Μονάδες, που το χρηματιστήριο δεν έφτασε ποτέ. Αντίθετα κατρακύλησε -ως γνωστό- κάτω από τις 2,000, εξανεμίζοντας πραγματικές και υποθετικές περιουσίες και συντρίβοντας τις προσδοκίες πλουτισμού χιλιάδων «επενδυτών».
Μπορεί αλήθεια το χρηματιστήριο να φτάσει τις 5 ή 7 χιλιάδες μονάδες; Α, μην περιμένετε από εμένα να σας πω, δεν είμαι ειδικός. Μην περιμένετε όμως να σας πουν ούτε οι ειδικοί. Δεν το ξέρουν, ό,τι και αν ισχυρίζονται, καθώς η άνοδος και η πτώση του ελληνικού χρηματιστηρίου δεν εξαρτάται από πράγματα που μπορούν να υπολογίσουν ή να μετρήσουν ακόμα και οι καλύτεροι επαγγελματίες. Μπορούν να κάνουν υποθέσεις, μπορεί αυτές να έχουν πράγματι βάση και να είναι πιο πιθανές από τις δικές μας, αλλά σίγουρα δεν αξίζουν τα χρήματά σας. Οπότε αν τα ρίξετε στο χρηματιστήριο και τα χάσετε, δεν έχετε δικαίωμα να πείτε «όλοι έλεγαν ότι θα ανέβει».
Μπορούμε να φανταστούμε πώς θα πάει η τιμή ενός προϊόντος, έστω με μικρό ρίσκο. Η σοκολάτα που κάνει σήμερα 1 ευρώ, ίσως κάνει 1,10 ή 1,20 το 2012. Ξέρουμε τη ζήτηση, υπολογίζουμε με καλή προσέγγιση την εξέλιξη του εργατικού κόστους, της ενέργειας, τις τιμές κακάο και γάλακτος, λίγο-πολύ μπορούμε να προβλέψουμε την τιμή της σοκολάτας σε τρία χρόνια. Οι μετοχές όμως του ελληνικού -ειδικά- χρηματιστηρίου, είναι τελείως άλλο πράγμα. Δεν έχουν από μόνες τους αξία και η εξέλιξη της τιμής τους αντανακλά δευτερευόντως μόνο την πορεία των εταιριών που αντιπροσωπεύουν. Πρωτίστως, αντανακλά την είσοδο και έξοδο στο χρηματιστήριο ξένων «επενδυτικών κεφαλαίων», δηλ. εταιριών, ομίλων και ταμείων του εξωτερικού, που κατέχουν σχεδόν τις μισές ελληνικές μετοχές. Όταν οι ξένοι αγοράζουν, όταν ξεπερνούν το 50% των ελληνικών μετοχών, ο δείκτης ανεβαίνει. Όταν πουλούν, πέφτει. Και όταν πουλούν βιαστικά, όπως έκαναν πρόσφατα με την παντελώς απρόβλεπτη κρίση, πέφτει απότομα.
Θέλετε να επενδύσετε στο χρηματιστήριο; Η μόνη συμβουλή είναι «κάντε το συντηρητικά». Βάλτε το 20-30% της αποταμίευσής σας, με την προϋπόθεση μάλιστα ότι αν τη χάσετε, δεν θα σας στοιχίσει τη ζωή και την ηρεμία της οικογένειάς σας.