Τετάρτη, 17 Σεπτεμβρίου 2014
|

Περί αισχρολογίας

Δημοσιογραφικός λόγος: Υπάρχουν πολλές απόψεις για το τι ακριβώς σημαίνει. Όσοι δε, τον χρησιμοποιούν τον θεωρούν αρκετά συχνά ως ένα διακεκριμένο είδος λόγου. Ματαιοδοξία; Ίσως. Δεν είναι όμως επί του παρόντος να λυθεί μια «διαμάχη» που κρατά πολλές δεκαετίες. Ούτε είναι επί του παρόντος να συζητήσουμε πώς φτάσαμε από τον «κοινωνικοποιητικό» ρόλο του δημοσιογραφικού λόγου στην απλή επικοινωνιακή του λειτουργία.
Τι είναι επί του παρόντος; Κάτι πιο απλό, αλλά αναμφίβολα αλληλένδετο με τα παραπάνω, και για το οποίο υπάρχει εύκολη απάντηση. Ας ξεκινήσω από την αφορμή για τα γραφόμενα αυτά.
Μετά από πολύ καιρό έτυχε χτες το πρωί να ακούσω για πολλή ώρα ραδιόφωνο, και αθηναϊκό και τοπικό, με συναδέλφους δημοσιογράφους να σχολιάζουν την επικαιρότητα. Τα μισά σχόλια τα άκουγα, τα άλλα όχι. Μέχρι που κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι ο συνάδελφος δημοσιογράφος με βρίζει. Όχι εμένα προσωπικά για να εξηγούμαστε, αλλά τον κάθε ακροατή ξεχωριστά επειδή ως πολίτες ανεχόμαστε τον τάδε ή τον δείνα. Η βρισιά μού κέντρισε την προσοχή και αποφάσισα να ακούσω πιο προσεκτικά για να δω τι είδους συνθήκες μπορεί να επικρατούν που τον έφτασαν σε αυτό το σημείο (να θυμίσω ότι έχουν περάσει πάνω από δύο δεκαετίες που το «γαμώτο» της Βούλας Πατουλίδου στους ολυμπιακούς αγώνες της Βαρκελώνης σαν να «απελευθέρωσε» όσους κάνουν χρήση του δημόσιου λόγου). Καμία ειδική συνθήκη. Ωστόσο ο δημοσιογράφος συνέχιζε τόσο επίμονα που ένιωσα λες και θα βγει η γροθιά του από το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου και θα με χτυπήσει. Έκλεισα το ραδιόφωνο και μετά ανακάλεσα στη μνήμη μου αρκετά τέτοια περιστατικά, τα οποία όμως τα τοποθετούσα αμέσως στο περιθώριο του μυαλού μου, για να μη χρειαστεί να υπεραμυνθώ, αν χρειαζόταν, την αξιοπρέπεια του δημοσιογραφικού λόγου. Και τότε, οι μνήμες επέστρεψαν. Θυμήθηκα εκφράσεις από αδόκιμες μέχρι ακατάλληλες και χυδαίες να εκφέρονται όχι μόνο στον προφορικό λόγο, που πάντα έχει τις παγίδες του (αλλά ένας έμπειρος δημοσιογράφος οφείλει να τις ξέρει), αλλά και στον γραπτό λόγο, ο οποίος σου δίνει τη δυνατότητα να προλάβεις τις εκτός ορίων φράσεις σου. Ο δημοσιογραφικός λόγος έχει αντικατασταθεί σε πολλές περιπτώσεις από τον λόγο του γηπέδου. Δημοσιογράφοι αλλά και εκδότες ή ιδιοκτήτες μέσων μαζικής ενημέρωσης νιώθουν ότι με μια άνευ όρων παράδοση στη φρασεολογία του γηπέδου θα έρθουν πιο κοντά στους πολίτες, ότι θα αποδειχθούν οι καλύτεροι συμπαραστάτες των πολιτών που πλήττονται από την οικονομική κρίση. Υποθέτουν ότι έτσι πιάνουν τον σφυγμό των πολιτών, ότι με ένα «πέστα ρε μεγάλε» έχουν φέρει εις πέρας την αποστολή τους. Αν ακούσει ή διαβάσει κανείς πιο προσεκτικά τις βρισιές που εκφέρονται, θα συνειδητοποιήσει ότι συνήθως αυτές πάνε πακέτο με τις αοριστολογίες. Με άλλα λόγια κουβέντες του αέρα. Από την άλλη, όμως, οι υβριστικές εκφράσεις έχουν και άλλη μια συνέπεια: τη διέγερση του ενστίκτου και το θόλωμα της λογικής. Στις εποχές που ζούμε, μια τέτοια κατάσταση δεν είναι ούτε τυχαία ούτε ακίνδυνη. Για την αισχρολογία στον δημοσιογραφικό λόγο δεν μπορεί να υπάρξει καμία δικαιολογία περί οργής ή περί ύπαρξης κάποιων ειδικών συνθηκών. Η αισχρολογία σε τέτοιου είδους λόγο αποτελεί δείγμα λαϊκισμού. Και δυστυχώς, τις περισσότερες φορές, δεν σημαίνει τίποτα λιγότερο ή περισσότερο.

5 / 5 (1 Ψήφοι)
Το όνομά σας:
Το email σας:
Θέμα:
Σχόλιο: (μέχρι 1000 χαρακτήρες)


Προσφατα

11.08.15 | Τα κουσούρια του Αυγούστου

Όχι, τα Γιάννενα δεν είναι ωραία τον Αύγουστο. Όσο κι αν θέλουμε να το πιστέψουμε, δεν ισχύει. Όσοι...

05.08.15 | Λευτεριά στα τορτελίνια

Η βόλτα στο σούπερ μάρκετ ήταν μια κόλαση. Και όλα ξεκίνησαν από τα αγαπημένα μου τορτελίνια. Το...

14.05.15 | Μια άποψη με προκατάληψη

Η πρώτη μου γνωριμία με το τρέξιμο ήταν πριν από δέκα χρόνια. Αποφάσισα να τρέξω στο Πανηπειρωτικό...

13.05.15 | Σαν να κοιτάμε από την κλειδαρότρυπα

Την ανακοίνωση αυτή δεν την περίμενε κανείς. Κατά κάποιο τρόπο, η τοπική κοινωνία είχε αναγκαστεί...

05.05.15 | Ο ευρωπαϊκός εφιάλτης

Την περασμένη Τετάρτη, η συνεδρίαση της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο...

31.12.14 | Η καταραμένη… 016

ΣΑΕ (Συλλογική Απόφαση Έργου) 016: Ο κωδικός αυτός αφορά αθλητικά έργα που χρηματοδοτούνται από το...

24.12.14 | Ο αγροτουρισμός…της αγελάδας

Μια βόλτα στα Τζουμέρκα. Απολαυστική μεν, οδυνηρή δε. Δύσκολοι δρόμοι. Αλλά το’ ξερες, πριν πας....

11.12.14 | Περί κοινωνικής πολιτικής

Μπορεί να μην είναι από τις πιο εμφανείς «μάχες», αλλά πρόκειται για μια σκληρή...