Διάβασα με πολύ προσοχή το «Υστερόγραφο» του διευθυντή του Ηπειρωτικού Αγώνα Θύμιου Τζάλλα (18.2.2010), με τίτλο «Τα δυσάρεστα που δεν λέμε». Κατ΄ αρχήν θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι η κατάθεση του Σχεδίου Προγράμματος της ενιαίας παράταξης της αντιπολίτευσης στο Δήμο, προκάλεσε το ενδιαφέρον και τα πρώτα ερεθίσματα για συζήτηση τόσο στον Ηπειρωτικό Αγώνα, όσο και στα άλλα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Στο εν λόγω «Υστερόγραφο» διατυπώνονται απορίες και ερωτήματα για το σοβαρό πρόβλημα των οικονομικών του Δήμου της πόλης μας και τις δυνατότητες επίλυσής του, τις οποίες προτείνει αυτό το Σχέδιο Προγράμματος που παρουσιάστηκε δημόσια και τέθηκε σε διαβούλευση την προηγούμενη μέρα. Συγκεκριμένα:

 1.- Γιατί χρεοκόπησε ο Δήμος
Μια πρώτη απορία αφορά το «…τι ακριβώς έκανε ο δήμαρχος και χρεοκόπησε το δήμο Ιωαννιτών». Η απάντηση βρίσκεται  στη σχετική θεματική ενότητα (8) του Σχεδίου Προγράμματος, όπου επισημαίνεται μεταξύ άλλων: «Η πελατειακή πολιτική που άσκησε η Δημοτική Αρχή τα τελευταία οχτώ χρόνια είχε ως αποτέλεσμα την πρωτοφανή αύξηση των λειτουργικών δαπανών του Δήμου και των Δημοτικών Επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν υψηλά ελλείμματα και έντονο διαρκές πρόβλημα ρευστότητας».  
Η Δημοτική Αρχή προσπάθησε να αντιμετωπίσει τα υπερβολικά ελλείμματα με δυο τρόπους, σωρευτικά. Με δανεισμό και με πολύ μεγάλες αυξήσεις των δημοτικών τελών και φόρων και των τελών ύδρευσης – αποχέτευσης,  που επιβαρύνουν τα νοικοκυριά του Δήμου. Δεν μπόρεσε όμως να τα καταφέρει. Γιατί άραγε;
Η απάντηση είναι απλή: σε όλη τη διάρκεια της οχταετούς θητείας της, οι πελατειακοί μηχανισμοί έπρεπε να συντηρηθούν και εν όψει των δημοτικών εκλογών του Νοεμβρίου να ενισχυθούν. Άρα χρειάζονταν και χρειάζονται ακόμη, περισσότερες δαπάνες λειτουργίας των μηχανισμών που έχουν ως αποτέλεσμα την περαιτέρω διεύρυνση των ελλειμμάτων, την  προσφυγή σε νέους δανεισμούς, τις αυξήσεις τελών και φόρων και τελικά την είσοδο των οικονομικών του Δήμου σε τροχιά φαύλου κύκλου. Όσα συζητήθηκαν στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 19.2.2010 επιβεβαιώνουν δυστυχώς αυτές τις εκτιμήσεις.
 
2.- Η πρόταση της ενιαίας αντιπολίτευσης
Η δεύτερη απορία αναφέρεται στο «…πώς ακριβώς η αντιπολίτευση θα σταματήσει να κάνει αυτό που προκάλεσε τη χρεοκοπία». Η απορία «στοιχειοθετείται» αποσπασματικά με κάποιες από τις προτάσεις του Σχεδίου Προγράμματος, όπως η επίλυση τεχνικών και άλλων προβλημάτων που συμβάλλουν στην απώλεια οικονομικών και στην κατασπατάληση φυσικών  πόρων, η καλύτερη και έγκαιρη αξιοποίηση θεσμοθετημένων πόρων και η δημοσιοποίηση των ισολογισμών.
