Πολιτιστικό κεφάλαιο η Πωγωνίσια φορεσιά

Με τον στίχο από το τραγούδι του Αρσένη Στεργίου «Σα νεράιδα λάμπεις στα φλουριά και στην πωγωνίσια φορεσιά» καλωσόρισε τους παρευρισκομένους ο δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης, τονίζοντας ότι σε έναν μόλις στίχο παρουσιάζεται η κομψότητα και η χάρη της παραδοσιακής τοπικής ενδυμασίας του Δήμου Πωγωνίου. Παράλληλα αναφέρθηκε στις δράσεις που θα υλοποιηθούν για την ανάδειξη της σημασίας της φορεσιάς και ευχαρίστησε τους συνεργαζόμενους φορείς για τη διοργάνωση. «Η σημερινή εκδήλωση αποτελεί αφιέρωμα σε μία ξεχωριστή φορεσιά, που οφείλουμε να προστατεύσουμε στο πέρασμα των χρόνων, γιατί η παράδοση και η ιστορία είναι ο θεμέλιος λίθος του μέλλοντος. Στις φωτογραφίες βλέπουμε τις Πωγωνίσιες να στέκονται στητές και αγέρωχες μέσα στην αρκετά σύνθετη φορεσιά τους και την ομπόλια που είχαν δεμένη στο κεφάλι. Η ομπόλια αποτελεί και το κύριο χαρακτηριστικό της φορεσιάς. Το δέσιμό της είναι ιδιαίτερο και δυστυχώς σήμερα δε βρίσκουμε πολλά άτομα να γνωρίζουν τη δύσκολη αυτή διαδικασία. Στόχος αυτής της εκδήλωσης και του σεμιναρίου που θα ακολουθήσει, είναι να αλλάξουμε αυτά τα δεδομένα. Να καταφέρουμε, μέσω της συνδημότισσας Λευκοθέας Μάγκου, να μεταλαμπαδεύσουμε τη γνώση για το δέσιμο της ομπόλιας αλλά και τη σύνθεση ολόκληρης της φορεσιάς στις νέες γενιές, ώστε να διατηρήσουμε στο ακέραιο την πωγωνίσια στολή. Όλοι μαζί μπορούμε κι οφείλουμε να διασώσουμε την παράδοσή μας. Ξεκινώντας από αυτή τη στοχευμένη εκδήλωση, που γίνεται σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό και Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο Δελβινακίου, θα κάνουμε ένα ταξίδι στο παρελθόν, που θα μας δώσει τους ιστορικούς του θησαυρούς για να τους προσφέρουμε στο σήμερα αλλά και στο μέλλον. Στόχος μας είναι αυτή η εκδήλωση να ταξιδέψει και έξω από τα στενά όρια του Δήμου Πωγωνίου. Άλλωστε η Πωγωνίσια φορεσιά έχει μελετηθεί από λαογράφους κι αυτό αποδεικνύει ότι η σπουδαιότητά της δεν είναι μόνο συναισθηματική. Η ομορφιά και η σημασία της Πωγωνίσιας ομορφιάς αποτυπώνονται και το σήμα του Δήμου Πωγωνίου, όπου βλέπουμε μία Πωγωνίσια με την ομπόλια της, ένα περιστέρι κι ένα κλαδί ελιάς να σχηματίζουν το ιστορικό “ΌΧΙ”. Αυτό είναι ο Δήμος μας: παράδοση και ιστορία και αυτό οφείλουμε να προστατεύσουμε» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Στα εγκωμιαστικά σχόλια που απέσπασε από τους απόδημους της Αμερικής η προβολή ντοκιμαντέρ για την πωγωνίσια φορεσιά, αναφέρθηκε ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Δελβινακίου Νικοφόρος Γκουρομέτσιος, σημειώνοντας ότι η φορεσιά μπορεί, εκ πρώτης όψεως, να φαίνεται σκληρή και άκαμπτη, είναι όμως κομψή και αρχοντική. «Είναι μια ιδιαίτερη φορεσιά και είναι συγκινητικό το γεγονός ότι οι Πωγωνίσιοι, που μετανάστευσαν πριν από 70 χρόνια στην Αμερική, πήραν μαζί τους φορεσιές και δεν ξέχασαν ποτέ το παρελθόν και την ιστορία μας», δήλωσε.
Για τις ομοιότητες που υπάρχουν με την παραδοσιακή φορεσιά της Δερόπολης, μίλησε ο πρόεδρος του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Δελβινακίου Σωκράτης Μυριούνης, ενώ ο εκπρόσωπος της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος Κώστας Ζηκόπουλος συνεχάρη τον Δήμο και τους φορείς για την εκδήλωση, δεσμευόμενος ότι θα είμαστε στο πλευρό τους σε αυτή τη σπουδαία προσπάθεια διαφύλαξης της παράδοσης. «Οι παραδοσιακές φορεσιές είναι ο καθρέφτης της τοπικής κοινωνίας», τόνισε.
Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αδελφοτήτων και Ενώσεων Επαρχίας Πωγωνίου Γρηγόρης Άρμπιρος αναφέρθηκε στις εκδόσεις που έχουν γίνει για την πωγωνίσια φορεσιά, και επεσήμανε ότι το λευκό χρώμα της φορεσιάς αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα.
Χαιρετισμό απηύθυνε και ο επικεφαλής της περιφερειακής παράταξης «Ορίζοντες Ηπείρου» Σπύρος Ριζόπουλος, που σημείωσε ότι «οι φορεσιές έχουν το δικό τους αίμα και τη δική τους ιστορία».
Τα ιδιαίτερα γνωρίσματα της πωγωνίσιας φορεσιάς ανέλυσε στην ομιλία της η φιλόλογος Βλάχου – Νόνη Λευκή, χαρακτηρίζοντάς την επιβλητική και σχεδόν αυστηρή, επισημαίνοντας ότι ο ιδιότυπος κεφαλόδεσμος έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον λαογράφων και επιστημόνων.
Ιστορικά στοιχεία, αποτέλεσμα πολυετούς έρευνας, παρουσίασε ο συγγραφέας Κώστας Κωστούλας, για να τονίσει ότι η εκδήλωση αποτελεί σταθμό, αλλά δεν αρκεί. «Η Πωγωνίσια φορεσιά θέλει σεβασμό. Αποτελεί τοπόσημο, που συνδέει τη ζωή με την παράδοση του Πωγωνίου και με την Πωγωνίσια γυναίκα. Κάθε κομμάτι της φορεσιάς έχει τον δικό του συμβολισμό, έχει τον δικό του σκοπό, ενώ το λευκό της χρώμα μόνο τυχαίο δεν είναι» ανάφερε.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προβολή ντοκιμαντέρ στην οποία παρουσιάζεται ο τρόπος ντυσίματος και αλλά και το δέσιμο της ομπόλιας.
Το Σάββατο 26 Νοεμβρίου ξεκινάει το σεμινάριο για την «Πωγωνίσια Φορεσιά», το οποίο θα πραγματοποιείται στο Δημαρχείο Δελβινακίου.