Η ιδέα της πολυτέλειας στον τουρισμό τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει ριζικά. Δεν ταυτίζεται πλέον μόνο με χλιδή, άνεση, ευκολία και πεντάστερες παροχές αλλά πλέον πολυτέλεια σημαίνει αυθεντικότητα και σύνδεση με την φύση και τον εαυτό όπως και εμπειρίες που προσφέρουν αξία στον επισκέπτη, όχι με οικονομικούς όρους, αλλά με όρους νοήματος και μνήμης.
Μέσα στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έχει αρχίσει να προβάλει προορισμούς που μέχρι πριν λίγα χρόνια βρισκόταν έξω από το ραντάρ του τουρισμού.
Γεωγραφικό και Πολιτισμικό πλαίσιο
Τα Τζουμέρκα αποτελούν μια από τις πιο εντυπωσιακές ορεινές περιοχές της Ελλάδας. Εκτείνονται μεταξύ των νομών Ιωαννίνων, Άρτας και Τρικάλων και αποτελούνται από πάνω από 40 παραδοσιακά χωριά .Η πρόσβαση μπορεί να φαίνεται απαιτητική, όμως αυτή η σχετική απομόνωση είναι που χαρακτηρίζει τα Τζουμέρκα ως έναν τόπο αυθεντικό και ειλικρινή.
Το τοπίο είναι επιβλητικό και η μορφολογία της περιοχής εντυπωσιάζει: απότομα βουνά, πυκνά δάση, πέτρινα γεφύρια και παραδοσιακά χωριά που δεν έχει επηρεάσει ο χρόνος. Ο ποταμός Άραχθος διατρέχει την περιοχή δημιουργώντας εντυπωσιακά φαράγγια και δημιουργεί προϋποθέσεις για εναλλακτικές δραστηριότητες όπως ράφτινγκ και πεζοπορία.
Πέρα από την φύση, τα Τζουμέρκα διαθέτουν σπάνιο πολιτισμικό πλούτο . Τα μοναστήρια, τα τοπικά ήθη και έθιμα και η μουσική παράδοση των Ηπειρωτών συνθέτουν την πολιτιστική κληρονομιά που δύσκολα θα συναντήσει κανείς αλλού. Η έννοια της φιλοξενίας εδώ, παραμένει αυθεντική και καθόλου τυποποιημένη και επιφανειακή.
Αυτός ο συνδυασμός φύσης, πολιτιστικής αυθεντικότητας και ανθρώπινης επαφής είναι που καθιστά τα Τζουμέρκα ιδανικό υπόβαθρο για τον τουρισμό πολυτελείας. Του τουρισμού που δεν επιδιώκει μόνο την κατανάλωση υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, αλλά αναζητά την εμπειρία και την αξία.
Σύγχρονες τάσεις στον τουρισμό πολυτελείας
Τα Τζουμέρκα με τον φυσικό τους πλούτο και την εντυπωσιακή ομορφιά, αποτελούν τον ιδανικό προορισμό για τον σύγχρονο ταξιδιώτη πολυτελείας που αναζητά πλέον την οικολογική πολυτέλεια, δηλαδή, το να υπάρχει η απαιτούμενη πολυτέλεια με τρόπο βιώσιμο προς το περιβάλλον. Η γενική στροφή προς τέτοιες εμπειρίες αντικατοπτρίζεται στην αύξηση των διεθνών αφίξεων στην Ελλάδα, οι οποίες σύμφωνα με έρευνα της PwC η οποία παρουσιάστηκε σε συνέδριο του ΣΕΤΕ, το 2024 υπολογίζονται σε 41,6 εκατομμύρια και σημειώθηκε αύξηση 22% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αυτό το στοιχείο δίνει μια ιδιαίτερα αισιόδοξη προοπτική και για το 2025.
Το αναλλοίωτο φυσικό τοπίο στα Τζουμέρκα αλλά και οι οικολογική συνείδηση της περιοχής ταιριάζουν απόλυτα με την τάση της βιώσιμης ανάπτυξης που επικρατεί σήμερα. Επιπλέον οι μικρές, παραδοσιακές κοινότητες αλλά και η ανθρώπινη αμεσότητα, προσφέρουν αυθεντικές εμπειρίες που ανταποκρίνονται στην επιθυμία για προσωπική σύνδεση με τον
προορισμό. Η εξατομίκευση των υπηρεσιών και η προσοχή στην λεπτομέρεια, είναι τα στοιχεία που θα κάνουν την εμπειρία προσωπική και μοναδική.
Τέλος, η ήσυχη πολυτέλεια κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος, με τους ταξιδιώτες να προτιμούν διακριτικές και κομψές εμπειρίες όπου η ιδιωτικότητα και η ηρεμία είναι στο επίκεντρο. Στα Τζουμέρκα, η απομόνωση μέσα στην φύση και η χαλάρωση από τους ρυθμούς της καθημερινότητας, αλλά και τα μικρά καταλύματα δημιουργούν τα ιδανικό σκηνικό για αυτή την μορφή πολυτέλειας, όπου ο επισκέπτης δεν χρειάζεται υπερβολές για να εντυπωσιαστεί.
Η ταυτότητα του τουρισμού πολυτελείας στα Τζουμέρκα
Ο τουρισμός πολυτελείας στα Τζουμέρκα δεν στηρίζεται πάνω στην έννοια της χλιδής ή της επίδειξης. Αντιθέτως, η πολυτέλεια συνδέεται άμεσα με την εμπειρία, την αυθεντικότητα, και την ποιότητα, αξίες που αντικατοπτρίζουν τον τρόπο ζωής της περιοχής. Ο επισκέπτης δεν κυνηγά κάτι το απίστευτα εντυπωσιακό, αλλά την αίσθηση του αυθεντικό και την σύνδεση με τον τόπο και τον εαυτό.
Η διαμονή, αναμφίβολα, θα πρέπει να προσφέρει διακριτική κομψότητα και αίσθηση φιλοξενίας, όχι μέσω της επίδειξης αλλά μέσω της τοπικής αρχιτεκτονικής και διακόσμησης όπως και της εναρμόνισης του καταλύματος με το τοπίο και τον οικισμό. Οι προσωποποιημένες εμπειρίες, η ησυχία και η χαλάρωση είναι τα στοιχεία που προσφέρουν μια ποιοτική εμπειρία πολυτέλειας.
Μιλάμε για μια έννοια της πολυτέλειας, βιωματική, η οποία περνάει μέσα από μια γαστρονομική εμπειρία βασισμένη σε τοπικά προϊόντα, από μια διαδρομή με θέα τις χαράδρες και τα πέτρινα γεφύρια ή από μία θεραπεία ευεξίας, μέσα σε ένα φυσικό, ακατέργαστο τοπίο.
Ανάλυση της αγοράς και προφίλ ταξιδιώτη
Ο επισκέπτης που θα επιλέξει τα Τζουμέρκα, αναζητά μια αυθεντική και εξατομικευμένη εμπειρία, χωρίς το στοιχείο της υπερβολής και μακριά από τον μαζικό τουρισμό. Σύμφωνα με έρευνα της Conde Nast Johansen η Ελλάδα κατατάσσεται στην 4η θέση των προτιμήσεων των πολυτελών ταξιδιωτών για το 2025 με ποσοστό 17%. Αυτό το γεγονός υποδηλώνει την δυναμικότητα του τουρισμού πολυτελείας στην χώρα μας αλλά και της προοπτικές περεταίρω ανάπτυξής του.
Το κοινό αυτό, χαρακτηρίζεται από μέσο-υψηλό εισόδημα και έχει απαιτήσεις για ποιοτικές υπηρεσίες και μοναδικές εμπειρίες. Δείχνει επίσης έντονο ενδιαφέρον για πιο βιώσιμες μορφές τουρισμού, προτιμώντας καταλύματα που σέβονται το περιβάλλον αλλά και την τοπική κουλτούρα . Η αναζήτηση της αυθεντικότητας και η επιθυμία για επαφή με την τοπική ζωή, όπως η γευσιγνωσία της τοπικής κουζίνας και η συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες είναι επίσης χαρακτηριστικά αυτού του προφίλ ατόμων.
Επιπλέον προτιμώνται ήσυχες περιοχές όπου μπορούν να απολαύσουν την ηρεμία και την χαλάρωση.
Οι ταξιδιωτικές συνήθειες των επισκεπτών πολυτελείας για το 2025 παρουσιάζουν εμφανή μετατόπιση προς πιο ποιοτικές, προσωποποιημένες και υψηλότερου κόστους εμπειρίες. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, η μέση δαπάνη για ταξίδια πολυτελείας αναμένεται να φτάσει τα 8.120€, γεγονός που φανερώνει την επιθυμία των ταξιδιωτών να επενδύσουν σε ποιοτικές υπηρεσίες .Οι περισσότεροι προγραμματίζουν 3 έως 4 ταξίδια τον χρόνο ενώ οι μήνες προτίμησης είναι ο Σεπτέμβριος, ο Μάιος και ο Ιούνιος ενώ η μέση διάρκεια διαμονής για διεθνή ταξίδια κυμαίνεται στις 7 με 9 ημέρες ενώ για εγχώρια ταξίδια στις 3 έως 9 ημέρες. Έδαφος επίσης κερδίζουν οι ρομαντικές αποδράσεις καθώς το 81% επιλέγει να ταξιδεύει με τον/την σύντροφο του, αφήνοντας σε μικρότερο ποσοστό ταξίδια με φίλους και οικογένεια. Τα city breaks καθώς και η γαστρονομία και ευεξία καταλαμβάνουν κορυφαία θέση στις προτιμήσεις των καταναλωτών, με το καλό φαγητό, την φύση, την τέχνη αλλά και τις υπηρεσίες χαλάρωσης και spa να αποτελούν σημαντικούς λόγους για την επιλογή του προορισμού. Αξίζει να σημειωθεί ότι, η δαπάνη για ευεξία αναμένεται να τριπλασιαστεί, με τον μέσο όρο να ξεπερνά και τα 300€ ανά θεραπεία.
