Τρίτη, 9 Ιανουαρίου 2018
|
Της Βίκυς Βάββα*

Van Gogh Alive

Ο τρόπος για να μάθεις τη ζωή είναι να έχεις αγάπη για πολλά πράγματα

Ο Βίνσεντ βαν Γκογκ γεννήθηκε στις 30 Μαρτίου 1853 στο ολλανδικό χωριό Ζούντερτ (Zundert) και ήταν γιος ενός πάστορα, ο μεγαλύτερος από τα συνολικά οκτώ παιδιά της οικογένειας. Σε ηλικία 16 ετών, άρχισε να εργάζεται στην Goupil et Cie,  εταιρεία εμπόρων τέχνης. Στα έξι χρόνια που πέρασε εκεί, είδε να περνούν από μπροστά του πολλά είδη έργων ζωγραφικής και έτσι φύτρωσε μέσα του ο σπόρος ενός μόνιμου πάθους για τη ζωγραφική.  Στα 27 του χρόνια και μετά από μία σφοδρή ερωτική απογοήτευση που τον άφησε πληγωμένο, ταράζοντας τα έτσι κι αλλιώς ευάλωτα ύδατα του εύθραυστου ψυχισμού του, στράφηκε ο ίδιος στην τέχνη, αυτοδίδακτος, παραγωγικός, έντονος, εκφραστικός, απόλυτος. Μέσα σε 10 χρόνια δημιούργησε περισσότερα από 2000 έργα – περίπου 930 πίνακες και 1100 σχέδια και σκίτσα. Παρ’ όλ’ αυτά, όσο ήταν ζωντανός, πούλησε μόνο έναν πίνακα, το The Red Vineyard (Κόκκινο Αμπέλι). Έγινε γνωστός μόνο μετά θάνατον, με την αξία πολλών από τα έργα του να εκτοξεύεται στα ουράνια.
Η περίφημη έκθεση Van Gogh Alive, The experience, φιλοξενείται  στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και μας δίνει την ευκαιρία να βηματίσουμε γνωστικά και συναισθηματικά στα βήματα του σπουδαίου αυτού καλλιτέχνη. Στον πρώτο όροφο, ταξιδεύουμε σε μια «λογική», από χρονολογικής και ποιοτικής άποψης, πορεία του δημιουργικού του βίου. Αφετηρία, η στυλιστικά σκοτεινή «Ολλανδική» περίοδος (1880 – 1885) όπου γνωρίζουμε τα πρώτα του έργα, τοπία, ανθρώπους και νεκρές φύσεις να αποτυπώνονται με υποτονικούς, γήινους τόνους που διαφέρουν χαρακτηριστικά από το παλλόμενο και ζωηρό στυλ που θα αναδυόταν αργότερα. Επόμενος σταθμός το Παρίσι (1886 – 1888) όπου η έμπνευση από το γεμάτο ενέργεια Παρίσι και τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους, διαποτίζει με ζωντάνια και φως το έργο του. Ακολουθεί η ευτυχέστερη ίσως περίοδος της ζωής του στην Αρλ, στο Νότο της Γαλλίας, όπου γεμίζει με αισιοδοξία και δημιουργεί την αριστουργηματική σειρά Ηλιοτρόπια. Όχι πολύ αργότερα, η ψυχική του υγεία αρχίζει να κλονίζεται εμφανώς, ενώ στο τέλος του 1888 λαμβάνει χώρα το περιστατικό αυτοακρωτηριασμού του αυτιού του, μετά από έναν έντονο καυγά με τον επιστήθιο φίλο του Paul Gauguin. Στο εμβληματικό του έργο «Vincent’s Bedroom in Arles» διαφαίνονται τα σημάδια της συναισθηματικής αστάθειας. Ο ίδιος νιώθει ότι «μία μεγάλη φωτιά καίει μέσα μου, μα κανείς δε σταματά να ζεσταθεί από αυτή, και το μόνο που βλέπουν οι διαβάτες είναι μια λεπτή γραμμή καπνού».
Από το 1889  μέχρι το 1990 νοσηλεύεται εκούσια στο άσυλο του Saint-Remy με πολλές μεταπτώσεις και κρίσεις, σε αναλαμπή μεταξύ των οποίων προκύπτει το πασίγνωστο έργο του Έναστρη Νύχτα (Starry Night). Τους τελευταίους μήνες της ζωής του, ο Van Gogh τους περνάει στην Auvers, δημιουργώντας μεγάλα τοπία με τεράστιες ανοιχτές εκτάσεις, ίσως κατ’ εικόνα του αισθήματος του κενού που τον διακατείχε.
Και αν στο πρώτο μέρος της έκθεσης ερχόμαστε σε επαφή με όλα αυτά μέσα από μια επεξεργασία αριστερού ημισφαιρίου, στο δεύτερο και συναρπαστικότερο μέρος της, βουτάμε μέσα από μία πολυαισθητηριακή εμπειρία σε μια ξενάγηση δεξιού ημισφαιρίου. Σε κάθε επιφάνεια του σκοτεινού εκθεσιακού χώρου προβάλλονται εικόνες από το έργο του, λόγια και σκέψεις που εξέφρασε, κυρίως μέσα από τις 800 και πλέον επιστολές που συνέγραψε – η πλειοψηφία των οποίων είχαν ως παραλήπτη τον αδερφό του Theo - ιδέες, ανάγκες, σύμβολα, ψυχικές εκφάνσεις. Η μουσική επένδυση είναι μία παράλληλη αφήγηση και η οπτικοακουστική κατάδυση σε βαθειά στρώματα της ψυχοπνευματικής υπόστασης, αναπόφευκτη. Ο καθένας μας γίνεται μέρος του εκάστοτε πίνακα, μέρος της ιστορίας αυτού του πολυδιάστατου καλλιτέχνη. Έχουμε τη δυνατότητα να συναντηθούμε με σπουδαία έργα τέχνης και ταυτόχρονα να επιτρέψουμε σε αυτά να διασταυρωθούν με δικές μας εμπειρίες, πτυχές, μεταφορικές εικόνες, αναμνήσεις, επιθυμίες, αδυναμίες, αναπαραστάσεις. Μαθαίνουμε και αισθανόμαστε. Γνωρίζουμε και νιώθουμε. Ενημερωνόμαστε και συν-κινούμαστε. Γινόμαστε έτσι λίγο πιο πλούσιοι, μέσα από έναν άνθρωπο που απεφάνθη ότι έβαλε την καρδιά και την ψυχή του στη δουλειά του και στην πορεία έχασε το μυαλό του…