Πριν προχωρήσω σ΄ ένα σύντομο σχολιασμό των ανωτέρω, πρέπει να επισημάνω ότι ο όρος «τεχνικά και άλλα προβλήματα», αναφέρεται σε πράξεις και παραλείψεις της πολιτικής ηγεσίας και διευθυντικών στελεχών, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οποίες εμποδίζουν την ενεργοποίηση των υπηρεσιακών μηχανισμών για τη λύση σοβαρών προβλημάτων. Αν επιχειρούσα να αναφέρω αναλυτικά αυτές τις περιπτώσεις, θα κάλυπταν πολλές σελίδες της εφημερίδας. Περιορίζομαι λοιπόν σε κάποιες απ’ αυτές που είναι και σοβαρές και γνωστές στους συμπολίτες μας, από ανακοινώσεις της δημοτικής αντιπολίτευσης αλλά και από ρεπορτάζ των τοπικών μέσων ενημέρωσης:
Στο Δήμο οι ανείσπρακτες οφειλές βεβαιωμένων εισπρακτέων εσόδων είναι εξαιρετικά υψηλές. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι οφειλές αυτές έχουν κάποια κοινά, έως πανομοιότυπα χαρακτηριστικά που η ανάλυσή τους είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αλλά δεν μπορεί να γίνει στο παρόν κείμενο.
Το ύψος του προϋπολογισμού 2009, του Νομικού Προσώπου των ΚΑΠΗ, διαμορφώθηκε στο τέλος του έτους σε ποσό δυόμισι φορές μεγαλύτερο από το αρχικώς προϋπολογισθέν!  Τα έξοδα οργάνωσης κοινωνικών δραστηριοτήτων διαμορφώθηκαν σε ύψος 1.047.000€, από 102.000€ που είχαν προϋπολογιστεί αρχικά και οι αμοιβές- έξοδα- παροχές τρίτων σε 212.000€, από 2.000€ !!!  
Η Δ.Ε.Υ.Α.Ι. εδώ και πολλά χρόνια τιμολογεί περίπου το 50% του νερού που αντλεί. Το υπόλοιπο 50% είτε χάνεται λόγω διαρροών του διάτρητου δικτύου ύδρευσης είτε δεν τιμολογείται λόγω παράνομων συνδέσεων και στάσιμων υδρομέτρων. Η εισροή των όμβριων νερών στο δίκτυο ακαθάρτων, κατά κανόνα με παράνομες συνδέσεις, δημιουργεί έντονες δυσλειτουργίες έως και πλήρη αποσυντονισμό της μονάδας βιολογικού καθαρισμού. Δημιουργεί επίσης σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα και σημαντικό κόστος επαναφοράς του συστήματος σε ομαλή λειτουργία. Η ίδια επιχείρηση, στα μέσα της δεκαετίας, «κατάφερε» να χάσει εγκεκριμένες πιστώσεις από το Ταμείο Συνοχής, ύψους άνω των πέντε εκατομμυρίων ευρώ, επειδή δεν πρόλαβε τους χρόνους δημοπράτησης συγκεκριμένου έργου!!! Είναι γνωστό ότι για όλες αυτές τις περιπτώσεις και πάρα πολλές άλλες, έχουν σοβαρές ευθύνες τόσο η πολιτική ηγεσία όσο και ο Γενικός Διευθυντής της επιχείρησης, για συγκεκριμένες πράξεις και παραλήψεις, πολλές από τις οποίες έχουν δημοσιοποιηθεί.
Σταματώ εδώ την παράθεση στοιχείων και πιστεύω ότι τα λίγα που ανέφερα, τεκμηριώνουν την άποψη ότι τα περισσότερα προβλήματα ενέχουν και «τεχνική» διάσταση. Για την επίλυσή τους το ερώτημα δεν είναι αυτό που τίθεται, «…αν το θέμα είναι τεχνικό, πώς και δεν φωνάξανε τόσα χρόνια έναν ειδικό να το λύσει;», αλλά γιατί δεν ενεργοποιούν συντονισμένα το αξιόλογο και έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό του Δήμου και των Δημοτικών Επιχειρήσεων, το οποίο είναι βέβαιο ότι μπορεί να τα αντιμετωπίσει; Με την άποψη αυτή συμφωνούν, εμμέσως πλην σαφώς, και οι εύστοχες ερωτήσεις που θέτει ο Θύμιος Τζάλλας στη συνέχεια. Σ΄ όλες αυτές τις ερωτήσεις, μια μικρή αλλά ουσιαστική προσθήκη: Δεν υπάρχουν μόνο οι κατηγορίες εργαζομένων που περιγράφει. Υπάρχει και μια πλειάδα αργόμισθων, που λαμβάνουν την αργομισθία στο σπίτι τους.

3.- Το πρόβλημα της χρηστής και διαφανούς διαχείρισης
Στο τέλος του «Υστερόγραφου» τίθενται δυο ακόμη ερωτήματα: Από ποιον και πως θα αποπληρωθεί το χρέος και ποιο θα είναι το τίμημα για την πόλη και τους πολίτες; Για το πρώτο, η απάντηση είναι προφανής και είναι απάντηση κατ΄ εξοχήν πολιτική. Θα το πληρώσουν οι επόμενες δημοτικές αρχές με χρηστή και διαφανή διαχείριση, χωρίς νέες επιβαρύνσεις των συμπολιτών. Για το δεύτερο η εκτίμηση είναι ότι το τίμημα για τους πολίτες και για την πόλη είναι ήδη πολύ βαρύ. Τα βασικά οικονομικά στοιχεία που παρατίθενται στο Σχέδιο Προγράμματος για τις εκρηκτικές αυξήσεις των δημοτικών τελών και φόρων και των τελών ύδρευσης-αποχέτευσης, επιβεβαιώνουν την εκτίμηση αυτή. Όμως το πληρώνει και η πόλη. Όπως αναφέρεται και στο Σχέδιο Προγράμματος, η καταστροφική πολιτική που ακολούθησε η δημοτική αρχή, υπονομεύει οποιαδήποτε προσπάθεια άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής. Η πόλη μας δεν είναι σήμερα ανταγωνιστική και θα χρειαστεί πολύ μεγάλη προσπάθεια για να επιβιώσει μέσα στον εντεινόμενο διαπεριφερειακό ανταγωνισμό των πόλεων.
Το πρόβλημα του Δήμου μας δεν είναι πρόβλημα επάρκειας πόρων. Είναι πρόβλημα κακού προγραμματισμού, κακής διαχείρισης και κακής λειτουργίας των δημοτικών επιχειρήσεων. Στο τελευταίο από τέσσερα άρθρα μου που δημοσιεύτηκαν στον Ηπειρωτικό Αγώνα με κριτικές παρατηρήσεις και επισημάνσεις για την πρώτη φάση του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου είχα επισημάνει:  «Η εικόνα αυτή [των οικονομικών του Δήμου], τηρουμένων των αναλογιών, θυμίζει … το χρονικό της κατάρρευσης του ενεργειακού γίγαντα των Η.Π.Α., της «Enron», στις αρχές της παρούσας δεκαετίας, η οποία ήταν αποτέλεσμα, κατά κύριο λόγο, της αδιαφάνειας των λογαριασμών της και της λειτουργίας των εκτός ισολογισμού θυγατρικών εταιρειών στις οποίες διοχέτευε τα ελλείμματα και τις ζημιές της». (Η.Α: 20.2.2009)

Η ενιαία αντιπολίτευση στο Δήμο, δεν έχει καμία πρόθεση να κρύψει τα δυσάρεστα. Αντίθετα, στόχος της είναι να τα αναδείξει, να εντοπίσει τις αιτίες που τα δημιούργησαν και να σχεδιάσει έγκαιρα και σωστά τις δράσεις για την αντιμετώπισή τους. Το τίμημα που πληρώνουν σήμερα η πόλη και οι πολίτες μπορεί να ελαφρυνθεί ή εν πάση περιπτώσει να μη γίνει βαρύτερο. Γι αυτό ξεκίνησε από τώρα τη διαμόρφωση ενός αρχικού Σχεδίου Προγράμματος, το οποίο έθεσε υπόψη των επιστημονικών, κοινωνικών και παραγωγικών φορέων, των συμπολιτών και των μέσων μαζικής ενημέρωσης για διαβούλευση. Φιλοδοξεί, οι θέσεις του Σχεδίου Προγράμματος να λάβουν, στο τελικό πρόγραμμα,  τη μορφή συγκεκριμένων πολιτικών και μέτρων που θα  αναστρέψουν τη χαώδη και εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα οικονομικά του Δήμου, με την πλήρη ανάταξή τους μέσα στα πλαίσια του νέου χωροταξικού, οικονομικού και αναπτυξιακού σχεδιασμού που θα προκύψει με την εφαρμογή του σχεδίου «Καλλικράτης».