Ανάλυση ανταγωνισμού και Θέσης των Τζουμέρκων
Τα Τζουμέρκα, καλούνται να ανταγωνιστούν περιοχές που ήδη δραστηριοποιούνται στον τουρισμό πολυτελείας. Τέτοιοι προορισμοί είναι για παράδειγμα, το Ζαγόρι, το Πήλιο και τα Καλάβρυτα, περιοχές οι οποίες έχουν ήδη μεγάλη τουριστική ανάπτυξη και προσελκύουν επενδύσεις για υψηλής ποιότητας τουριστικές υποδομές και υπηρεσίες.
Το Ζαγόρι ειδικότερα, διαθέτει επώνυμα ξενοδοχεία και ήδη ανεπτυγμένο τουρισμό ευεξίας και πολυτελείας. Το Πήλιο στηρίζεται κυρίως στην προσέλευση τουριστών από τον Βόλο, αλλά προσφέρει ένα μείγμα βουνού και Θάλασσας, προσελκύοντας έτσι τόσο Έλληνες όσο και ξένους τουρίστες.
Σύμφωνα με το Greek Travel Pages οι περιοχές όπως το Πήλιο και το Ζαγόρι συγκαταλέγονται ήδη στους 10 κορυφαίους ορεινούς προορισμούς για το 2024 με συνεχώς αυξανόμενο τουριστικό και επενδυτικό ενδιαφέρον.
Τα Τζουμέρκα όμως, παρουσιάζουν ένα, λίγο διαφορετικό, συγκριτικό πλεονέκτημα: Η δυσκολότερη πρόσβαση λειτουργεί αποτρεπτικά για τον μαζικό τουρισμό αλλά ελκύει τον σύγχρονο πολυτελή ταξιδιώτη που αναζητά ησυχία, αξιοπιστία, αυθεντικότητα και εξατομικευμένες εμπειρίες. Το χαμηλότερο, σε σχέση με άλλες περιοχές, επίπεδο τουριστικές ανάπτυξης σημαίνει ότι η περιοχή διατηρεί, πέρα από το ανέγγιχτο φυσικό τοπίο, τα αυθεντικά τοπικά χαρακτηριστικά της, στοιχεία που προσελκύουν τον τουρίστα πολυτελείας στις μέρες μας.
Παράλληλα, η περιοχή αρχίζει σταδιακά και εμφανίζεται και σε διεθνή αφιερώματα, όπως το National Geographic Traveler που αναζητούν, όχι και τόσο διαδεδομένες, περιοχές ενδιαφέροντος στην Ελλάδα. Σύμφωνα με έρευνα του ΣΕΤΕ το 2023, οι ταξιδιώτες πολυτελείας προτιμούν όλο και περισσότερο τους ήσυχους και αυθεντικούς προορισμούς με φυσική ομορφιά και εξατομικευμένες εμπειρίες. Αυτό το προφίλ επισκέπτη ταιριάζει απόλυτα στα Τζουμέρκα. Τα Τζουμέρκα από την άλλη δεν επιζητούν τον μαζικό τουρισμό, αλλά τον τουρίστα που θα γνωρίσει τον τόπο και τις παραδόσεις του και θα συμβάλει και εκείνος στην βιώσιμη ανάπτυξη του. Με την αξιοποίηση της φυσικής απομόνωσης, ως στοιχείο διαφοροποίησης από άλλους προορισμούς και προωθώντας την τοπική εμπειρία, τα Τζουμέρκα μπορούν να καθιερωθούν όχι απλώς ως ένας ακόμη προορισμός πολυτελείας αλλά ως ο ιδανικός προορισμός για όσους επιζητούν την αυθεντικότητα και την βιώσιμη πολυτέλεια στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Συμπεράσματα και Προτάσεις
Ο τουρισμός πολυτελείας στα Τζουμέρκα δεν βασίζεται στην συμβατική έννοια της χλιδής αλλά δίνει έμφαση στην αξία, σε αυτό που δεν μετριέται πλέον με χρήμα, αλλά με βάση την εμπειρία του καταναλωτή. Ο σύγχρονος τουρίστας πολυτελείας θα αναζητήσει μια ουσιαστική προσέγγιση με εστίαση στην αυθεντικότητα, την βιωσιμότητα και την σύνδεση με τον τόπο και την φύση. Η περιοχή διαθέτει επιβλητικό φυσικό περιβάλλον, αυθεντική πολιτισμική ταυτότητα και ανθρώπινη επαφή και έτσι, αποτελεί το ιδανικό υπόβαθρο για την ανάπτυξη αυτής της μορφής τουρισμού.
