Τρίτη, 6 Μαρτίου 2018
|
Της Βίκυς Βάββα*

Το Τραμ με το όνομα «Πόθος»

Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός Μουσική: Άγγελος Τριανταφύλλου Φωτισμοί: Γιάννης Δρακουλαράκος

«Πιστεύω ότι το μεγαλύτερο προτέρημα του έργου είναι η αυθεντικότητά του, η πιστότητά του στη ζωή. Δεν υπάρχουν ‘‘καλοί’’ ή ‘‘κακοί’’ άνθρωποι. Ορισμένοι είναι λίγο καλύτεροι ή λίγο χειρότεροι, ωστόσο όλοι ενεργούν περισσότερο µε βάση την παρανόηση παρά την κακία. Από τυφλότητα σε ό,τι συμβαίνει στην καρδιά του άλλου. Ο Στάνλεϊ δεν βλέπει την Μπλανς σαν ένα απελπισµένο πλάσµα, αλλά σαν µια υπολογίστρια σκύλα. Κανείς δεν ‘‘βλέπει’’ κανέναν πραγματικά, ο κάθε ήρωας βλέπει τον άλλον µόνο µέσα από τις ρωγµές του εγωισµού του. Είναι επόµενο ένα έργο σαν αυτό να έχει ως βασικό θέµα εκείνο της κατανόησης, της ανθρώπινης επικοινωνίας. Πρόκειται για µια τραγωδία µε τον κλασικό στόχο να φέρει µια κάθαρση, προκαλώντας το έλεος και τον φόβο του θεατή. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο η Μπλανς πρέπει να κερδίσει στο τέλος την κατανόηση και τη συμπόνια του κοινού. Κι αυτό πρέπει να γίνει χωρίς να μετατραπεί σε τέρας ο Στάνλεϊ. Η παρανόηση κι όχι ο Στάνλεϊ οδηγεί την Μπλανς στην καταστροφή. Στο τέλος ο θεατής πρέπει να πει: ‘‘Αν γνώριζαν ο ένας για τον άλλον…»
Αυτές τις σκέψεις μοιράζεται ο συγγραφέας Τενεσί Ουίλιαµς για το δημιούργημά του “A streetcar named desire” με το σκηνοθέτη Ε. Καζάν το 1947, χρονιά του πρώτου ανεβάσματος του έργου στη Νέα Υόρκη. Θα παιχτεί για 855 παραστάσεις και θα αποτελέσει ένα από τα εμβληματικά έργα του 20ου αιώνα. Έκτοτε το έργο θα γνωρίσει πολλά ανεβάσματα και προσεγγίσεις. Στην Ελλάδα θα γίνει γνωστό ήδη από το ανέβασμα του Κουν το χειμώνα 1948 – 49 με τον τίτλο «Λεωφορείο ο Πόθος», τίτλος που θα διατηρηθεί σε όλες τις μεταφράσεις μέχρι αυτή την τελευταία του Αντώνη Γαλέου, ο οποίος παραδίδει, σύμφωνα με το σκηνοθέτη, Μιχαήλ Μαρμαρινό, ένα «νέο, ασπαίρον, ζωντανό, ευθύβολο, πιστό, τολμηρό και παράξενο, ακριβές – κατά συνέπεια ποιητικό – κείμενο».
Η ιστορία εκτυλίσσεται το 1947 στη Νέα Ορλεάνη. Η Μπλανς (Μαρία Ναυπλιώτου), καθηγήτρια από το Νότο επισκέπτεται στη Νέα Ορλεάνη την αδελφή της Στέλλα (Θεοδώρα Τζήμου), που ζει με τον Πολωνικής καταγωγής άνδρα της Στάνλεϊ (Χάρης Φραγκούλης). Η συνάντηση αυτή θα αποδειχθεί μοιραία: η σύγκρουση των δύο κόσμων, του «γυάλινου» κόσμου της έκπτωτης και εύθραυστης Μπλανς με τον ωμό, απογυμνωμένο από διακοσμητικά στοιχεία, κόσμο του Στάνλεϊ, είναι αναπόφευκτη και θα διευρύνει τα ρήγματα. Τραυματικές αναμνήσεις, ανεκπλήρωτα όνειρα, πόθοι και ανομολόγητες σκέψεις, υπαρξιακά αδιέξοδα και αδυναμίες θα αναδυθούν στο φως – σε αυτό το φως που τόσο τρομάζει την Μπλανς - ένας κόσμος φοβισμένος, υπό κατάρρευση, θα επικρατήσει…
Σε ένα σκηνικό κατακερματισμένο και πολυεπίπεδο, με τη γιγαντοοθόνη να ζουμάρει σε σημεία και να «αφηγείται» παράλληλα με τη σκηνική δράση τις επιμέρους ιστορίες των ψυχικών ρωγμών των ηρώων, μέσα από τη συνοδεία μπλουζ ήχων – ο συνταρακτικότερος τρόπος για να αφηγηθεί κανείς τη δυστυχία, όπως αναφέρει ο σκηνοθέτης στο επίμετρο του προγράμματος της παράστασης –  υπό τους φωτισμούς που υπαγορεύει η ευθραυστότητα της Μπλανς, εισήλθαμε στο σύμπαν του Τραμ με το όνομα Πόθος, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.
Συμπορευτήκαμε με τους ήρωες στην επώδυνη, καθοδική τους πορεία προς τα μέσα. Αγγίξαμε μέσα από τη δική τους ιστορία τις δικές μας υπαρξιακές ανησυχίες, τα δικά μας έκπτωτα κομμάτια, τα δικά μας αντίδοτα στην απώλεια και τον πόνο. Προσωπικά, θα προτιμούσα επί σκηνής μια Μπλανς που να μη με τυφλώνει η λάμψη και η ομορφιά της τόσο, αλλά σίγουρα ταξίδεψα συναισθηματικά σε κάποιες εξαιρετικές σκηνές, με αποκορύφωμα την τελική, τελετουργική, υπερβατική έξοδο της Μπλανς από τη σκηνή – και τελικά από τα εγκόσμια. Αυτό που σίγουρα θα επιθυμούσα να αισθανθώ σε εντονότερο βαθμό, είναι η ακατανίκητη χημεία μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών, η αίσθηση ότι το να ενωθούν είναι επείγον όσο και καταστροφικό, μοιραίο και αναπότρεπτο.
Σε κάθε περίπτωση, η επαφή με ένα τέτοιο κείμενο μέσα από τη σκηνοθετική ματιά του Μαρμαρινού, δεν μπορεί παρά να ταράξει τα ήσυχα ή ήδη φουρτουνιασμένα νερά της ύπαρξης, αφήνοντας ένα βαρύ ερωτηματικό για το πού πάνε όλα αυτά που δεν ειπώνονται, που δεν εκπληρώνονται, που χάνονται μαζί με την αθωότητα της νιότης μας..

