Ο χαρακτήρας της πόλης είναι οι δρόμοι, τα σπίτια, οι πλατείες της. Όπως τα νέα μαγαζιά που ανοίγουν το ένα πίσω από το άλλο, τα Γιάννενα φτιάχνονται πια με περιορισμένα προκάτ υλικά. Όλα μοιάζουν μεταξύ τους: ένα είδος πολυκατοικίας, ένα είδος μεζονέτας, ένα στυλ πλατείας και ούτω καθεξής.

Επειδή όλα αυτά είναι καινούργια και αστραφτερά πιστεύουμε ότι αναπτυσσόμαστε. Όμως, όταν το υλικό παλιώνει μένει η προσωπικότητα. Και αν αυτή δεν υπάρχει, τότε δεν μένει τίποτε. Τα τυποποιημένα Γιάννενα του 2020 με τα κτίρια να έχουν χάσει την πρόσκαιρη γυαλάδα τους με τρομάζουν. Όπως με τρομάζει η εικόνα στα αριστερά μου καθώς κατηφορίσω από τα Λιθαρίτσια προς το μνημείο των Ηρώων και κοιτάζω τα Γιάννενα που χτίστηκαν το ’70 και το ‘80. Αυτή η πόλη κάποτε ήταν καινούρια. Ίσως να ικανοποίησε τους κατοίκους της εποχής. Τώρα όμως της έμειναν μόνο πολυκατοικίες χωρίς αρχή μέση και τέλος.

Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι το αίτημα να κρατήσουμε τον Τσοκάνη, την Όαση, τον Κουραμπά, τα λαϊκά σπίτια, την Κυρά Φροσύνη, τον χαρακτήρα της παλιάς πλατείας δεν ανήκει στις «μειοψηφίες». Είναι μια επείγουσα ανάγκη να κρατήσουμε ζωντανά όσα ξεφεύγουν από το ετοιματζίδικο, τη γυψοσανίδα και το «στα γρήγορα». Το αίτημα διατυπώνεται από ανθρώπους όλων των κομματικών χώρων. Όπως επίσης είναι επείγον να δούμε ότι παρελθόν δεν είναι μόνο τα αρχαία και νεοκλασικά. Παρελθόν είναι ό, τι δίνει στην πόλη το χρώμα και την προσωπικότητά της. Ό, τι αποτελεί αναφορά και μπορεί να σταθεί από μόνο του, ενώ η εποχή αλλάζει και αυτό παραμένει αυθεντικό και ανθεκτικό.

Δεν έχουμε πολλά να μας κάνουν περήφανους. Το αντίθετο. Ελάχιστα. Δεν είναι όμως δυνατόν να θριαμβεύει το επιχείρημα ότι το καινούριο είναι καλό γιατί είναι καινούριο. Δεν μετράμε ημερομηνία κατασκευής αλλά χρόνο αντοχής. Ούτε φυσικά τίποτε παλιό είναι ωραίο από μόνο του. Υπάρχει όμως μια λεπτή γραμμή που διαχωρίζει στη μνήμη και την αισθητική μας το σπουδαίο από το εφήμερο. Αν μερικές φορές η γραμμή είναι πολύ δυσδιάκριτη ας την ψάξουμε κι άλλο εντός μας. Όχι εύκολες εξηγήσεις γιατί τα εύκολα γρήγορα τελειώνουν.