Η τύχη της Όασης μου θυμίζει, λίγο αλλαγμένο τον στίχο, «πεδίο βολής που ασκούνται φαντάροι». Πριν λίγα χρόνια, πάλι από τις στήλες της εφημερίδας σας, είχα αναπτύξει τα επιχειρήματά μου για το «γυάλινο σκέπασμα» που θα κάλυπτε και θα… αναδείκνυε το διατηρητέο κτήριο της ΟΑΣΗΣ. Ευτυχώς το κακό αποφεύχθηκε.
Ακολούθησαν βέβαια μετά οι βέβηλες παρεμβάσεις, τόσο στο εσωτερικό του κτηρίου, όσο και στον περιβάλλοντα χώρο, στο όνομα των επιχειρηματικών συμφερόντων. Το μέγεθος και το είδος των παρεμβάσεων είναι ορατά και σήμερα, μετά τις αποξηλώσεις των υπαίθριων και των εσωτερικών κατασκευών.
Τώρα και σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του τοπικού τύπου, θα γίνει, μέχρι τις 31 Ιανουαρίου, δημόσια διαβούλευση για την μετεγκατάσταση στη ΟΑΣΗ της Δημοτικής Πινακοθήκης, στην οποία θα ακουστούν, όπως είπε ο κ. Δήμαρχος, όλες οι απόψεις τόσο των κοινωνικών φορέων, όσο και των πολιτών. Έτσι λοιπόν εμπρόθεσμα καταθέτω την άποψή μου, (και πιστεύω όχι ως …φαντάρος ).

Το κτήριο της Όασης, σχεδιασμένο απ τον Άρη Κωνσταντινίδη, έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους έλληνες αρχιτέκτονες, σίγουρα δεν είναι «ισότιμο» με το κτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου. Είναι όμως σχεδιασμένο για καφενείο και εστιατόριο και έτσι λειτούργησε. Η κλίμακά και ο σχεδιασμός του ταυτίζονται με τη χρήση του.
Η μελέτη που υποβλήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο, κατά την άποψή μου ιδέα-πρόταση και όχι μελέτη, είναι ανεδαφική και ανεφάρμοστη και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ανταποκριθεί στο ρόλο και στις απαιτήσεις μιας σύγχρονης Πινακοθήκης, που πράγματι ο πλούτος των έργων της την κατατάσσει ανάμεσα στις καλύτερες περιφερειακές Πινακοθήκες.
Τα επιχειρήματα για την άποψή μου αυτή είναι τα παρακάτω :
1.    Το κτήριο της Όασης χαρακτηρίζεται από το χαμηλό ελεύθερο ύψος (2.50μ), εκτός από δύο υπερυψωμένα τμήματα, από τον κανονικό κάναβο των υποστυλωμάτων διαστάσεων 4.00.Χ 6.00 μ. που εφάρμοζε ο Άρης Κωνσταντινίδης, και βέβαια από τα μεγάλα περιμετρικά υαλοστάσια και τους φεγγίτες που εξυπηρετούσαν απόλυτα τις ανάγκες του εστιατορίου και του καφενείου, προσδίδοντας έναν εξωστρεφή χαρακτήρα στο όλο οικοδόμημα. Ένας χώρος προορισμένος για Πινακοθήκη είναι κλειστός, εσωστρεφής, με καθόλου ή ελάχιστα ανοίγματα φωτισμού, με άνετους και ελεύθερους από υποστυλώματα εκθεσιακούς χώρους, ώστε να υπάρχει η μέγιστη δυνατή ευελιξία για την έκθεση των έργων. Ένας χώρος προορισμένος για Πινακοθήκη απαιτεί ύψος τόσο για την ανάδειξη των εκθεμάτων όσο και για την διέλευση των εγκαταστάσεων και αγωγών κλιματισμό, φωτισμού, πυρανίχνευσης, ασθενών ρευμάτων κλπ. Είναι επόμενο λοιπόν ότι για να είναι επιτυχής μια μετατροπή ενός χώρου από εστιατόριο-καφενείο σε πινακοθήκη θα πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον κάποια ουσιαστικής σημασίας κοινά λειτουργικά και μορφολογικά στοιχεία και αυτά πιστεύω, έγινε φανερό, ότι στην περίπτωση της ΟΑΣΗΣ δεν υπάρχουν.
2.    Ο διατιθέμενος, κατά τη «μελέτη», χώρος για τη μόνιμη έκθεση είναι απολύτως ανεπαρκής, όπως και αυτός για τις περιοδικές εκθέσεις, ενώ δεν υπάρχει πρόβλεψη για τα εργαστήρια συντήρησης. Πιο συγκεκριμένα ο χώρος έκθεσης των έργων της μόνιμης συλλογής προβλέπεται να έχει εμβαδόν περίπου 320 τετρ. μέτρα, σχεδόν όσος και αυτός στο κτήριο της οδού Κοραή. Για τις περιοδικές εκθέσεις προβλέπονται περίπου 220 τετρ. μέτρα. Δηλαδή ο χώρος της μόνιμης συλλογής είναι μόλις κατά 50% μεγαλύτερος απ’ αυτόν των περιοδικών εκθέσεων. Η συλλογή της Πινακοθήκης αριθμεί περί τα εξακόσια (600) έργα. Όποιος έχει επισκεφθεί την Πινακοθήκη γνωρίζει ότι εκτίθενται εκ περιτροπής περί τα 150 έργα, δηλαδή σχεδόν το ¼. Με απλή αριθμητική προκύπτει ότι για την έκθεση της συλλογής απαιτούνται τουλάχιστον 1000-1200 τετραγωνικά, χωρίς να λαμβάνεται προσωρινά υπόψη ο τρόπος έκθεσης και ανάδειξης των έργων,(κατά περίοδο, θεματικά, πίνακες, χαρακτικά, γλυπτά, φορητές εικόνες κλπ). Όσα έργα και να εκτίθενται, με δεδομένη και την ανάγκη για την κατά καιρούς συντήρηση τους η ανεπάρκεια του χώρου είναι αυταπόδεικτη. Η ανυπαρξία χώρων αποθήκευσης και συντήρησης καθιστά τη λειτουργία της Πινακοθήκης στο συγκεκριμένο χώρο απόλυτα προβληματική. Θα μπορούσε ενδεχομένως να αντιταχθεί ότι τα εργαστήρια συντήρησης θα παραμείνουν στο κτήριο της Κοραή. Η απάντηση στο επιχείρημα αυτό είναι ότι τα έργα θα κινδυνεύουν άμεσα με τη μεταφορά τους απ’ τον ένα χώρο στον άλλο, με απρόβλεπτες συνέπειες.
3.    Το χαμηλό ύψος των 2.50 μ. οδηγεί μοιραία στην τοποθέτηση των εγκαταστάσεων κλιματισμού είτε έξω απ το κτήριο, είτε πάνω στο δώμα, με υποχρεωτική όμως τη διέλευση των αγωγών και των σωληνώσεων των υπολοίπων δικτύων πάνω σ’ αυτό. Η κακοποίηση της μορφής του κτηρίου είναι εκ των προτέρων δεδομένη. Το κλείσιμο των υαλοστασίων επίσης θα μετέβαλε άρδην τη μορφή και το ύφος του κτηρίου. Η αναφορά, όπως τουλάχιστον διαβάζω στο σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας σας, « ότι ο απαραίτητος φωτισμός για τα εκθέματα θα επιτευχθεί με μελετημένες παρεμβάσεις, χωρίς να καλυφθούν οι τζαμένιες επιφάνειες», κατά την άποψή μου απλά υποδηλώνει την αμηχανία για την αντιμετώπιση του καίριου αυτού προβλήματος. Θα ήθελα όμως να πληροφορηθώ κάποιες απ’ αυτές τις καίριες παρεμβάσεις, εφόσον έχουν προβλεφθεί. Ο φωτισμός ενός ζωγραφικού πίνακα με συνδυασμό διάχυτου φυσικού φωτισμού και εστιασμένου τεχνητού, που θα μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της μέρας, δεν μπορεί να θεωρηθεί δόκιμος.
4.    Η λειτουργία του καφενείου θεωρώ ότι είναι μία μάλλον διπλωματική κίνηση για να ικανοποιηθούν και οι υποστηρικτές της άποψης ότι η ΟΑΣΗ θα πρέπει να ξαναλειτουργήσει ως παραδοσιακό- λαϊκό καφενείο. Αναρωτιέμαι όμως συγχρόνως γιατί οι δημοτικοί σύμβουλοι,που υπερθεματίζουν για την μετεγκατάσταση της Πινακοθήκης, δεν αξιώνουν και την κατάργηση του καφενείου, ώστε ο κόσμος να μη βρίσκεται στο δίλημμα Μώλος ή Όαση, ΚΑΠΗ ή Όαση.
5.    Αναρωτιέμαι επίσης αν η αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων, που τοποθετείται στο ισόγειο, θα παραμένει κενή στο ενδιάμεσο διάστημα ή θα έχει κάποια άλλη συγκεκριμένη λειτουργία. Αναρωτιέμαι επίσης πόσο συμβατή και λειτουργική είναι η συνύπαρξη της κύριας εισόδου της Πινακοθήκης με την είσοδο τροφοδοσίας του καφενείου.
6.    Και τέλος: Το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής είναι ιδιοκτησία του Υπουργείου Πολιτισμού (χρησιδάνειο). Απαιτείται συνεπώς ή όχι η έγκρισή του,τόσο για αυτή καθεαυτή τη μετεγκατάσταση,όσο και για την καταλληλότητα του κτηρίου της Όασης και την έκθεση της συλλογής στο συγκεκριμένο χώρο;
Επειδή το κτήριο είναι διατηρητέο δεν απαιτείται και η έγκριση από το ΚΑΣ;
Έχει ενημερωθεί το ΚΑΣ για το είδος και το μέγεθος των παρεμβάσεων ;
Έχουν εξασφαλιστεί οι όποιες απαιτούμενες εγκρίσεις ;
Υπάρχει κάποια μουσειολογική προσέγγιση ;
 
Με όσα αναλυτικά έχουν εκτεθεί προκύπτει ότι η προτεινόμενη «μελέτη» δεν μπορεί να θεωρηθεί ρεαλιστική και εφαρμόσιμη. Η όποια επιθυμία, (εμμονή για ορισμένους), για την μετεγκατάσταση της Πινακοθήκης στην ΟΑΣΗ δεν είναι δυνατό να οδηγεί σε παρόμοιες προτάσεις.
Χάθηκαν ευκαιρίες για την Πινακοθήκη, με σημαντικότερη, για μένα του ΣΟΥΦΑΡΊ σε συνδυασμό με την παρακείμενη ιδιοκτησία Τσεκούρα. Το κτήριο της παλιάς Ζωσιμαίας Σχολής μπορεί να είναι μια λύση, όπως ενδεχομένως και το κτήριο του Οικοτροφείου Θηλέων στο Βελισσάριο.
Είναι καιρός για μια πραγματική διαβούλευση και έναν ουσιαστικό διάλογο.
Ας σταματήσουμε να … πυροβολούμε την Όαση και ας την αφήσουμε να λειτουργήσει εφ ώ ετάχθη.