Τρίτη, 27 Μαρτίου 2018
|
ΣΤΡΑΤΗΣ ΚΑΡΤΙΝΗΣ*

Το Μηδέν και το άπειρο

«Το Μηδέν και το άπειρο», το δημοφιλές μυθιστόρημα του ούγγρου συγγραφέα Άρθουρ Καίσλερ, το πρωτογνώρισε το ελληνικό κοινό τη δεκαετία του 1960. Τότε ήταν που, μαζί με τη «Φάρμα των ζώων» του Όργουελ, τα δύο βιβλία (εκδ. Γαλαξίας) φιλοξενούνταν στις προθήκες του πρακτορείου εφημερίδων του Τσούρνου.

Τον τίτλο, στην ουσία του, τον βιώνει κυριολεκτικά στο πετσί του τα τελευταία χρόνια ο έλληνας πολίτης. Στο μυθιστόρημα του Καίσλερ, ένας γερασμένος σοβιετικός πολίτης, πρώην αξιωματούχος του κόμματος, ο Ρουμπάσοφ, διαπιστώνει ότι το κόμμα γέμισε πληγές, αποστεώνεται. Για πρώτη φορά προβληματίζεται. Δεν πιστεύει πια στο αλάθητο της ηγεσίας. Αρχίζει να έχει ενοχές για την προπαγάνδα και τα ψέματα, τον κυνισμό και τον εκφοβισμό, την ωμότητα και την κρατική βία, για τις μεθόδους, που χρησιμοποίησε ακολουθώντας τους κανόνες της λογικής, για τους φίλους, που εγκατέλειψε χάριν της «αναγκαίας» πορείας προς τη μελλοντική Γη της Επαγγελίας, που δεν τη βλέπει πουθενά. «Όπου κι αν έστρεφε το βλέμμα του, το μόνο που έβλεπε ήταν η έρημος και το σκοτάδι της νύχτας». Το Κόμμα, αλαζονικό, έχασε την επαφή με τη λαϊκή βάση του, με το αρχικό όραμα, με τον άνθρωπο. Η διαφορά είναι, όπως λέει ένας κουρασμένος Ρουμπάσοφ στον παλαιό συναγωνιστή και νυν ανακριτή του Ιβανόφ, ότι «τότε γράφαμε Ιστορία, τώρα εσείς απλώς κάνετε πολιτική».

«Όταν νεότεροι διαβάζαμε το Μηδέν και το άπειρο του Καίσλερ, ανίδεοι για όσα συνέβαιναν κάτω από τη μύτη μας και υπερβέβαιοι ότι τα πάντα ήταν σατανικές επινοήσεις του καπιταλισμού, προκειμένου να ανακόψει την ουμανιστική πορεία του σοσιαλισμού στο μέλλον, που το φανταζόμαστε γεμάτο ευδία και ευτυχία, δυσανασχετούσαμε εναντίον του συγγραφέα», θα παραδεχθεί χρόνια αργότερα ο ιστορικός και δημοσιογράφος Τάσος Βουρνάς σε κριτική του στη (μη κυβερνητική τότε) Αυγή: («Ρομαντικέ μου Άρθουρ Καίσλερ!» 17.4.1988).

Αναγκαίοι οι συνειρμοί με το έργο του Καίσλερ στη σημερινή Ελλάδα τηρουμένων των αναλογιών. Με τις ελπίδες που διαψεύστηκαν, με το ηθικό πλεονέκτημα που κονιορτοποιήθηκε, με τον απαράδεκτο διαχωρισμό των πολιτών σε μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς, σε εξωνημένους και σωτήρες με τη ρομφαία της κάθαρσης στο χέρι, σε προσκυνημένους και «αγανακτισμένους». Με υπογραφή τρίτου μνημονίου, ενώ τα προηγούμενα τα αφόριζαν, με τρομερές περικοπές συντάξεων, ενώ διαμαρτύρονταν για τις προηγούμενες των… προηγούμενων κυβερνήσεων, για καινούργιους ΕΝΦΙΑ, για διορισμούς, όπως στο παλαιό σύστημα το οποίο αφόριζαν μετά βδελυγμίας, με προσπάθεια ελέγχου της δικαιοσύνης, των ΜΜΕ, του συνδικαλισμού, του ποδοσφαίρου, του… παντός του επιστητού… Σε μια χώρα με έναν στους πέντε πολίτες κάτω από το όριο της φτώχειας, να παίρνει ο βουλευτής και ο υπουργός υψηλή αποζημίωση και, επιπλέον, ατέλειες, επιδόματα ενοικίου. Με το γνωστό ζευγάρι υπουργών να παίρνει για ενοίκιο ένα χιλιάρικο τον μήνα για ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι, «ως τμήμα της αμοιβής», ενώ δεν ξέρουν τι έχουν. Άλλος ότι ναι, τα έπαιρνε τα επιδόματα, αλλά θα τα επιστρέψει. Ο άλλος ότι τα ζήτησε αλλά δεν τα πήρε… Έλεος τελικά, έλεος που δεν έχει τελειωμό. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς… Ιδού το «Μηδέν» του Καίσλερ στα ελληνικά δρώμενα.  

