Τα αρχεία των επιχειρήσεων αποτελούν πολύτιμες πηγές για την επιχειρηματική δραστηριότητα αλλά και για την οικονομική ιστορία ενός τόπου ή μιας χώρας. Αποτελούν επίσης σημαντική πηγή για μια σειρά από  άλλες οπτικές της ιστορίας. Με βάση αυτά αρχεία ξεκίνησε η ανάπτυξη της οικονομικής ιστορίας πολλών περιοχών και επιχειρήσεων, στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της Αμερικής, πριν από έναν αιώνα περίπου.
    Όλα αυτά έχουν ακόμη μεγαλύτερη αξία, για τη χώρα μας και για την πόλη μας,  όταν μιλάμε για τα αρχεία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Ε.Τ.Ε.).  Η έκθεση που οργάνωσε το Ιστορικό Αρχείο της σε συνεργασία με την Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών με θέμα, «Ο Ηπειρώτης Γεώργιος Σταύρος, 1788-1869. Θεμελιωτής της Οικονομικής Συγκρότησης του Νεοελληνικού Κράτους» αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οργανώθηκε με αφορμή τον εορτασμό των ελευθερίων της πόλης των Ιωαννίνων, για να τιμήσει τον ιδρυτή της Ε.Τ.Ε., στη γενέτειρά του και τελεί υπό την αιγίδα του επίσης Ηπειρώτη Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κυρίου Κάρολου Παπούλια και θα διαρκέσει μέχρι την 19.3.2010.
Μέσα από τα 149 τεκμήρια που εκτίθενται, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να ενημερωθεί για, «…την πολύπλευρη και μοναδική αν αναλογιστεί κανείς το πλαίσιο μέσα στο οποίο έδρασε περίπτωση δημόσιου προσώπου της εποχής που ανέπτυξε ενεργό δράση με λαμπρά αποτελέσματα, στο σύνολο των θεσμών που δημιουργήθηκαν για να εξασφαλίσουν, στην εξεγερμένη Ελλάδα και στα αμέσως μετέπειτα χρόνια, τους μηχανισμούς εκείνους που θα έβαζαν σε λειτουργία την οικονομία της χώρας εκ του μηδενός.», όπως σημειώνει ο επικεφαλής του Ιστορικού Αρχείου της Ε.Τ.Ε. Γεράσιμος Νοταράς, στην εισαγωγή της ειδικής έκδοσης που συνοδεύει την έκθεση.

Ο Γεώργιος Σταύρος μέσα από τα αρχειακά τεκμήρια
Στην πρώτη ενότητα της έκθεσης, με τίτλο, «Ο Γεώργιος Σταύρος μέσα από τα αρχειακά τεκμήρια», περιλαμβάνονται τεκμήρια:
1.- Για την πλούσια πολιτικοστρατιωτική του δράση στον απελευθερωτικό αγώνα η οποία ξεκινάει με τη μύησή του στη Φιλική Εταιρεία και την  ενίσχυση του αγώνα, συνεχίζεται με την κάθοδό του στην Ελλάδα το 1824, τον ορισμό του ως ταμία του «Εκτελεστικού», τη συμμετοχή του σε διπλωματικές αποστολές, στην εκστρατεία κατά του Ιμπραήμ και στην πολιορκία του Μεσολογγίου, ως χιλίαρχος, με σώμα πενήντα πολεμιστών και ολοκληρώνεται με την εκλογή του ως πληρεξουσίου στις Γ΄ και Ε΄ Εθνοσυνελεύσεις (Τροιζήνα 182, Άργος 1831).
2.- Για την Καποδιστριακή περίοδο, κατά την οποία πρόσφερε τις οικονομικές και τραπεζικές γνώσεις του, από ανώτατες θέσεις του οικονομικού επιτελείου του Κυβερνήτη, στην προσπάθεια της «εκ του μηδενός» οργάνωσης και διαχείρισης της οικονομίας του νεοσύστατου κράτους. Στην περίοδο αυτή καταγράφονται και οι πρώτες προσπάθειες  για την κυκλοφορία εθνικού νομίσματος και την εγκαθίδρυση οργανωμένης τραπεζικής πίστης, με την ίδρυση προεξοφλητικού γραφείου, γνωστού ως «Χρηματιστική Τράπεζα» (1928). Στόχος της να εκδίδει έντοκες ομολογίες και μετοχές, «επί τη προσδοκία ότι τα κεφάλαια ήθελον συρρεύσει δι’ αυτής εκ πατριωτισμού εις το κενόν δημόσιον ταμείον…». Επικεφαλής της τράπεζας τέθηκε ο Γεώργιος Σταύρου. Δεν κατάφερε όμως να ευδοκιμήσει επί μακρόν και να αποκτήσει χαρακτήρα οργανωμένου πιστωτικού ιδρύματος, επειδή το κράτος απορροφούσε όλα τα διαθέσιμά της και διαλύθηκε το 1834.   