* Η Βίκυ Βάββα είναι MSc δραματοθεραπεύτριας-συντονίστριας σχολών γονέων-θεατροπαιδαγωγού (www.anoixto-parathiro.blogspot.gr)





Το όνομά σας:
Το email σας:
Θέμα:
Σχόλιο: (μέχρι 1000 χαρακτήρες)


Προσφατα

17.01.18 | Παραδίδεται η συνεδριακή αίθουσα

Από τον επόμενο μήνα θα είναι διαθέσιμη για χρήση η νέα συνεδριακή αίθουσα στο Πανηπειρωτικό Εθνικό...

16.01.18 | Ένα… σπίτι γεμάτο δώρα για τα παιδιά της...

Πέρα από τις γιορτινές δράσεις, τα παιχνίδια, τα παραμύθια, τις παραστάσεις και το θέατρο, τα...

13.01.18 | Ζωντανεύει η ιστορική μνήμη στη Μεγαλόχαρη...

Εκδηλώσεις ιστορικής μνήμης για την κήρυξη της επανάστασης του 1854 στη Μεγαλόχαρη Άρτας...

12.01.18 | Με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας

Σε λειτουργία τίθεται από τις 22 Ιανουαρίου το «μητρώο Πολιτών», το νέο πληροφοριακό σύστημα...

11.01.18 | «Μια οικογένεια, μια εποχή» μέσα από τα...

Οι καλλιτεχνικές φωτογραφίες του γιατρού Νισήμ Λεβή, που καλύπτουν την εποχή από τα τελευταία...

10.01.18 | Διήμερο δράσεων για την ελληνική μουσική...

Έναν νέο κύκλο εκπαιδευτικών δράσεων στην περιφέρεια οργανώνει το Κέντρο Ελληνικής Μουσικής «Φοίβος...

06.01.18 | Χορεύοντας στο κενό από τα 800 μέτρα

Ένα εντυπωσιακό performance στο φαράγγι του Βίκου, χορεύοντας στο κενό από ύψος 800 μέτρων, αλλά...

05.01.18 | Ένα βιβλίο, απόσταγμα μιας πλούσιας εμπειρίας

Ένας άνθρωπος του αθλητισμού που κατάγεται από τα Γιάννενα, αλλά δραστηριοποιείται εδώ και...