Η Bιολογία χαρακτηρίζεται από πολλούς ως η επιστήμη του 21ου αιώνα. Ο καλπάζων ρυθμός με τον οποίο τα επιτεύγματα και οι εφαρμογές της Βιολογίας επηρεάζουν την καθημερινότητά μας ανατρέπει τους όρους με τους οποίους σκεφτόμασταν πριν μερικά χρόνια για τη ζωή και τη θέση του ανθρώπου στον έμβιο κόσμο. Αρκεί να πούμε ότι, αναγνωρίζοντας τη συμβολή της Βιολογίας στην ανθρώπινη πρόοδο, το έτος 2009 ονομάστηκε διεθνώς «έτος Δαρβίνου», προκειμένου να τιμηθεί η επέτειος των 200 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου ερευνητή.
Εάν αυτά συμβαίνουν παγκοσμίως, τι συμβαίνει στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων; Με τι μέσα θεραπεύεται η επιστήμη της Βιολογίας, και, κυρίως, διδάσκεται η επιστήμη στους νέους που την επιλέγουν; Θα περίμενε κανείς ότι ένα ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα που θέλει να χαρακτηρίζεται «Ίδρυμα Αριστείας» θα έθετε ως μια από τις πιο άμεσες προτεραιότητές του την ενίσχυση και ανάπτυξη στους κόλπους του της Βιολογίας, τόσο στο επίπεδο της εκπαίδευσης όσο και της έρευνας. Δυστυχώς τα αυτονόητα δεν είναι πάντοτε δεδομένα στην Ελλάδα και, δυστυχώς, ούτε και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Δέκα χρόνια μετά την ίδρυσή του, το Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών βρίσκεται αντιμέτωπο με προβλήματα, που χωρίς υπερβολή απειλούν τη λειτουργία του. Υποφέρει από έλλειψη σύγχρονου επιστημονικού εξοπλισμού, αριθμεί μόνο 13 μέλη μόνιμου Διδακτικού-Ερευνητικού Προσωπικού και κυρίως, στερείται αναγκαίων χώρων, τόσο για τη σωστή εκπαίδευση των φοιτητών του, όσο και για την έρευνα. Τα εργαστήρια του τμήματος, ερευνητικά και φοιτητικά, ασφυκτιούν σε τρία παλαιά προκατασκευασμένα κτίρια, συνολικού εμβαδού μόλις 1.600τμ., τα οποία δεν πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις ασφάλειας για τους διδάσκοντες και τους φοιτητές. Η κατάσταση έχει οξυνθεί τα 2 τελευταία χρόνια, μετά την αδικαιολόγητη απόφαση του Υπουργείου να αυξήσει τον αριθμό των εισακτέων σε 120 με αποτέλεσμα η αναλογία μόνιμου Διδακτικού Προσωπικού-Φοιτητών να είναι 1/38. Για να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση υποχρεωθήκαμε να μειώσουμε τις φοιτητικές εργαστηριακές ασκήσεις (οι φοιτητές μοιράζονται σε ομάδες των 20-25 ατόμων) κατά 20-50% στα 2 πρώτα έτη σπουδών, αφού είναι αδύνατον να «χωρέσουν» οι ομάδες αλλά και οι ώρες διδασκαλίας τους μέσα στην εβδομάδα. Είναι προφανές ότι αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα όπως επίλυση του κτιριακού προβλήματος, μείωση των εισακτέων και επενδύσεις για εξοπλισμό, το 2010, η κατάσταση θα επιδεινωθεί ραγδαία και το επίπεδο της εκπαίδευσης θα συρρικνωθεί δραματικά. Θα διαψευσθούν πανηγυρικά οι ελπίδες που έχουν εναποθέσει σε μας, τους 13 διδάσκοντες, πάνω από 500 νέοι άνθρωποι και οι οικογένειές τους, για μια σύγχρονη και ποιοτική τριτοβάθμια εκπαίδευση σε μια επιστήμη αιχμής.
Τι κάνει λοιπόν η διοίκηση του Πανεπιστημίου για την άμεση αντιμετώπιση της κατάστασης; Λιγότερο από το τίποτα. Το 2007, μετά από πρόταση του Π.Ι. και σε συνέχεια απόφασης του ΥΠΕΠΘ, άρχισε η ανέγερση κτιρίου, γνωστού ως Πολυδύναμου, το οποίο, σύμφωνα με τη μελέτη θα στέγαζε το τμήμα μας μαζί με το τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών. Η κατασκευή του εν λόγω κτιρίου ολοκληρώνεται σύντομα και, χωρίς καμία επίσημη απόφαση αλλαγής της χρήσης του, δίνεται εξ ολοκλήρου στο ΜΕΥ. Η ενέργεια αυτή στερείται διαφάνειας και ελέγχεται ως προς τη νομιμότητά της.
