Δεν είναι η πρώτη φορά που η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ/ΤΗ παρεμβαίνει και καταθέτει προτάσεις για το θέμα, ωστόσο, όπως αναφέρει, δεν έχει υιοθετηθεί καμία ενέργεια ώστε να βελτιωθεί η παρούσα κατάσταση, πλην της συμμετοχής του Δήμου σε προγράμματα παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
«Το πρόβλημα της αιθαλομίχλης στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων είναι σύνθετο και διαχρονικό. Απαιτείται συντονισμένη δράση πολιτείας (κυβέρνησης), Δήμου, Περιφέρειας, Πανεπιστημίου και πολιτών», τονίζει το ΤΕΕ/ΤΗ σε έγγραφό του προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Ιωαννιτών, καταλήγοντας πως «η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας, η ενεργειακή εξοικονόμηση και η ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης αποτελούν τον μόνο βιώσιμο δρόμο για καθαρό αέρα και καλύτερη ποιότητα ζωής στα Ιωάννινα».
Προς την κατεύθυνση αυτή κινούνται και τα άμεσα μέτρα που προτείνονται και φυσικά θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης και συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων, προκειμένου να υλοποιηθούν, καθώς περιλαμβάνουν τη σταδιακή αλλαγή του μοντέλου θέρμανσης, «δακτύλιο» και κυκλοφοριακές αλλαγές στο πλαίσιο της εφαρμογής της Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, αλλά και αναγκαίες θεσμικές παρεμβάσεις.
Σε ενεργειακό επίπεδο προτείνονται η αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αποδοτικότερες λύσεις (αντλίες θερμότητας, κλιματιστικά, λέβητες με καύσιμο φυσικό αέριο, υγραέριο), η επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου όσο πιο γρήγορα γίνεται με αντίστοιχα κίνητρα σύνδεσης και η υποχρεωτική εγκατάσταση και ετήσιος έλεγχος φίλτρων (ακόμη και σε εγκαταστάσεις μη υποχρεωμένες από το θεσμικό πλαίσιο να έχουν φίλτρα) πρωτίστως σε βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις.
Σε κυκλοφοριακό επίπεδο, προτείνονται ο περιορισμός παλαιών οχημάτων και ενίσχυση δημόσιων μεταφορών, η εφαρμογή του ΣΒΑΚ του Δήμου, συστηματικός έλεγχος πάσης φύσεως κινητήρων αυτοκινήτων και μεταφορικών μέσων για τους εκπεμπόμενους ρύπους(ΚΤΕΟ), προώθηση της τοποθέτησης ηλεκτρικών φορτιστών εντός του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων και εφαρμογή δακτυλίου στάθμευσης/κυκλοφορίας, ώστε να αποσυμφορηθεί το κέντρο της πόλης.
Τέλος, προτείνονται θεσμικά και οικονομικά μέτρα, που περιλαμβάνουν επέκταση των ελέγχων αγοράς καυσίμων και στα καυσόξυλα με μετρήσεις υγρασίας, κίνητρα για αντικατάσταση συσκευών καύσης (παράδειγμα προγράμματος Oil to gas της Φλώρινας), μείωση (έως και αφαίρεση) φορολογίας στο πετρέλαιο ή και αέριο θέρμανσης για το λεκανοπέδιο και επιδότησης της ηλεκτρικής ενέργειας στα νοικοκυριά που έχουν αντλία θερμότητας για τους χειμερινούς μήνες και κίνητρα για χρήση ηλεκτρικής ενέργειας για θέρμανση τις περιόδους με έντονο πρόβλημα, μέσω της αναδιατύπωσης του τρόπου εφαρμογής και ορθολογικού υπολογισμού της απόφασης «Ειδική επιδότηση οικιακής κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος για την αντιμετώπιση ατμοσφαιρικής ρύπανσης από αιωρούμενα σωματίδια» (ΦΕΚ 5/2014 τεύχος Β) που προβλέπει επιδότηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας σε περιπτώσεις υπέρβασης των ορίων ρύπανσης.
Μέσο- μακροπρόθεσμα μέτρα
Τα μέσο – μακροπρόθεσμα μέτρα αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων (θερμομόνωση, κουφώματα), την προώθηση καθαρών μορφών ενέργειας και μικρών ΑΠΕ (θέσπιση και προώθηση προγράμματος «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», ώστε να επωφεληθούν άμεσα όλα τα νοικοκυριά, επιτάχυνση συνδέσεων net billing οι οποίες καθυστερούν πολύ, Ενεργειακές Κοινότητες με σαφές θεσμικό πλαίσιο που ενισχύει την ανταποδοτικότητα και την κοινωνική ), την πιστοποίηση συσκευών καύσης και γενικά παραγωγής θερμότητας, την αντικατάσταση ρυπογόνων καυσίμων (βιομάζα, μαζούτ, πετρέλαιο) στις βιομηχανίες του Νομού Ιωαννίνων με φυσικό αέριο και υγραέριο.
Ακόμη, την προώθηση ήπιων μορφών μετακίνησης, (ποδήλατο, ηλεκτρικά πατίνια με κατασκευή ποδηλατόδρομων), ενίσχυση αστικού πρασίνου και πολεοδομικές παρεμβάσεις και κατευθύνσεις για την βέλτιστη κυκλοφορία αέρα στον αστικό ιστό, αντιμετώπιση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, διατήρηση της βιοκλιματικής ισορροπίας και ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας της πόλης στην κλιματική αλλαγή.
Τα θεσμικά και οικονομικά, μέσο-μακροπρόθεσμα μέτρα που προτείνονται, είναι ο έλεγχος εφαρμογής ΑΕΠΟ των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν βιομάζα, ανακοινώσεις της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας για την προστασία ευαίσθητων ομάδων και Τοπικό Σχέδιο ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης πολιτών με τίτλο «Σχέδιο Δράσης Καθαρού Αέρα».
Τέλος, το ΤΕΕ/ΤΗ προτείνει παράλληλα ερευνητικές δράσεις, όπως η ανάπτυξη νέων και ενοποίηση όλων των υπαρχόντων αισθητήρων/μετρητών παρακολούθησης της ρύπανσης σε ένα ενιαίο, εκτεταμένο δίκτυο και παρουσίαση – δημοσιοποίηση των (αναλυτικών) μετρήσεων τους, τη συνεργασία του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και των τοπικών αρχών και των Υπουργείων, την ανάπτυξη τοπικού συστήματος πρόγνωσης αιθαλομίχλης για την έγκαιρη ενημέρωση πολιτών και πιλοτικά προγράμματα “έξυπνων πόλεων”.
