Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017
|
ΜΙΛΤΟΣ ΓΗΤΑΣ

Ας δούμε τον κόσμο με τα μάτια της ποίησης

Αν ένας ποιητής μπορούσε να πει με ακρίβεια τι γράφει, γιατί γράφει και τι είναι αυτό που τον κάνει να γράφει, δε θα έγραφε. Κι εγώ, παρότι γράφω από την εφηβεία μου, σήμερα, τόσα χρόνια μετά δεν ξέρω να σας πω τι είναι ποίηση και πολύ περισσότερο δεν ξέρω να σας πω γιατί ξεκίνησα να γράφω και ποιος είναι ο σκοπός της. Το μόνο που ξέρω και μπορώ να πω είναι ότι ο ποιητής είναι ένας αφοσιωμένος της ζωής και πως γράφοντας εξιλεώνεται.

Είτε τον γεμίζει χαρά, είτε τον θλίβει η ζωή, είτε τον πάει στον ουρανό, είτε τον κατεβάζει στην κόλαση, αυτός μένει πάντα ο αφοσιωμένος της. Τη μυστήρια αγάπη του για τη ζωή δεν έχει άλλον τρόπο να την εκφράσει: γράφει ποιήματα. Νομίζω ότι προσπαθεί να εκφράσει αυτό που κρύβει η ζωή. Όπως ο έρωτας κρύβει αυτό που μας κάνει ερωτευμένους. Η ποίηση λοιπόν είναι πράξη ερωτική; Ή μήπως πράξη απόγνωσης; Ή μήπως και τα δύο; Μαγεία; Απόδραση; Διαφυγή; Απλή εκτόνωση; Το βαλς δυο ερωτευμένων πάνω στο σκοινί του σχοινοβάτη; Τι είναι επιτέλους αυτό το μαγικό που λέγεται ποίηση, που, όταν μοιράζεται, χαρίζει τόση συγκίνηση;
«Η ποίηση είναι τα μέσα της έναρθρης γλώσσας με τα οποία ο ποιητής προσπαθεί να απεικονίσει ό, τι στα σκοτεινά επιχειρούν να εκφράσουν τα δάκρυα -τα ωραία δάκρυα του κόσμου- οι σιωπές οι στεναγμοί, οι θωπείες» (Δημουλά). «Ποίηση, μια διαρκής επανάσταση υπάρξεως, εκείνος ο εαυτός μου δεν κοιμάται ποτέ» (Γ. Σαραντάρη). Και θέλει στ’ αλήθεια κουράγιο πια για να ‘σαι ποιητής, «και προπαντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα/ (που) είθισται να δολοφονούν τους ποιητές» (Ν. Εγγονόπουλος). «Θυμάμαι παιδί που έγραψα κάποτε τον πρώτο στίχο μου. Από τότε ξέρω ότι δε θα πεθάνω ποτέ -αλλά θα πεθαίνω κάθε μέρα» (Τάσος Λειβαδίτης).
Μα στ’ αλήθεια σε τι βοηθάει η ποίηση; «Η ποίηση βοηθάει όσο το κερί σ’ ένα σκοτεινό ξωκλήσι με φευγάτους όλους τους αγίους, παρηγορεί αυτούς που την αγαπούν, αυτούς που πιστεύουν στη μαγεία της… Η ποίηση ωφελεί όσο μια παυσίπονη σε ένα ωκεανό λύπης. Δεν είναι λίγο» (Κική Δημουλά). Η ποίηση «κάνει για λίγο να μη νιώθεται η πληγή από το φριχτό μαχαίρι του χρόνου» (Καβάφης). «Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα» (Σεφέρης).
Στις μέρες μας το χάσμα ανάμεσα στον ποιητή και τον αναγνώστη βαθαίνει, και, καθώς η ποίηση συρρικνώνεται σ’ ένα «κλειστό σύμπαν», οι ποιητές, ως πνευματική κατηγορία, δεν έχουν χάσει εντελώς το κύρος τους. Σαν ιερείς σε μια πόλη αγνωστικιστών, απολαμβάνουν ακόμη μιας κάποιας υπόληψης. Αλλά σαν αυτόνομοι δημιουργοί είναι σχεδόν αόρατοι. Στον «Μονόλογο πάνω στην ποίηση» ο Σεφέρης συνέδεε την απομάκρυνση του ποιητή από το κοινό με την έλλειψη παιδείας: η ευθύνη γι’ αυτήν την απομάκρυνση βαρύνει περισσότερο την κοινωνία παρά τον ποιητή, γιατί η κοινωνία εξόρισε τον ποιητή πριν ο ίδιος εξορίσει τον εαυτό του. «Μας διώχνουνε τα πράγματα και η ποίηση είναι το καταφύγιο που φθονούμε» (Καρυωτάκης).
Και οι ποιητές; Σε τι χρειάζονται, λοιπόν, οι ποιητές; Ευτυχώς, θα έλεγα, που μέσα σ’ αυτή τη «φοβερή ερημία του πλήθους» υπάρχουν κάποιοι που σε πείσμα των καιρών επιμένουν να γράφουν στίχους. Κι ας είναι «αντιεμπορικό» ή «παρωχημένο», κι ας μένουν στ’ αζήτητα… Μα πιο πολύ, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα της προσπάθειας των ποιητών, στο βάθος του πνιγμού τους, στις σκοτεινές μέρες της ζωής τους, πάντα η ποίηση ήταν και θα είναι: «κοράλλια και μαργαριτάρια και ζαφείρια, απρόοπτες συναντήσεις, και χθεσινά και μελλούμενα, μιαν επαλήθευση σχεδόν αιωνιότητας, κάποιο ξανάσασμα, κάποιο χαμόγελο αθανασίας, όπως λένε, μια ευτυχία, μια μέθη, κι ενθουσιασμός ακόμη, μια αξεπέραστη Σονάτα του Σεληνόφωτος… δηλαδή Ρίτσος ».
Η ποίηση είναι το έναυσμα, η σιωπηλή αφορμή, το μεταφυσικό υπέρ και κατά, είναι ακόμη το αντίδοτο, η ζυγαριά για την ηθική, την ποιητική ηθική που τόσο ξεχάστηκε εσχάτως. Η λεγόμενη οικονομική κρίση ανασύρει, αναπόφευκτα, άλλες αξίες και δυναμικές, τις οποίες ο ποιητικός λόγος πρεσβεύει. Κι εφόσον ο ποιητής καλείται να «παραβιάζει τον χρόνο», κατά πώς θα σημείωνε εμφαντικά για την τρέχουσα πραγματικότητα ο Μαγιακόφσκι, αξίζει να συσπειρωθούν ποιητές και ποιητικές και να σταθούν ενώπιος ενωπίω με την ελληνική πραγματικότητα και να σηκώσουν την κοινωνία μας λίγο πιο ψηλά!
Ας δούμε τον κόσμο μ’ άλλα μάτια, ας τον δούμε και με τα μάτια της ποίησης. Κι ας βρούμε τρόπους να ικανοποιούμε τη «λανθάνουσα κοινή ανθρώπινη ανάγκη για ουρανό όπως έλεγε κι ο Σαχτούρης.