Οι σύγχρονες τάσεις δείχνουν ξεκάθαρα στροφή προς πιο εξατομικευμένες, βιώσιμες και ήσυχες επιλογές διακοπών όπου η ποιότητα είναι το βασικό κριτήριο για τον τουρίστα. Οι ταξιδιώτες επιζητούν εμπειρίες που συνδυάζουν ευεξία, πολιτισμό, φύση αλλά και ποιοτική φιλοξενία τα στοιχεία δηλαδή που τα Τζουμέρκα μπορούν να προσφέρουν. Για την αξιοποίηση και την ανάπτυξη του τουρισμού πολυτελείας προτείνονται:
-Επένδυση σε πολυτελείς υποδομές μικρής κλίμακας
Καταλύματα που ακολουθούν την τοπική αρχιτεκτονική, με έμφαση στην ποιότητα των υπηρεσιών και την βιωσιμότητα.
-Ανάπτυξη θεματικών εμπειριών
Οργάνωση δραστηριοτήτων που θα κάνουν τον τουρίστα να δεθεί με τον τόπο και να γνωρίσει την παράδοση όπως γαστρονομικές εμπειρίες με τοπικά προϊόντα, πολιτιστικά events, λαογραφικά εργαστήρια και διαδρομές στην φύση.
-Ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας
Συνεργασία με τοπικούς παραγωγούς αλλά και επαγγελματίες του τουριστικού κλάδου. Αυτό το στοιχείο θα ενισχύσει την ταυτότητα του προορισμού αλλά και θα ενισχύσει την τοπική κοινωνία.
-Προώθηση βιώσιμων πρακτικών
Βασικό στοιχείο που αναζητά ο τουρίστας πολυτελείας σήμερα. Η εφαρμογή πράσινων τακτικών όπως χρήση φιλικών προς το περιβάλλον υλικών και στήριξη σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σίγουρα θα ενισχύσει το οικοτουριστικό προφίλ του τόπου και σε δεύτερο χρόνο θα ωφελήσει στην διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και θα βοηθήσει την κοινωνία.
-Δημιουργία ισχυρής ταυτότητας προορισμού
Χρειάζεται στοχευμένο μάρκετινγκ με την βοήθεια τόσο του Δήμου και της Περιφέρειας, όσο και των τοπικών επιχειρηματιών του τουρισμού ώστε να προβληθούν τα δυνατά σημεία που προαναφέρθηκαν και να ενισχυθεί η αναγνωσιμότητα του προορισμού Τζουμέρκα, ως προορισμού ευεξίας και πολυτελείας, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Με στρατηγικό σχεδιασμό, συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και σεβασμό προς τον χαρακτήρα του τόπου και το περιβάλλον, τα Τζουμέρκα μπορούν να εξελιχθούν σε έναν κορυφαίο προορισμό βιώσιμης πολυτελείας, προσφέροντας έτσι προστιθέμενη αξία στην τοπική κοινωνία αλλά και εμπειρίες υψηλής ποιότητας και αξίας στους επισκέπτες.
————————————–
Βιβλιογραφία
INSETE.(2023). Annual report of Greek tourism 2023. Διαθέσιμο στο: Insete.gr
PwC & ΣΕΤΕ. (2024). Ο τουρισμός στην Ελλάδα 2024- Στοιχεία και προοπτικές
Αναλυτική έκθεση: sete.gr
Greek Travel Pages.(2024). Top 10 ορεινοί προορισμοί με αναπτυξιακό δυναμικό. Διαθέσιμο
στο:Greektravelpages.gr
Conde Nast Johansens Luxury Travel Report.(2024) Trends shaping luxury travel for 2025.
Διαθέσιμο στο: cntraveler.com
National Geographic Traveler.(2023). Secret destinations in Greece: Beyond the islands. Διαθέσιμο στο: NationalGeographic.com
