Πέμπτη, 8 Απριλίου 2010
|
Του Αθανάσιου Λαπατίνα

Δυστυχώς επτωχεύσαμεν; μπορεί ναι, αλλά…

O Αθανάσιος Λαπατίνας (alapatin@cc.uoi.gr), λέκτορας του Οικονομικού τμήματος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, γράφει για την οικονομική κατάσταση της χώρας, τις αιτίες της κρίσης και τις πιθανές διεξόδους από αυτήν.

«Δυστυχώς επτωχεύσαμεν; Μπορεί ναι! Εξάλλου, όλοι οι νεόπλουτοι που ζούνε και «πουλάνε μούρη» με δανεικά κάποια στιγμή πτωχεύουν. Το ερώτημα ωστόσο είναι τι μέλλει γενέσθαι. Τι γίνεται όταν πραγματικά έχει στερέψει η κάνουλα των δανεικών και όταν μετά την αρχική άρνηση της πραγματικότητας, ο νεόπλουτος αποδέχεται ότι όλο το «πούλ μούρ» τελειώνει κάπου εδώ.
Λοιπόν; Τι κάνουμε τώρα; Οδεύουμε μοιραία στο γκρεμό ανταλλάσοντας συλλυπητήρια και παρηγορώντας ο ένας τον άλλο; «Αφηνόμαστε να μας ρημάξουν τα όρνεα των διεθνών κερδοσκόπων;»
Λες και η κερδοσκοπία εμφανίστηκε χθες και δεν είναι από πάντα η πρακτική της παγκοσμιοποιημένης αγοράς που εμφανίζεται αυτόματα. Λες και όπου υπάρξει κουφάρι ζώου σε έρημο τόπο, όχι από κακία, αλλά από αυτοματισμό επιβίωσης τα όρνεα δε θα τρέξουν να το φάνε. Οπότε το ερώτημα είναι αν θα πέσεις, χωρίς αντίδραση, ημιθανής χώρα σε μεγάλη και παρατεταμένη ύφεση ή αν θα ξαναπετύχεις το φαινομενικά ακατόρθωτο…αυτό που είχες πετύχει και στις προηγούμενες τέσσερις ελληνικές πτωχεύσεις των ετών 1827, 1843, 1893 και 1932. Πτωχεύσεις που και πάλι οφείλονταν στην αδυναμία της χώρας να εξυπηρετήσει έναν υπέρμετρο και πανάκριβο εξωτερικό δανεισμό και λύνονταν μόνο με περαιτέρω δανεισμό, έναν φαύλο κύκλο που έσπασε στα μέσα της δεκαετίας του ‘60 και που είχε σχεδόν πάντα μια έμμεση ή άμεση σχέση με την εθνική κυριαρχία.  
Και αν τα αίτια της κρίσης τώρα είναι πιο ταπεινά, επαχθή και πολύ περισσότερο -κατά την άποψή μου - ενδημικά (απλώς οι εξωτερικοί παράγοντες τα επιδείνωσαν στη χειρότερη δυνατή στιγμή για τη χώρα), κάτι που αναδεικνύει όλες τις δομικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας και κάνει ακόμα πιο δύσκολη την εφαρμογή οικονομικών εργαλείων για την επίτευξη οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας, νομίζω πως σαν χώρα μας υποτιμούν.
Μας υποτιμούν γιατί δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουμε καταλάβει, έχουμε πειστεί, έστω και καθυστερημένα, ότι καμία εξωτερική επιτήρηση δεν θα μπορέσει ποτέ να επιβάλλει στη χώρα τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις όσο εμείς τις αρνούμαστε και τις υπονομεύουμε. Είναι πλέον φανερό ότι η λήψη σοβαρών και συντονισμένων μέτρων για την τόνωση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, η οποία θα περάσει σε φάση βαθιάς ύφεσης κατά το τρέχον έτος αποτελεί μοναδική προϋπόθεση κάθε θετικής εξέλιξης για τη χώρα και τους πολίτες της. Η μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα, η πάταξη της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς και της αναξιοκρατίας είναι μονόδρομος. Τα οξυμένα χρόνια προβλήματα δεν επιδέχονται άλλο ευκαιριακή αντιμετώπιση ή αναβολή. Έχει γίνει πλέον απόλυτα κατανοητό απ’ όλες τις πλευρές της οικονομίας ότι αν δεν υπάρξει ριζικός αναπροσανατολισμός σε νέες κατευθύνσεις, οι συνέπειες για το εισόδημα, την απασχόληση και το βιοτικό επίπεδο της χώρας θα είναι αρνητικές και αποκλίνουσες από τους μέσους όρους της Ε.Ε.
Η προσπάθεια δεν είναι εύκολη και κατά την άποψή μου, το βασικό και επείγον ζήτημα σήμερα είναι η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής τόσο στα μάτια των διεθνών αγορών, όσο και στα μάτια των πολιτών αυτής της χώρας. Αυτό για αρχή σημαίνει συνεπής εφαρμογή των γενικών μέτρων του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης και ίσως περαιτέρω λεπτομερή εξειδίκευση των μέτρων που αφορούν την εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος, τις ιδιωτικοποιήσεις και τον ανταγωνισμό. Ταχύτερη πρέπει να είναι και η κινητοποίηση του δημοσιονομικού μηχανισμού μετά από μεγάλη περίοδο αδράνειας, ενώ η συντόμευση του χρόνου εφαρμογής των νέων φορολογικών μέτρων είναι επιτακτική, καθώς με πρόσχημα τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης η ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία «παραφούσκωσε» ήδη τις τιμές καυσίμων και τροφίμων.
Τα παραπάνω θα εμπεδώσουν ένα κλίμα ασφάλειας και σιγουριάς ενισχύοντας την εμπιστοσύνη καταναλωτών και επιχειρήσεων και αυξάνοντας την κατανάλωση και τις ιδιωτικές επενδύσεις. Επιπλέον, σύμφωνα με μελέτες, ορισμένες βασικές μεταρρυθμίσεις, όπως είναι η μείωση της γραφειοκρατίας, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και η κατάργηση των περιορισμών στον ανταγωνισμό, μπορεί σε μεσοπρόθεσμη βάση, να έχουν όφελος που φτάνει ακόμη και στο 7% του ΑΕΠ ετησίως. Ένα από τα «βαρίδια» της κυβέρνησης σε όλα αυτά είναι ο τεράστιος δημόσιος τομέας, με την αυξημένη χρηματοδότηση των - «από τη φύση τους» λόγω αναντίστοιχων με εκείνα της αγοράς κινήτρων-αναποτελεσματικών και στρεβλωτικών δραστηριοτήτων του. Η «επανίδρυση» επομένως του κράτους αποτελεί άλλη μια πρόκληση για την  ελληνική κοινωνία στο σύνολό της.
Πτωχεύσαμε; Μπορεί ναι! Ωστόσο το πρώτο, έστω και πολύ μικρό, βήμα για να ανακάμψουμε έχει γίνει: έχουμε αποδεχθεί ότι είμαστε νεόπτωχοι και μαζί με αυτό ότι είναι καιρός να  επαναπροσδιορίσουμε αξίες και πρότυπα ανάπτυξης…μένει τώρα να κερδίσουμε το στοίχημα με τον κακό μας εαυτό».

