Τετάρτη, 27 Μαΐου 2015
|
του Γιάννη Πάσχου

Το θολό μάτι του ψαριού

Οι υδατοκαλλιέργειες, όπως είναι γνωστό, είναι για τη χώρα μας ίσως η πιο δυναμική δραστηριότητα του πρωτογενή τομέα παραγωγής. Δεν είναι τυχαίο που η ελληνική υδατοκαλλιέργεια, παρ’ όλα τα προβλήματα, αναγνωρίζεται παγκοσμίως για τις ιδιαιτερότητες και τις τεχνικές της, ενώ οι Έλληνες ιχθυολόγοι διακρίνονται σε διεθνές επίπεδο για την επιστημοσύνη τους.

Αυτή η μοναδική παραγωγική δραστηριότητα κατέχει στην περιοχή μας κυρίαρχη θέση και όσον αφορά τα είδη που παράγονται στη θάλασσα (περίπου 20-25% της ελληνικής παραγωγής ευρύαλων Μεσογειακών ειδών) αλλά και στα εσωτερικά νερά (περίπου 60% της ελληνικής παραγωγής πέστροφας). Ένας από τους βασικούς λόγους που οι υδατοκαλλιέργειες ξεκίνησαν από τον Ιχθυογεννητικό Σταθμό Λούρου και αναπτύχθηκαν αρχικά στην Ήπειρο και στη συνέχεια σε όλη την Ελλάδα, ήταν η αξιόλογη δημόσια υποδομή, ειδικά στα εσωτερικά νερά. Η Ήπειρος είναι η μόνη περιφέρεια της Ελλάδας που διαθέτει: ιχθυογεννητικό σταθμό αναπαραγωγής σολομοειδών στο Χάνι Τερόβου, ιχθυογεννητικό σταθμό αναπαραγωγής κυπρινοειδών στο Ψαθοτόπι Άρτας, ιχθυογεννητικό σταθμό αναπαραγωγής όλων των ειδών των εσωτερικών υδάτων στα Ιωάννινα και ιχθυογεννητικό σταθμό αναπαραγωγής θαλασσινών ειδών στην Πωγωνίτσα Πρέβεζας. Παράλληλα με τη δημόσια αυτή παραγωγική υποδομή, λειτουργούσε μέχρι και πριν από δυο χρόνια το Τμήμα Υδατοκαλλιεργειών του ΤΕΙ Ηπείρου στην Ηγουμενίτσα.

Σταδιακά και ενώ οι υδατοκαλλιέργειες αναπτύσσονταν με γρήγορους ρυθμούς, η δημόσια αυτή υποδομή άρχισε να υποβαθμίζεται. Ο Ιχθυογεννητικός Σταθμός του Λούρου, λειτουργεί πλέον ως γραφείο διοικητικής υποστήριξης με μικρή για τις δυνατότητες του παραγωγή (παρ’ όλα αυτά, υποστελεχωμένος, προσπαθεί να αναπαράγει τους ενδημικούς πληθυσμούς πέστροφας της Ηπείρου). Ο Σταθμός στο Ψαθοτόπι λειτουργεί κάτω από ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες παράγοντας γόνο κυπρίνου. Ο Σταθμός στην Πωγωνίτσα έχει περιορίσει τις δραστηριότητες του, ο Ιχθυογεννητικός Σταθμός της λίμνης των Ιωαννίνων (αν και διαθέτει μοναδική στο είδος του τεχνογνωσία) αγωνίζεται να επιβιώσει, το δε Τμήμα Υδατοκαλλιεργειών στην Ηγουμενίτσα έκλεισε, παρ’ όλο που είχε αξιολογηθεί θετικά από Διεθνή Επιστημονική Επιτροπή. Το ότι διασώζονται ακόμη οι παραπάνω υποδομές οφείλεται κυρίως στην ηρωική (με όλη τη σημασία της λέξης) προσπάθεια των ιχθυολόγων που υπηρετούν ή εργάζονται σ’ αυτές.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι, αν χρειάζονται οι δημόσιες υποδομές της Ηπείρου που υποστήριξαν την ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών στη χώρα ή όχι. Αν δηλαδή έκλεισαν τον κύκλο τους και δεν έχουν να προσφέρουν τίποτε περισσότερο, οπότε λογικά αργά ή γρήγορα θα πρέπει να κλείσουν.

Οι δημόσιοι ή με συμμετοχή του δημοσίου Ιχθυογεννητικοί Σταθμοί της Ηπείρου κατέχουν πρώτα απ’ όλα αξιόλογη υποδομή και διαθέτουν αξιόλογη τεχνογνωσία και εμπειρία χρόνων. Αυτό που τόσα χρόνια λείπει είναι ένα ρεαλιστικό, ορθολογικό και ευέλικτο πλαίσιο λειτουργίας και εκσυγχρονισμού όχι τόσο της υποδομής τους αλλά του τρόπου λειτουργίας και των στόχων τους ώστε να ξαναβρεθούν πάλι στη πρωτοπορία της εφαρμοσμένης έρευνας και της παραγωγικής διαδικασίας. Τα προβλήματα των υδατοκαλλιεργειών είναι γνωστά, οι ανάγκες εφαρμοσμένης έρευνας και προσαρμογής των υδατοκαλλιεργειών στις απαιτήσεις που βραχυπρόθεσμα θα προκύψουν είναι μεγάλες, ενώ οι τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις στον τομέα των Ιχθυογεννητικών Σταθμών σε διεθνές επίπεδο είναι ραγδαίες και ο ανταγωνισμός με γειτονικές χώρες της Βαλκανικής βαίνει ταχύτατα εις βάρος της χώρας μας.

Τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα μπορεί να δώσει ένα καλά οργανωμένο δίκτυο υπό κοινή διοίκηση και συντονισμό των υπαρχόντων Ιχθυογεννητικών Σταθμών της Ηπείρου. Μάλιστα χωρίς να επιβαρυνθεί περαιτέρω οικονομικά ο δημόσιος προϋπολογισμός, στο βαθμό που είναι δυνατόν, με τις κατάλληλες επιλογές, μέσω της παραγωγικής τους διαδικασίας, των ερευνητικών προγραμμάτων και των διεθνών συνεργασιών να διασφαλίζεται η λειτουργία και η ανάπτυξή τους. Μια άλλη ματιά στην οργάνωση και το συμμάζεμα τους μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία αυτού του μοναδικού δικτύου Ιχθυογεννητικών Σταθμών, ώστε να προκύψει ένα σοβαρό και παραγωγικό πλαίσιο δράσης για την Ήπειρο (αλλά και το σύνολο της χώρας) με πολλαπλά οφέλη, αν συνδυαστεί και με μια σειρά από άλλες επιλογές. Η πιθανή ανασυγκρότηση και ενιαία λειτουργία των Ιχθυογεννητικών Σταθμών υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Ηπείρου που διαθέτει και τη χρηματοδοτική δυνατότητα, ενδεχομένως σε συνεργασία και με άλλους δημόσιους φορείς (π.χ. Γενική Γραμματεία Έρευνας & Τεχνολογίας του υπουργείου Παιδείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ΤΕΙ Ηπείρου κλπ) θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα αρχή. Οι δυνατότητες είναι πολλές, δεν αγγίζουν μονάχα το θέμα των υδατοκαλλιεργειών αλλά κι αυτό του περιβάλλοντος, της παρακολούθησης των επιφανειακών υδάτων, της διαχείρισης των λιμνοθαλασσών, της ερασιτεχνικής και επαγγελματικής αλιείας. Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση είναι χρονικά οριακή, καθώς η απαξίωση των υποδομών αλλά και το παρατεταμένο κενό ουσιαστικής λειτουργίας θα απαιτήσει πολλαπλάσιες προσπάθειες για επανάκαμψη. Το μόνο σίγουρο είναι ότι αν συνεχίσουν να παραμένουν οι Ιχθυογεννητικοί Σταθμοί στο σημερινό καθεστώς λειτουργίας, σύντομα θα καταρρεύσουν και μια ακόμη ευκαιρία για την περιοχή μας θα χαθεί.

 

Το όνομά σας:
Το email σας:
Θέμα:
Σχόλιο: (μέχρι 1000 χαρακτήρες)


Προσφατα

04.07.15 | Χαμένοι στη μετάφραση του διλήμματος …

Μου ζητάνε να πω ΝΑΙ, αλλά αλήθεια σε τι; Να συνεχίσει η χώρα μου να αποπληρώνει τοκογλύφους που...

04.07.15 | Εμφανής η ασάφεια

Κύριε Διευθυντά, Την τελευταία φορά που ο Ελληνικός λαός κλήθηκε σε δημοψήφισμα, οι λόγοι που το...

04.07.15 | O ευρωπαϊκός δρόμος ως μέσον ανασυγκρότησης...

Οι τελευταίες εξελίξεις, με την κατάρρευση των τραπεζών και την έλλειψη ρευστότητας της πραγματικής...

04.07.15 | Η επόμενη μέρα

Τεράστια κουβέντα γίνεται για το δημοψήφισμα την Κυριακή. Ο καθένας, είτε από συμφέρον, είτε από...

04.07.15 | Ιστορικές στιγμές

Οι στιγμές είναι κρίσιμες, ακούγεται καθαρά ο γοργός βηματισμός της Ιστορίας. Οι Έλληνες πολίτες...

04.07.15 | Να μετατρέψουμε τη μιζέρια του σήμερα σε...

Η επιλογή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ να οδηγήσει τη χώρα σε δημοψήφισμα ολίγων ημερών αναδεικνύει...

04.07.15 | Η Ελλάδα σε σταυροδρόμι

Το άρθρο αυτό γράφεται για να καταγράψει κάποια δεδομένα που θα βοηθήσουν τους πολίτες να...

04.07.15 | Η μόνη διέξοδος

Η πατρίδα μας βρίσκεται στο χείλος της αβύσσου. Οι λανθασμένοι χειρισμοί της κυβέρνησης, οι...