Ο πρώτος είπε στη Γερμανική Φιλολογία (μια σχολή με πολύ χαμηλή βάση) και εισέπραξε ένα μεγαλοπρεπές μπράβο. Ο δεύτερος της είπε ότι θα σπουδάσει ηλεκτρολόγος μηχανικός -μία από τις σχολές με μεγάλη ζήτηση στο Μετσόβειο Πολυτεχνείο. «Ας είναι» ήταν η γεμάτη κατανόηση απάντηση της κυρίας η οποία προφανώς μπέρδεψε τον ηλεκτρολόγο μηχανικό με τον ηλεκτρολόγο μάστορα.

Η εποχή που οι σπουδές αποτελούσαν άτυπους τίτλους κοινωνικής αναγνώρισης έχουν παρέλθει. Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι γιατροί περιμένουν επί χρόνια για να κάνουν την ειδικότητά τους. Οι δικηγόροι εγγράφονται στους Συλλόγους, αλλά για να αποκτήσουν εισόδημα πρέπει να εξαντληθούν περιμένοντας χρόνια. Οι δε φιλόλογοι έχουν χάσει την αίγλη τους πολύ πριν το ’90. Αντί λοιπόν να αποθεώνονται από την κοινωνία εισπράττουν τη συμπάθεια της για τα βάσανά τους.

Κάποτε ήταν της μόδας τα «αφανή και ταπεινά ΤΕΙ» με τις μεγάλες ευκαιρίες επαγγελματικής αποκατάστασης. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 αποθεώθηκαν επίσης τα μάστερ στο εξωτερικό. Σιγά σιγά ο κόσμος άρχισε να πείθεται ότι εκτός από τις σπουδές η επαγγελματική σταδιοδρομία χρειάζεται και κάτι άλλο: αγορά. Ένας άνθρωπος με υψηλούς βαθμούς πτυχίων, μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών και επαγγελματική εμπειρία στο εξωτερικό είναι αμφίβολο αν θα βρει δουλειά στην ελληνική περιφέρεια. Εκεί δεν υπάρχουν μεγάλες ούτε καινοτόμες επιχειρήσεις. Οι δε μικρομεσαίες λειτουργούν χωρίς απαιτήσεις επιπέδου μάστερ. Σε έναν κόσμο που η γνώση γίνεται κτήμα όλο και περισσότερων ανθρώπων η αίγλη των σπουδών ταυτίζεται πλέον και με την αποτελεσματικότητά τους. Στην Ελλάδα του 2010 αυτή είναι εξαιρετικά αμφίβολη.

Η ελληνική κοινωνία είναι σοκαρισμένη για το γεγονός ότι μαθητές θα μπουν σε σχολές με λευκές κόλλες και ουσιαστικά χωρίς κανένα εφόδιο για να σπουδάσουν. Το σοκ όμως είναι ακόμη μεγαλύτερο αν σκεφθεί κανείς τι θα απογίνουν εκείνοι που έγραψαν 20 και έχουν όλα τα εφόδια να κατακτήσουν τον έναν τίτλο σπουδών μετά τον άλλον. Το ότι ο μαθητής της μονάδας με εκείνον του άριστα θα βρεθούν σε κάποια στιγμή στην ίδια επαγγελματική μοίρα θα πρέπει να μας προβληματίζει πολύ περισσότερο από τις λευκές κόλλες.