3.- Για τα γεγονότα που μεσολάβησαν από τη δολοφονία του Καποδίστρια (1831) μέχρι την ίδρυση της Ε.Τ.Ε. Στην περίοδο αυτή ο Γεώργιος Σταύρου συμμετείχε στη διεύθυνση της Τράπεζας Εϋνάρδου, η οποία λειτούργησε ικανοποιητικά (1838-1840) ως προεξοφλητικό γραφείο και κατάφερε να περιορίσει την τοκογλυφία και να προετοιμάσει το έδαφος για την ίδρυση ενός οργανωμένου πιστωτικού ιδρύματος. Η προσπάθεια αυτή είχε αίσια έκβαση το 1841 με την ίδρυση της Ε.Τ.Ε. η οποία αποτέλεσε το βασικό μοχλό ανάπτυξης του χρματοπιστωτικού συστήματος στη χώρα μας.
4.- Για τις πρόνοιες του Γεωργίου Σταύρου για την ιδιαίτερη πατρίδα του, τα Ιωάννινα και κυρίως για το Ορφανοτροφείο Γεωργίου Σταύρου. Στα τεκμήρια αυτής της περιόδου, τα οποία είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα, περιλαμβάνονται η χειρόγραφη διαθήκη του, η μετάφραση του αυτοκρατορικού φιρμανίου του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ με το οποίο επιτράπηκε η ίδρυση του Ορφανοτροφείου (1876), ο Διοργανισμός του Ορφανοτροφείου, το σχέδιο με τα όρια του οικοπέδου και τη χωροθέτηση του κτιρίου, κ.α.

Η εισαγωγή του Χαρτονομίσματος
Στη δεύτερη ενότητα της έκθεσης με τίτλο, «Η εισαγωγή του Χαρτονομίσματος» εκτίθενται τεκμήρια για τις προσπάθειες και τη δύσκολη διαδρομή της χώρας προς την καθιέρωση του εθνικού χαρτονομίσματος. Για να γίνουν αντιληπτές οι δυσκολίες του εγχειρήματος πρέπει να ληφθεί υπόψη η οικονομική και κοινωνική κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα προεπαναστατικά, κατά την επανάσταση και μετά την απελευθέρωση. Για την κατάσταση αυτή στον «οδηγό» της έκθεσης αναφέρονται, μεταξύ άλλων: «..Επί τέσσερις αιώνες, στη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής, για τους Έλληνες δεν υπάρχει εθνικό νόμισμα, ο γενικός πληθυσμός είναι ελάχιστα ενταγμένος σε μια εκχρηματισμένη οικονομία, στο χώρο δε της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κυκλοφορούσε πανσπερμία νομισμάτων, πέραν των οθωμανικών».
Οι προσπάθειες ξεκίνησαν από το δεύτερο χρόνο της επανάστασης με την έκδοση ομολογιών και κρατικών γραμματίων, με νομισματική μονάδα το τουρκικό γρόσι το οποίο εξακολουθούσε να είναι το κύριο νόμισμα και στον επαναστατημένο ελλαδικό χώρο. για την κάλυψη των αναγκών του Αγώνα και της Προσωρινής Διοίκησης. Οι τίτλοι αυτών των εκδόσεων μπορούν να θεωρηθούν και συναλλακτικά μέσα, δεδομένου ότι ο σχετικός νόμος για την έκδοσή τους καθόριζε ότι γίνονται δεκτοί από τα ταμεία, προτιμούνται για την αγορά εθνικών κτημάτων και είναι δεκτοί «και εις  τα συναλλάγματα». Η έκδοσή τους συνεχίστηκε μέχρι τα πρώτα χρόνια της Οθωνικής περιόδου.
Μετά την αποτυχία της Χρηματιστικής Τράπεζας ως πιστωτικού οργανισμού, ο Καποδίστριας οδηγήθηκε στην απόφαση έκδοσης χαρτονομίσματος, με νομισματική μονάδα τον φοίνικα, συνολικής αξίας τριών εκατομμυρίων. Το ποσό αυτό παραδόθηκε στο Εθνικό Ταμείο για την εξυπηρέτηση υποχρεώσεων του Δημοσίου. Για το λόγο αυτό οι «φοίνικες» δεν χαρακτηρίζονται τραπεζογραμμάτια, παρότι εκδόθηκαν από την Χρηματιστική Τράπεζα. Από τον Απρίλιο του 1832 παύουν να γίνονται δεκτοί από το Δημόσιο και ουσιαστικά αίρεται η κυκλοφορία τους.
Με την ίδρυση της Ε.Τ.Ε. το 1841, ο Γεώργιος Σταύρος εκλέγεται πρώτος διευθυντής της και το 1849 ισόβιος διοικητής. Ο νόμος για την ίδρυσή της καθόρισε και το δικαίωμά της για την έκδοση τραπεζογραμματίων. Η πρώτη έκδοση και κυκλοφορία πραγματοποιήθηκε το 1842, με νομισματική μονάδα τη δραχμή. Από τη χρονολογία αυτή εγκαινιάζεται μια μακρά εκδοτική διαδρομή διάρκειας 87 ετών, μέχρι την ίδρυση της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία έχει από τότε το εκδοτικό προνόμιο (μετά την εισαγωγή του ευρώ, με έγκριση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας). Τα τεκμήρια της έκθεσης αναφέρονται στις τέσσερις πρώτες εκδόσεις που πραγματοποίησε η Ε.Τ.Ε. από το 1842 μέχρι το 1860 και καλύπτουν την περίοδο της δραστηριότητας του Γεωργίου Σταύρου. Καλύπτουν όλες τις εκδόσεις, στις οποίες αποτυπώνονται και τα βήματα οικονομικής και πολιτικής προόδου του νεοελληνικού κράτους. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και όσα αναφέρονται στον «οδηγό» της έκθεσης για τα εικαστικά θέματα των τραπεζογραμματίων σε δραχμές, αλλά και για τις διαδικασίες και τις τεχνικές κατασκευής τους: «…Από τη λιτή εκτύπωση της πρώτης έκδοσης με τη μονόχρωμη εκτύπωση μιας όψεως, τα υποτυπώδη διακοσμητικά στοιχεία και την παντελή έλλειψη μέτρων αποτρεπτικών της παραποίησης και πλαστογράφησης περνάμε σε πιο άρτιες εκτυπώσεις και εικαστικές επιδόσεις απαιτήσεων. Από τις προκατασκευασμένες, πολλές φορές ενδιαφέρουσες χαρακτικές προτάσεις των κατασκευαστικών εταιρειών, που κοσμούν πανομοιότυπα τα τραπεζογραμμάτια της υφηλίου, περνάμε στον Μιχαήλ Αξελό.  Από τον απρόσωπο “παγκοσμιοποιημένο” χαράκτη στον καλλιτέχνη που θα αποδώσει μια αισθητική “δεμένη” με τον τόπο και ο οποίος θα προσπαθήσει να σηματοδοτήσει τα ρεύματα της εποχής του.

Η έκδοση
Η καλαίσθητη ειδική έκδοση – οδηγός που συνοδεύει την έκθεση, παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τον Γεώργιο Σταύρο, για την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο και για τα εκθέματα. Εκδόθηκε από το Ιστορικό Αρχείο της Ε.Τ.Ε. και την οργάνωση και εποπτεία της είχε ο επικεφαλής του Ιστορικού Αρχείου Γεράσιμος Νοταράς. Αρκετά τεκμήρια της τέταρτης έκδοσης χαρτονομισμάτων από την Ε.Τ.Ε. (α’ και β’ φάση) δημοσιεύονται για πρώτη φορά. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τον περιορισμένο αριθμό αντιτύπων (1500), καθιστά την έκδοση συλλεκτική.