Η πρόσφατη δημοσκόπηση που δημοσίευσε η εφημερίδα «Νέοι Αγώνες» είναι χρήσιμη μεν, αλλά αφορά στο σημερινό χάρτη. Αυτός, μικρή σχέση θα έχει με το τοπίο το Νοέμβρη του 2010. Παρόλα αυτά άρχισαν να εμφανίζονται υποψήφιοι και να ακούγονται ονόματα. Μια παρατήρηση: αυτή η «αναταραχή» αφορά τους άμεσα εμπλεκόμενους. Αν ρωτήσεις στα Γιάννενα για εκλογές σε δήμους και περιφέρειες θα εισπράξεις απορημένα βλέμματα.

Είναι όμως χρήσιμο να έχουμε κατά νου πώς θα κυλήσει το επόμενο διάστημα. Η αντιπολίτευση στο δήμο προσπαθεί να αναδείξει μόνη της επικεφαλής, να παρουσιάσει πρόγραμμα και με αυτούς τους όρους να πάει σε εκλογές. Θέλει να έχει εκείνη τον πρώτο λόγο και να παρασύρει τα κόμματα. Το επιχείρημα της, εκ πρώτης όψεως μοιάζει ακαταμάχητο: «αφήστε τους ανθρώπους της αυτοδιοίκησης να δράσουν ανεξάρτητα από κόμματα και ταμπέλες».

Το πρόβλημα τους είναι πρόβλημα πειστικότητας. Για να πείσεις την κοινωνία ότι είσαι υπεράνω κομμάτων πρέπει να αποδείξεις ότι εσύ επέλεξες να τα ξεχάσεις και όχι αυτά εσένα. Η χρονική συγκυρία παίζει τεράστιο ρόλο. Πότε ακριβώς επέλεξες να κινηθείς ανεξάρτητα; Αν το κάνεις μετά από μεγάλη ήττα και αφού στο μεσοδιάστημα τα έχεις χρησιμοποιήσει μήπως και κερδίσεις, τότε η γοητεία του «ανεξάρτητου» τραυματίζεται.

Υπάρχουν δύο συνταγές στην αυτοδιοίκηση. Η πρώτη είναι αυτή της επιβολής προσώπων μέσα σε σκηνικό πόλωσης. Δεν πέτυχε, ούτε όταν την εφάρμοσαν τα κόμματα, ούτε όταν την επέλεξαν μεμονωμένοι πολιτικοί. Η δεύτερη είναι τα κόμματα σε συνεργασία με τις παρατάξεις της αυτοδιοίκησης να βρουν κοινό δρόμο. Κανείς δεν είναι εξ ορισμού ύποπτος και κακός. Ούτε φυσικά τα κόμματα. Ο δήμος στα Γιάννενα κυβερνήθηκε από προοδευτικές και δυναμικές πλειοψηφίες όταν υπερίσχυσε η δεύτερη συνταγή: όταν δηλαδή όλοι συνεννοήθηκαν και κανένας δεν έκανε του κεφαλιού του. Το να αναθεματίζουμε τα κόμματα εκ των υστέρων είναι εύκολο. Να συνεννοηθούμε μαζί τους και να δεχθούμε τον τεράστιας σημασίας ρόλο τους (εφόσον τον παίζουν φυσικά με δημοκρατικούς όρους ισονομίας) είναι το δύσκολο. Πάνω όμως σε αυτή τη λεπτή γραμμή θα περπατήσουν εκείνοι που θέλουν να τερματίσουν πρώτοι.