Μας μένει το «άπειρο»: Γενικά δεν γνωρίζει η Αριστερά του Αλέξη τι ποιεί η Δεξιά του Πάνου. Ένας του κινήματος «Δεν πληρώνω» δικαιώθηκε, με τον διορισμό του στο Μαξίμου. Τώρα πληρώνεται. Άλλος οπλοφορεί και μπαίνει ετσιθελικά στα γήπεδο. Σύσσωμη η αντιπολίτευση αποχώρησε από την προανακριτική για το σκάνδαλο Novartis και ο πρόεδρος της Βουλής τους κατηγόρησε, επειδή ζήτησε να εμφανισθούν στην επιτροπή οι «κουκουλοφόροι»… μάρτυρες, όπως σε κάθε δημοκρατική πολιτεία, που σέβεται τους θεσμούς. Δημιουργούν καθημερινά πόλωση, ενώ απειλητικά σύννεφα απλώνονται στη χώρα από παντού. Για όλα… φταίει το παλιό πολιτικό σύστημα η απάντησή τους. Οι παλιοί έχουν, βεβαίως, την ευθύνη για τα δικά τους, όμως, πεπραγμένα και οι σημερινοί για τα τωρινά, άλλωστε και τούτοι ήδη «πάλιωσαν», έγιναν «σύστημα» η ανταπάντηση. Εδώ δεν μπορεί παρά να ισχύει η ρήση του Αϊνστάιν «δύο πράγματα είναι άπειρα: το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία. Και για το σύμπαν διατηρώ κάποιες αμφιβολίες».

Δυστυχώς, όμως, μαζί με τη βλακεία, την οποία πληρώνουμε όλοι, συμπληρώστε και τα λοιπά συνθετικά: την αλαζονεία της εξουσίας, την καρέκλα, τη μετριότητα, συνθετικά τα οποία καθορίζουν και απειλούν τις τύχες μας. Μηδέν στο πηλίκο, λοιπόν, και άπειρο στο τίποτε. Συμφωνούμε με τον Τάσο Βουρνά και την τότε (1988) Αυγή («Ρομαντικέ μου της πρώην Αριστεράς και της Προόδου»). Το μηδέν και το άπειρο στην σημερινή ελληνική έκδοση.

Το όνομά σας:
Το email σας:
Θέμα:
Σχόλιο: (μέχρι 1000 χαρακτήρες)


Προσφατα

18.09.18 | Ανατομία πολιτικής μελαγχολίας

«Ανατομία της Πολιτικής Μελαγχολίας» έχει τίτλο το βιβλίο του βέλγου φιλοσόφου Lieven de Gauter....

17.09.18 | Ο… χονδρός κι ο… λιγνός κορμός

Αφορμή για τούτο το σχόλιο αποτέλεσε το ερώτημα μικρού παιδιού προς τον ηλικιωμένο κύριο, που το...

28.07.18 | Αντί συγγνώμης… τιμητές και τιμωροί

Πολλά τα ερωτήματα, που εξακολουθούν να πλανώνται πάνω από τα αποκαΐδια, πολλές, όμως, και οι...

27.07.18 | Tο «ιερό» τρολ*

Ο Μητροπολίτης Αιγιαλείας και Καλαβρύτων Αμβρόσιος, γνωστός για τις μεσαιωνικές του αντιλήψεις και...

17.07.18 | Airbnb ή σύγχρονες μέθοδοι μίσθωσης

Η Airbnb είναι ιστοσελίδα καταχώρησης, εύρεσης και ενοικίασης καταλυμάτων, μέσω του διαδικτύου....

10.07.18 | Ένας στρατηγικός - θεσμικός σύμβουλος

Στο τελευταίο Υστερόγραφό μας (Η.Α. 3ης Ιουλίου), με αφορμή την αντίδραση του Προέδρου της Γαλλικής...

03.07.18 | Ο καθένας στη θέση του

Το θέμα ασήμαντο φαινομενικά καταρχάς πήρε διαστάσεις στα διεθνή ΜΜΕ, αλλά και στα δικά μας πριν...

26.06.18 | Στερνή γνώση

Το Καστελόριζο επέλεξε -ως γνωστόν- ο Γιώργος Παπανδρέου να αναγγείλει ουσιαστικά την περίοδο των...