* Η Βίκυ Βάββα είναι MSc δραματοθεραπεύτριας-συντονίστριας σχολών γονέων-θεατροπαιδαγωγού (www.anoixto-parathiro.blogspot.gr)



Το όνομά σας:
Το email σας:
Θέμα:
Σχόλιο: (μέχρι 1000 χαρακτήρες)


Προσφατα

26.09.18 | «Στα πρόθυρα» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, σε συνεργασία...

25.09.18 | Έστειλε «πράσινο» μήνυμα το Followgreen

Ένα «πράσινο» μήνυμα έδωσε το Followgreen, η πλατφόρμα επιβράβευσης και ευαισθητοποίησης για την...

22.09.18 | Ποδηλατώντας τον Γύρο της Λίμνης

Με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 ποδηλατών πραγματοποιήθηκε η ποδηλατοβόλτα 30 χλμ. στη...

21.09.18 | Σήμερα έχει ποδηλατοβόλτα

Με… ορθοπεταλιές ολοκληρώνεται η Εβδομάδα Λίμνης, που αποτελεί κάθε χρόνο την εισαγωγή στο διήμερο...

20.09.18 | Από τους μύθους και τους θρύλους… στον Γύρο...

Έναν εικονικό γύρο της Παμβώτιδας, λίγα 24ωρα πριν δοθεί την Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου η εκκίνηση του...

19.09.18 | Βάλτε την άσκηση στην καθημερινότητά σας

Βάλτε το περπάτημα και το ποδήλατο στη ζωή σας, καθώς ακόμη και μια ολιγόλεπτη άσκηση μπορεί να...

18.09.18 | H επιστημονική κληρονομιά του Πάνου Δημ....

Μια εκδήλωση προς τιμήν του λογοτέχνη, συγγραφέα και ερευνητή Πάνου Τζιόβα πραγματοποιείται την...

15.09.18 | «Στην πόλη βαδίζω, ζωή κερδίζω»

Mια ενημερωτική ιατρική ημερίδα με τίτλο «Στην πόλη βαδίζω, ζωή κερδίζω» συνδιοργανώνουν ο 12ος...