έκαναν το χρέος τους όπως αρμόζει και όπως πρέπει σε κάθε Έλληνα.».
Ο τρόπος όμως με τον οποίο εμείς οι ίδιοι συμπεριφερόμαστε στους ήρωες μας, φανερώνει και το μέγεθος της ευθύνης μας, απέναντι στον τόπο μας και στην Ιστορία.
Ο διοικητής της 182 ΜΠΠ, Μοίρας, αντισυνταγματάρχης Φωκάς Αναγνωστόπουλος, έχει περάσει πλέον στην ιστορική μνήμη και ανήκει στο Πάνθεο των ηρώων της Ιστορίας.