Μίλτος Γήτας
Δημοσιογράφος-Ποιητής

Το όνομά σας:
Το email σας:
Θέμα:
Σχόλιο: (μέχρι 1000 χαρακτήρες)


Προσφατα

24.06.17 | Λογομαχία τετραπόδων

Η αναλογία ήταν πάντοτε ένας τρόπος για να κατανοηθούν δυσνόητα πράγματα. Έχει περιορισμούς, που...

17.02.17 | Η ΑΕΠΙ, τα πνευματικά δικαιώματα και η...

Με αφορμή την εναρμόνιση της Ελληνικής νομοθεσίας με την οδηγία 2014/26 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και...

10.02.17 | Ασπιρίνες στον καρκινοπαθή…

Μεγάλη η συζήτηση στο πρόσφατο Δημοτικό Συμβούλιο για την απόφαση της Δημοτικής αρχής να επιδοτήσει...

18.11.16 | Νέα δομή στήριξης παιδιού και οικογένειας...

Το Σεπτέμβριο 2016 ξεκίνησε τη λειτουργία του στα Ιωάννινα το 9ο κατά σειρά Κέντρο Στήριξης Παιδιού...

11.11.16 | Το όραμα για ένα εξωστρεφές και ανανεωμένο...

Εδώ και επτά τουλάχιστον χρόνια η χώρα μας μαστίζεται από μια ιδιαίτερη οικονομική κρίση, με...

25.10.16 | Μήπως τελικά δεν είναι Ευρωπαίοι;

Κατά καιρούς, πολλοί ευρωπαίοι διανοούμενοι αποπειράθηκαν να δώσουν έναν ορισμό για το τι είναι...

21.10.16 | Μην γκρινιάζεις - Κάνε κάτι

Αν δεν ενεργήσουμε (σε ό,τι θεωρούμε ότι δεν λειτουργεί σωστά) δεν θα βοηθήσουμε (τους εαυτούς μας...

14.10.16 | Όλοι οι ελεύθεροι χώροι της πόλης πρέπει να...

Συμμετείχα την Κυριακή, σαν εκπρόσωπος της παράταξης «ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΤΩΡΑ», αλλά και σαν Γιαννιώτης, ...