5 / 5 (3 Ψήφοι)

Προσφατα

02.02.12 | Η μνήμη του Ολοκαυτώματος

Ο «Η.Α.» δημοσιεύει την ενδιαφέρουσα τοποθέτηση του προέδρου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων...

21.11.11 | «Παράσταση για ένα ρόλο»: ο πολιτικός...

Ο Αλέκος Ράπτης, με αφορμή την κυβέρνηση συνεργασίας και τη συμμετοχή του ΛΑΟΣ σε αυτή, ανατρέχει...

25.10.11 | Η αξιολόγηση ως γοητεία και ως εφιάλτης

Ο καθηγητής Γιώργος Μαυρογιώργος καθώς και οι μεταπτυχιακές φοιτήτριες στο τμήμα ΕΠΑ του...

20.10.11 | «Μήπως πρέπει να το ξανασκεφτείτε κ....

Ο καθηγητής του τμήματος Μηχανικών Επιστήμης Υλικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλης Καλπακίδης,...

15.10.11 | «Απειλούμαστε από την παχυσαρκία»

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα διατροφής που καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ το 1980 και η οποία γιορτάζεται...

11.10.11 | Δεν μπορούμε χωρίς τη λίμνη

Το μέλος των Οικολόγων Πρασίνων Μίλτος Μπούκας καταθέτει τις απόψεις τους για τα όσα ανέφερε στη...

05.07.11 | Πένθιμο εμβατήριο ή σάλπισμα αφύπνισης

Κάποτε από τα μικρά μπαλκονάκια των σπιτιών που βρίσκονταν κοντά στο γήπεδο ή σκαρφαλωμένοι πάνω...

13.05.11 | Η εκτός τειχών του σχολείου διδασκαλία

Οι καθηγήτριες φιλολογίας του Πειραματικού Γυμνασίου Ιωαννίνων Κλειώ Μπέττη και Μαρία Τσούπη...