Στο φύλλο της 13ης Φεβρουαρίου δημοσιεύεται επιστολή του πολιτικού μηχανικού (και Γραμματέα του Συλλόγου Περιβάλλοντος Ιωαννίνων) Κώστα Σακκά με τίτλο «Χωρίς φράγμα οι πλημμύρες θα ήταν μεγαλύτερες» και βασική ιδέα ότι ο κίνδυνος για την πεδιάδα της Άρτας από την κατάρρευση του φράγματος Ιμαρέτ θα ήταν μεγαλύτερος, εάν δεν υπήρχε αυτό το φράγμα και κυρίως το μεγάλο υδροηλεκτρικό του Πουρναρίου, τα οποία δρουν ευεργετικά στην περίπτωση του Αράχθου. Επιτρέψτε μου ένα στοιχειώδη αντίλογο.
Μνημονεύω κατ’ αρχήν την εμπεριστατωμένη κριτική του E.Goldsmith (http://www.edwardgoldsmith.com/page157.html), του M. Arnold ("Floods as Man-made disasters" The Ecologist Vol. 6 No. 5, June 1976) και άλλων στην αντίληψη ότι οι μεγάλες τεχνικές κατασκευές, όπως τα αντιπλημμυρικά φράγματα, έχουν συμβάλει στην αντιμετώπιση των πλημμυρών. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με την παραπάνω κριτική, λειτουργούν ως μηχανισμοί μεταφοράς των πλημμυρικών κινδύνων σε άλλες περιοχές. Κάτι που πρέπει να μας υποψιάσει και στην περίπτωση των πλημμυρών του Έβρου, τακτικών πλέον κάθε δεύτερο ή τρίτο χρόνο, όπου χρειάζεται να διερευνηθεί ο βαθμός ευθύνης των 3 φραγμάτων στο βουλγαρικό τμήμα του ποταμού.
Ειδικά για το χωμάτινο φράγμα Ιμαρέτ, το οποίο διερράγη στην Άρτα, επισημαίνω ότι δεν πρόκειται για έργο αυτοτελές αλλά συμπληρωματικό του μεγάλου υδροηλεκτρικού του Πουρναρίου, δεν είναι δηλαδή έργο για να ελέγξει τη ροή του ποταμού αλλά τις συνέπειες του κύριου φράγματος. Δεν πρόκειται για ασήμαντες λεπτομέρειες, αφού είναι τελείως διαφορετική η λογική λειτουργίας ενός αντιπλημμυρικού και ενός υδροηλεκτρικού φράγματος. Το πρώτο απαιτεί διατήρηση του ταμιευτήρα στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο ενώ το δεύτερο ακριβώς το αντίθετο.
Αυτή η «λογική ταμιευτήρων» οδηγεί στην όξυνση των κινδύνων σε περιόδους ακραίων καιρικών συνθηκών, καθώς τα φράγματα μετατρέπονται κυριολεκτικά σε «βόμβες»  για τις περιοχές κατάντη από αυτά. Ο κίνδυνος αυτός, τον οποίο έχει περιγράψει εύστοχα η ελληνική λογοτεχνία (ο Σπύρος Πλασκοβίτης στο μυθιστόρημα «το φράγμα»), δεν είναι θεωρητικός αλλά έχει επαληθευθεί από καταστροφικά γεγονότα, με πιο σημαντικό την υπερχείλιση, ύστερα από μεγάλες κατολισθήσεις, του φράγματος Vaiont στη Βόρεια Ιταλία το 1954 και το θάνατο εκατοντάδων ανθρώπων, χωρίς σημειωτέον να επηρεαστεί καθόλου η αντοχή του φράγματος αυτή καθεαυτή.
Το Πουρνάρι μπορεί να μην είναι Vaiont (και ευχόμαστε να μη γίνει ποτέ !), όμως δεν έχει αποφευχθεί ούτε στην περίπτωσή του ο θάνατος αθώων ανθρώπων. Αναφέρομαι στον πνιγμό των τσιγγάνων στα τέλη της δεκαετίας του ’80 στα ορμητικά νερά, που προκλήθηκαν από την αιφνιδιαστική λειτουργία του Υ/Η εργοστασίου. Ας αναρωτηθούμε, εάν η μετατροπή του Αράχθου σε «κοίτη υδροηλεκτρικού έργου» με απαγορευμένη την πρόσβαση στους πολίτες είναι αμελητέα συνέπεια.
Ας μη λησμονούμε ακόμη ότι η παλιά γέφυρα της Άρτας γνώρισε πολλές φορές στο παρελθόν τις πλημμύρες του Αράχθου αλλά ουδέποτε απειλήθηκε σε τέτοιο βαθμό με κατάρρευση, παρά μόνο τα τελευταία χρόνια, όταν στερήθηκε τις φερτές ύλες και τη λάσπη του ποταμού, που κατακρατούνται στον ταμιευτήρα του Πουρναρίου.  Υπενθυμίζω ότι έχουν γίνει ήδη μία φορά πολυδάπανες εργασίες συντήρησης της παλιάς γέφυρας, πριν από 25 περίπου χρόνια.
Στις επιπτώσεις στον κάμπο της Άρτας ας προσθέσουμε την πτώση του υδροφόρου ορίζοντα, την αλάτωση των εδαφών στην περιοχή του δέλτα του Αράχθου και τις αρνητικές συνέπειες στην  αγροτική παραγωγή αλλά και τις οικολογικές καταστροφές από τις ανά δεκαετία διαρροές στο Ιμαρέτ, όπως η διασπορά σκουπιδιών από τη γειτονική χωματερή σε όλο το μήκος της όχθης και στον Αμβρακικό πριν από 10 χρόνια (που απαίτησε ασφαλώς τις αντίστοιχες δαπάνες απορρύπανσης), ζημιές οι οποίες δεν εμφανίζονται σε κανένα ισολογισμό της ΔΕΗ αλλά επιβαρύνουν το κοινωνικό σύνολο.  Δεν μιλάμε επομένως μόνο για κινδύνους σε ακραίες συνθήκες αλλά και για καθημερινό κόστος, οικολογικό, οικονομικό και κοινωνικό. Τουλάχιστον ας διδαχθούμε από τα λάθη του παρελθόντος. Εναλλακτικές λύσεις για την παραγωγή ενέργειας δόξα τω θεώ υπάρχουν πολλές.