Για χρόνια είχαμε χάσει την αίσθηση της ζημιογόνου δημόσιας επιχείρησης. Ας υπήρχαν ελλείμματα και «τσαμπατζήδες», αρκεί που πλήρωνε κάποιος «άλλος». Ακόμα και όταν οι «οπαδοί» βγαίνοντας από τα γήπεδα των Αθηνών έσπαζαν ή χάραζαν... παραδοσιακά τα τζάμια του Ηλεκτρικού, μας φαινόταν φυσιολογικό κανείς να μη καθίσταται υπεύθυνος και να πληρώνει.

Μέχρι που συνειδητοποιήσαμε ότι αυτός ο «άλλος» (που... τελικά πλήρωνε) ήμασταν εμείς. Όλο αυτό τον καιρό το σύστημα συσσώρευε ζημιές που πλέον έγιναν επώδυνες: Κάθε χρόνο από το 2011 ως το 2017 ο όμιλος ΟΑΣΑ (ΕΘΕΛ, ΗΣΑΠ, ΗΛΠΑΠ) θα πρέπει να δίνει για την αποπληρωμή των δανείων που έχει πάρει τα προηγούμενα χρόνια περίπου 350 εκ. €. «Μικρό» το κακό, αν ήταν μόνο τα παλιά δάνεια. Το θέμα είναι ότι κάθε έτος τα μέσα μαζικής μεταφοράς εξακολουθούν να συσσωρεύουν νέες ζημιές: 390 εκατομμύρια το 2010, μετά την κρατική επιδότηση μεταφοράς ομάδων του πληθυσμού που δικαιούνται μειωμένο εισιτήριο.

Επειδή στην πράξη κανείς προϋπολογισμός δεν κλείνει με έλλειμμα (αλλιώς δεν θα πληρώνονταν τα καύσιμα, τα ανταλλακτικά και οι μισθοί του τελευταίου τετραμήνου), έρχεται να καλύψει τη διαφορά το δημόσιο είτε άμεσα, με ρευστό, είτε μπαίνοντας εγγυητής στο δανεισμό -κάτι που ουσιαστικά καταλήγει το ίδιο, αφού όταν έρθει η στιγμή της αποπληρωμής ο οργανισμός αδυνατεί να αντεπεξέλθει. Έτσι το εισιτήριο που ακυρώνει ο χρήστης τη στιγμή που ανεβαίνει στο λεωφορείο είναι πλασματικό: Ένα ευρώ βάζει σήμερα, 1,40 θα βάζει από την 1η Φεβρουαρίου, άλλο ένα ευρώ βάζει την ίδια στιγμή «αόρατο» δίπλα του το χέρι του δημόσιου προϋπολογισμού. Το σύνολο είναι που μετράει, και για αυτό είναι δήθεν λαϊκή η πολιτική του φθηνού εισιτηρίου. Θα ήταν πραγματικά λαϊκή, αν ο ΟΑΣΑ έκλεινε χωρίς ζημιές.

Είναι κακό να επιδοτούνται τα μέσα μαζικής μεταφοράς; Όχι, δεν είναι. Έχει δικαίωμα κάθε οργανωμένη κοινωνία να επιλέγει τους τομείς που θα επιδοτεί, όπως για παράδειγμα κάνει με την υγεία και η παιδεία. Πρέπει όμως να τηρείται μια καίρια υποχρέωση: Η επιδότηση να αφορά ισότιμα όλους τους Έλληνες. Τα δημόσια σχολεία είναι χωρίς δίδακτρα σε όλη την Ελλάδα. Αν επιδοτείται η αστική συγκοινωνία των κατοίκων της Αττικής, θα πρέπει να επιδοτηθεί και εκείνη των Ιωαννίνων, και εκείνη της Αλεξανδρούπολης. Όπως και η θαλάσσια συγκοινωνία του κατοίκου της Ζακύνθου, της Κρήτης ή της Χίου. Διαφορετικά απλά χωρίζουμε τους πολίτες σε δύο κατηγορίες και παίρνουμε αποφάσεις που διαιωνίζουν τα ελλείμματα και τα δανεικά που θα κληθούν μια μέρα να πληρώσουν τα παιδιά μας.