Η μόνη πρόταση της Πρυτανείας που ομολογουμένως ακούσαμε με ανακούφιση, ήταν η κατασκευή ενός ακόμη Πολυδύναμου κτιρίου για το Β.Ε.Τ. Δυστυχώς και η υλοποίηση της πρότασης αυτής, όπως πληροφορούμαστε, δεν αποκλείεται να καθυστερήσει γιατί θα δοθεί προτεραιότητα στην ανέγερση ενός ακόμη κτιρίου για το τμήμα Χημείας, το Χ1 (υπάρχουν ήδη τα Χ2 και Χ3, συνολικού εμβαδού 16.000 τμ). Με άλλα λόγια «Γιάννης κερνά και Γιάννης πίνει» (η συνωνυμία είναι απλή σύμπτωση). Διερωτάται κανείς ποια η σκοπιμότητα να δοθεί προτεραιότητα στο τμήμα Χημείας, και ίσως αναρωτιέται μήπως κατατρέχομαστε από σύμπλεγμα καταδίωξης. Όχι, υπάρχει πολιτική αιτίαση. Η απορρόφηση κονδυλίων για το Χ1  θα είναι 5πλάσια από εκείνη για το Πολυδύναμο. Το κτίριο είναι «στολίδι» για το Πανεπιστήμιο. Με άλλα λόγια επιδεικνύεται έργο, αδιαφορώντας για την ουσία και εγκαταλείποντας ένα ολόκληρο Τμήμα στην τύχη του. Η αδιαφορία του Πανεπιστημίου για το Β.Ε.Τ. και η παντελής έλλειψη προγραμματισμού φαίνεται και από το ότι έχει ήδη χρηματοδοτηθεί μελέτη για την ανέγερση κτιρίου του τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών που ιδρύθηκε εφέτος. Βέβαια, σε καμία περίπτωση δεν αντιδικούμε με το νεοϊδρυθέν τμήμα. Αντίθετα, επικροτούμε και χαιρόμαστε για την απόφαση, αφού η ανέγερση κτιρίου αποτελεί ένα από τα αυτονόητα που αναφέρθηκαν προηγουμένως, μια απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία ενός Τμήματος. Για το Β.Ε.Τ. όμως, που ιδρύθηκε και  λειτουργεί 10 χρόνια τώρα, όχι μόνο δεν έχει χρηματοδοτηθεί μελέτη για τη στέγασή του , αλλά δεν υπάρχει ούτε πρόβλεψη! Η όλη κατάσταση δεν προβληματίζει μόνο τους διδάσκοντες αλλά και τους φοιτητές του Τμήματος, και θα πρέπει ακόμη να προβληματίσει τόσο την τοπική κοινωνία όσο και το ΥΠΕΠΘ. Ο σύλλογος φοιτητών οργάνωσε πρόσφατα ημερίδα για τα προβλήματα του τμήματος στην οποία είχε προσκληθεί και ο πρύτανης κ. Ι. Γεροθανάσης. Περιμέναμε όλοι ότι ο κ. Πρύτανης, σεβόμενος την αγωνία των φοιτητών για εξεύρεση λύσης στα   οξύτατα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην εκπαίδευσή τους, θα πρότεινε μια, έστω προσωρινή, λύση. Απεναντίας οι προτάσεις του, όπως φάνηκε και από τις αντιδράσεις του ακροατήριου, κάθε άλλο παρά λύσεις προσέφεραν. Χαρακτηριστικά ακούστηκε: «…μα πέστε μας αν μας θέλετε τελικά..».
Έχει να προτείνει κάποια λύση το Β.Ε.Τ. ή παραμένουμε απλοί παρατηρητές του προβλήματος που περιμένουν λύσεις «άνωθεν»; Η απάντηση είναι πως ναι. Έχουμε προτείνει να εφαρμοστεί η απόφαση του ΥΠΕΠΘ σχετικά με την ισότιμη κατανομή των χώρων του υπό ανέγερση Πολυδύναμου Κτιρίου μεταξύ του Β.Ε.Τ. και του Μ.Ε.Υ., να αρχίσει το  2010, η κατασκευή ενός ακόμη Πολυδύναμου, το οποίο θα αποδοθεί εξολοκλήρου στο τμήμα μας καθώς και η ανακαίνιση των προκατασκευασμένων κτιρίων που για λόγους χωρητικότητας και ελλιπούς ασφάλειας δεν μπορούν να αξιοποιηθούν και να συνεχίσουν να λειτουργούν και  με την ολοκλήρωση του 2ου Πολυδύναμου να αποδοθούν οι χώροι του πρώτου στο τμήμα Μ.Ε.Υ.. Η πρότασή μας υποβλήθηκε στη διοίκηση του Πανεπιστημίου πριν ένα χρόνο και είναι απολύτως εφικτή και όχι πολυδάπανη.

Ο κ. Θυφρονίτης είναι πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών.