Στόχος ένα πιο έγκαιρο σύστημα ανίχνευσης επιδημιών

Ο ανασχεδιασμός εντάσσεται στο έργο «Λειτουργική Αναδιοργάνωση του ΕΟΔΥ», το οποίο υλοποιείται μέσω του Προγράμματος Πρόληψης της Δημόσιας Υγείας «Σπύρος Δοξιάδης» και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για μια εκτεταμένη παρέμβαση που περιλαμβάνει 16 Υποέργα σε εξέλιξη και καλύπτει το σύνολο της λειτουργικής αναδιάρθρωσης του Οργανισμού, με βασικό ζητούμενο τη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, ευέλικτου και αποτελεσματικού μηχανισμού επιδημιολογικής παρακολούθησης.
Στο επίκεντρο των Υποέργων 2 και 3 βρίσκεται η επανεξέταση των υφιστάμενων συστημάτων επιτήρησης, τα οποία αξιοποιήθηκαν εντατικά την περίοδο της πανδημίας, αλλά και ο σχεδιασμός νέων, συμπληρωματικών εργαλείων. Στόχος είναι η πληρέστερη και ταχύτερη αποτύπωση της επιδημιολογικής εικόνας της χώρας, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα επιδημικές εξάρσεις, να εκτιμάται με μεγαλύτερη ακρίβεια η έντασή τους και να καταγράφεται η γεωγραφική τους διασπορά.
Η ανάγκη για τέτοιου είδους παρεμβάσεις αναδείχθηκε έντονα τα τελευταία χρόνια, τόσο με την πανδημία του Covid-19 όσο και με τις αυξημένες πιέσεις που προκαλούν κάθε χειμώνα τα κύματα γρίπης και λοιπών αναπνευστικών λοιμώξεων. Η έγκαιρη ανίχνευση και η αξιόπιστη αξιολόγηση των δεδομένων θεωρούνται κρίσιμες για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΔΥ σχεδιάζει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη συστήματος επιτήρησης της νοσηρότητας στον μαθητικό πληθυσμό, μέσω της συστηματικής παρακολούθησης του μαθητικού απουσιασμού. Η προσέγγιση αυτή αντιμετωπίζεται ως ένα πρόσθετο εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς οι αυξήσεις στις απουσίες μαθητών μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώιμος δείκτης αυξημένης κυκλοφορίας αναπνευστικών λοιμώξεων στην κοινότητα. Παράλληλα, αναμένεται να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της χωροχρονικής εξέλιξης των επιδημικών φαινομένων.
Ταυτόχρονα, δρομολογείται η δημιουργία ενός νέου συμμετοχικού συστήματος επιτήρησης γριπώδους συνδρομής, με τη εθελοντική συμμετοχή πολιτών και οικογενειών. Μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας, οι συμμετέχοντες θα καταχωρούν δεδομένα που αφορούν συμπτώματα λοιμώξεων του αναπνευστικού, σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα επιδημιολογικής επιτήρησης.
Το αυτοαναφορικό αυτό σύστημα έρχεται να συμπληρώσει τα υφιστάμενα εργαλεία, καταγράφοντας τη δραστηριότητα των λοιμώξεων σε στάδιο πριν από την αναζήτηση ιατρικής φροντίδας, γεγονός που το καθιστά ανεξάρτητο από την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Με τον τρόπο αυτό, επιδιώκεται μια πιο ρεαλιστική αποτύπωση της κυκλοφορίας ιών όπως η γρίπη και άλλοι αναπνευστικοί παθογόνοι παράγοντες στον γενικό πληθυσμό.
Παράλληλα με τη βελτίωση των επιδημιολογικών δεδομένων, η συμμετοχική επιτήρηση ενισχύει και τη σχέση των πολιτών με τη δημόσια υγεία, καλλιεργώντας μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και αίσθημα ατομικής και συλλογικής ευθύνης. Ο συνολικός ανασχεδιασμός του μηχανισμού επιτήρησης αποτυπώνει τη στροφή προς ένα πιο προληπτικό και συμμετοχικό μοντέλο δημόσιας υγείας, στο οποίο η επιστημονική τεκμηρίωση, η ψηφιακή καινοτομία και η κοινωνική συμμετοχή λειτουργούν συμπληρωματικά.
Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.